Меланхолия

by Gerard Reve, Валерий Нугатов (Translator), Ольга Гринвуд (Translator)

В сборник «Меланхолия» вошли произведения Герарда Реве, написанные на английском языке. Повесть «Меланхолия» (1951) – первый английский текст Реве – вызвала недовольство министерства культуры Нидерландов. Чиновники сочли непристойной сцену мастурбации героя и отказали Реве в стипендии для заграничной поездки. В знак протеста писатель объявил о своем решении эмигрировать в Англию. Несколько лет он провел в Лондоне, работал в больнице, читал Библию и писал пьесы. В 1956 году вышла его первая английская книга – сборник рассказов «Акробат». Она оказалась коммерчески неуспешной, Реве вернулся в Амстердам и стал работать в литературном журнале «Тирада». Роман «В Бога мы веруем», написанный в Англии, Реве решил не публиковать: лишь две главы появились на нидерландском языке. Эротический рассказ «Тюремная песня в прозе», завер-шающий наш сборник, – последний текст, написанный Герардом Реве по-английски. Он вышел в 1968 году отдельным изданием с рисунками Томаса Колхааса.

340 pages, Paperback

First published May 1, 1951

About the author

Gerard Reve was een Nederlands schrijver en dichter. Samen met Harry Mulisch en W.F. Hermans wordt hij gerekend tot De Grote Drie: de drie belangrijkste Nederlandse schrijvers van na de Tweede Wereldoorlog. Tot zijn bekendste werken behoren De avonden (roman uit 1947) en Werther Nieland (novelle uit 1949). Tot 1973 schreef Reve onder zijn oorspronkelijke naam Gerard Kornelis van het Reve, maar vereenvoudigde deze later tot Gerard Reve. Hij debuteerde in 1946 in het tijdschrift Criterium met de novelle De ondergang van de familie Boslowits, een jaar later verscheen de klassieker De avonden. Reve zou uiteindelijk een enorm oeuvre voortbrengen, waaronder een groot aantal ‘brievenboeken’. In 1969 ontving Reve de P.C. Hooftprijs en in 2001 werd zijn werk bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren. Zijn werk wordt tot op heden nog altijd veel gelezen en besproken.

Reviews

[Michael · Rating 2 out of 5]

Melancholia is het begin, de eerste vier hoofdstukken, van een onafgewerkte roman. Het werd aanvankelijk gepubliceerd in het tijdschrift Podium. Reve schreef er nog aan verder, staakte dan dit werk en de volgende hoofdstukken werden nooit gepubliceerd. Wat overblijft is deze 'novelle' die, niet verwonderlijk, heel fragmentarisch en, op zichzelf staand, onbevredigend is. In het tweede hoofdstuk bijvoorbeeld wordt de schilder Ferdinand als centraal personage in het verhaal geïntroduceerd, en we vernemen daarna nog amper iets van hem.

Het verhaal speelt zich af in Amsterdam tijdens de bezetting. We volgen Andree die zich om niet duidelijke redenen verschuilt voor de Duitsers, en hierbij op zoek gaat naar hulp van vrienden die hem aan vervalste papieren of op zijn minst een schuiladres kunnen helpen.
Andree vertoont sterke verwantschap met andere figuren uit het vroege werk van Reve zoals Frits van Egters, Elmer, en de hoofdpersonages uit de Vier wintervertellingen. Typerend zijn natuurlijk de bevreemdende uitspraken, die hij voornamelijk tegen zichzelf mompelt.

Belangwekkend is dat deze novelle om twee redenen een kantelpunt betekende binnen het oeuvre van Reve. Eerst en vooral was het zijn eerste uitstapje in de Engelse taal. Hij had het verhaal eerst in het Nederlands geschreven en vertaalde het daarna in het Engels. Helaas valt dit erg op. Als lezer is het moeilijk om een werk met literaire aspiraties serieus te nemen als het in zulk steenkolenengels, vol met neerlandismen, geschreven is. Eerlijkheidshalve moet gezegd dat het Engels van Reve in later Engelstalig werk sterk verbeterd is, maar in deze eerste poging is het dus echt erbarmelijk. Gelukkig besefte Reve zelf na enkele jaren zijn beperkingen en keerde hij naar zijn moedertaal terug.
De tweede reden is dat het de eerste keer was dat Reve een expliciete masturbatiescène publiceerde. Wanneer soldaten zijn appartementsgebouw doorzoeken, verstopt Andree zich door bovenop een kast te gaan liggen. Daar wordt hij door de hele precaire situatie zo opgewonden dat hij begint te masturberen en klaarkomt. In 1951, toen Melancholia gepubliceerd werd, veroorzaakte die scène nog wel wat deining (o.a. bij een Nederlandse staatssecretaris die hierom een aan Reve toegekende reisbeurs wou intrekken.) Het tafereel op de kast zou een vroege voorloper blijken van het materiaal dat Reve in latere decennia in zijn zogenaamde 'revistische' romans zou publiceren.

[Wymer Praamstra · Rating 2 out of 5]

warboel