Historische atlas van de Lage Landen, 814-1256

by Sieg Monten

Aan de hand van deze historische atlas wordt de geschiedenis van de Lage Landen tussen de negende en de dertiende eeuw verteld. Over deze periode waar geen landkaarten van bekend zijn, ontkiemden voorheen Frankische gouwgraafschappen tot soevereine vorstendommen onder de Franse koning en de koningen en keizers van het Heilig Roomse Rijk. De kaarten zijn nieuw, informatief en innovatief. Aangevuld met stambomen, illustraties en beschrijvingen worden vier eeuwen uit de geschiedenis van België en Nederland in kaart gebracht.

Genres: Nonfiction, Medieval

384 pages, Hardcover

First published November 17, 2022

Reviews

[Boudewijn · Rating 4 out of 5]

In de periode 814-1256 bestond Nederland nog niet wat uit dit boek meer dan duidelijk naar voren komt. In plaats van eenheid bestonden er diverse hertogdommen waarvan Holland, Vlaanderen, Brabant en Henegouwen de belangrijkste waren. En voor de rest: een hele hoop graven en bischoppen, die allen hun eigen belang nastreefden. En daarboven: de Franse koning en de Rooms-Duitse keizer. Het duidelijkst komt dit naar voren in de plattegronden, wat een lappendeken aan paltsen, heerlijkheden, graafschappen en steden weergeeft.

Holland en Vlaanderen voeren de boventoon - de Friezen en de Drenthen komen nauwelijks aan bod, wat uiteraard in historische context klopt aangezien dit een 'zootje ongeregeld' was (woorden van de auteur) die er geen moeite mee haden om, indien nodig, een hertog of een keizer een kopje kleiner te maken. In de moerassen en weilanden van Drenthe en Friesland werden geen gevangenen gemaakt.

De hoofdstuk indeling wordt grofweg veroorzaakt door de regeringsperiode(s) van de Duits-Romeinse keizers. De indeling is chronologisch en verhaalt op feitelijke wijze de pogingen van graaf zus en hertog zo om hun grondgebied uit te breiden. De (zwart-wit) kaarten doen amateuristisch aan en geven helaas weinighouvast. Je moet je aandacht er goed bijhouden, want vele grafen en ridders passeren de revue en voordat je het weet zijn ze al weer overleden of een kopje kleiner gemaakt en opgevolgd door een verre verwant (die toevallig ook Boudewijn heette).

[Job van der Kooij · Rating 4 out of 5]

Wat een liefdewerk, dit boek. Eerlijk gezegd was ik bij de 3e Boudewijn of 4e Otto de draad al kwijt (en er zouden er nog vele volgen) maar voor mijn leesplezier deed er niet toe. Al met al geeft het boek een mooi inkijkje in de territoriale en landsheerlijke ontwikkelingen in de 9e t/m 13e eeuw.

Paar dingen: Waarom geen legenda bij iedere kaart? Waarom soms een naam doornummeren per titel, andere keer niet (Boudewijn I/VI/IX, maar Willem II wordt als Rooms-koning niet Willem I, wat hij wel was)? Waarom zulke onleesbare stambomen? Waarom geen kleurendruk voor de landkaarten?

Veel hiervan had opgelost kunnen worden met een betere redactie. Maar goed, ik heb er toch van genoten en zal zeker het tweede deel gaan lezen.

Als ik voldoende ontboudewijnd ben.

[Jef Verstraete · Rating 4 out of 5]

Geweldig boek over de territoriale revolutie van de lage landen tussen 1814 en 1256. Veel kaarten die passen bij de historische gebeurtenissen.
Het kan soms wel moeilijk zijn om alle otto's, boudewijns en willemsen uit elkaar te houden.
Toch is het een aanrader !