Kikker gaat fietsen of Over het leed dat leven heet

by Maarten van Buuren

Het verhaal van een vooraanstaand intellectueel die in een depressie raakte - en daar weer uitkwam



In een vroeg voorjaar valt Maarten van Buuren - veelgeprezen hoogleraar, vertaler en essayist - ten prooi aan een depressieve crisis. Bewegen, doen en denken vertragen en komen uiteindelijk tot stilstand. Alle levenslust verdwijnt in een grauwe mist en lost daarin op. Gelukkig weet hij dankzij een combinatie van pillen, praten en fietsen na verloop van tijd weer op te krabbelen.

Van Buuren neemt je als lezer helemaal mee in zijn verhaal, want hij schrijft prachtig en is in staat tot een weldadige zelfironie. Kikker gaat fietsen! is een aangrijpend boek over volksziekte nummer 1 waarin velen zich zullen herkennen.

Genres: Nonfiction

251 pages, Paperback

First published December 1, 2008

About the author

Maarten van Buuren (1948) is hoogleraar moderne Franse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Hij stelde een bundel over Baudelaire samen, en schreef een nawoord bij Artaud, Kwetsbaarheid van de geest. Hij is een productief essayist, een veelzijdig vertaler en een veel beluisterd docent. Van Nietzsche vertaalde hij Voorbij goed en kwaad (2023), Het dionysische wereldbeeld (2024) en Genealogie van de moraal (2024).

Reviews

[Petra · Rating 3 out of 5]

Openhartig en onderhoudend. Van Buuren legt zichzelf onder de loep en spaart zichzelf daarbij niet; en doordat hij een geoefend schrijver is weet hij goed over te brengen hoe alledaagse handelingen en waarnemingen transformeren onder invloed van de depressie die hij ondergaat.



Het boek is soms behoorlijk onevenwichtig, maar dat geeft het ook wel weer een soort rauwe authenticiteit. En waar Van Buurens duiding en filosofie me niet altijd aanspreken, vond ik de verhalende zijsporen (o.a. de beschrijving van een sjiek diner in Paleis Noordeinde) juist erg onderhoudend en inzichtelijk. Knap dat een boek als dit niet vreselijk deprimerend is geworden.



Jammer alleen dat het wemelt van de spelfouten. In al mijn leesjaren heb ik nog niet zo'n slecht geredigeerde Nederlandse uitgave gezien.

[JJ · Rating 4 out of 5]

Het gaat nooit weg het wordt deel van je identiteit

[Max Schmermbeck · Rating 5 out of 5]

Fenomenale autobiografie waarin van Buuren zijn depressie, persoonlijkheid en levensverhaal op prachtige wijze analyseert.

[Hans Moerland · Rating 3 out of 5]

Maarten van Buurens boek over de depressie die in het jaar 2000 bij hem werd gediagnosticeerd was mijns inziens gebaat geweest bij wat meer structuur, wat meer samenhang - maar misschien is dat een onmogelijke eis voor iemand die schrijft over zo'n afgrijselijke en indringende persoonlijke ervaring. Nu komt "Kikker gaat fietsen!" in sommige opzichten enigszins rommelig, fragmentarisch, wisselvallig op me over.
De inhoud varieert sterk: de tekst zwabbert tussen enerzijds mooi vertelde verhalen en anekdotes over de jonge(re) jaren van de auteur en feitelijke beschrijving van diens reilen en zeilen in de omgang met zijn ziekte en de naasten en professionals die daarbij betrokken zijn, en anderzijds beschouwingen van veel minder grijpbare aard. Tot die laatste behoren uiteenzettingen over depressie-achtige fenomenen van de hand van Franse schrijvers en dichters -als hoogleraar Moderne Franse letterkunde is Van Buuren hier op bekend terrein, en dat is te merken-, maar ook filosofische en menswetenschappelijke gedachten en ideeën over met name de herkomst van de ziekte in kwestie en de oorsprong ervan bij de individuele patiënt. Bij uitstek Van Buuren zelf, dat laat zich raden.
De schrijver formuleert daarbij niet zelden uiterst relevante vragen, maar begeeft zich tevens met grote gretigheid op voor hem wel erg glad ijs. De lezer wordt om de oren geslagen met een overmaat aan zweverigheid, vaagheid, abstractie en reïficatie, en met een hoop verklaring en duiding waar van alles op aan te merken valt. Wat te denken van een stellige, betweterige bewering als: "De depressie van mijn moeder heeft bij mijn broers geleid tot Asperger, epilepsie en depressie, maar dat patroon is ongetwijfeld uitgebreider." (p. 209)? In ieder geval op het vlak van het empirisch onderzoek in de menswetenschappen lijkt veel van het 'discours' aan Van Buuren te zijn voorbijgegaan.

[Suzanne Van Herk · Rating 1 out of 5]

Ik had er gewoon wat anders van verwacht. Als het dan is wat je dacht dat het was stelt alles teleur. Een mooi boek over iemand die depressie ontwikkeld en niet weet wat hij moet doen tot die in een gat komt… maar de bijverhaal vond ik niet nodig bij dit boek. Helaas …..