What do you think?
Rate this book
Joke Smit: biografie van een feministe
'Een ontaarde moeder, een koolviswijf, een praktiserende nudist'- zo typeerde Joke Smit zichzelf in een van haar boeken. Ze maakte zich al los van het geloof van haar ouders toen dat nog niet in de mode was. Ze had al een vrij huwelijk toen de seksuele revolutie nog niet in zicht was. En ze combineerde het moederschap met een volledige baan toen werken voor getrouwde vrouwen nog als taboe werd beschouwd. In 1967 werd ze beroemd met 'Het onbehagen bij de vrouw'. Dit artikel, waarin ze ook haar eigen ervaringen als vrouw en werkende moeder beschreef, werd het startschot voor de Tweede Feministische Golf in Nederland. Kortere tijd later richtte ze, samen met Hedy d'Ancona, de actiegroep Man Vrouw Maatschappij op, manifesteerde ze zich in de PvdA en werd ze de motor achter talloze feministische initiatieven. Joke Smit bleef daarbij haar eigen koers varen. Haar feminisme was radicaal, haar politieke strategie sociaaldemocratische, haar inborst calvinistische en haar levenshouding libertair.
(bron: bol.com)
(bron: bol.com)
496 pages, Paperback
First published January 1, 2008
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
July 23, 2018
Ik vind het altijd fascinerend om over vroegere feministen te lezen, maar dit was speciaal omdat mijn oma zo door haar gedachtegoed is beïnvloed.
Mijn oma trouwde jong, kreeg kinderen, dacht: is dit het nou? Haar buurvrouw en vriendin (die bij naam in het boek voorkomt, heel apart) sleepte haar mee naar de eerste bijeenkomst van de door Joke Smit opgerichte actiegroep Man Vrouw Maatschappij en ze was om. Ze ging rechten studeren. Ze organiseerde een middag-overblijf voor mijn vader zodat ze overdag colleges kon volgen, negeerde de opmerkingen dat ze haar kinderen verwaarloosde en is rechter geworden. Vandaag de dag maakt ze activistische sinterklaassurprises (vorig jaar had ze een openbaar vrouwentoilet geknutseld met fotootjes van Aletta Jacobs op de wc) en houdt avondenlange rants wanneer mijn nicht enthousiast over ‘papadag’ begint. (kortom: mijn oma is echt heel cool)
Verder bedacht ik tijdens het lezen dat ik nog nooit eerder een biografie had gelezen en ook geen idee heb hoe je die beoordeelt, dus hier is een leuk gevoel dat voornamelijk op mijn oma gebaseerd is.
Mijn oma trouwde jong, kreeg kinderen, dacht: is dit het nou? Haar buurvrouw en vriendin (die bij naam in het boek voorkomt, heel apart) sleepte haar mee naar de eerste bijeenkomst van de door Joke Smit opgerichte actiegroep Man Vrouw Maatschappij en ze was om. Ze ging rechten studeren. Ze organiseerde een middag-overblijf voor mijn vader zodat ze overdag colleges kon volgen, negeerde de opmerkingen dat ze haar kinderen verwaarloosde en is rechter geworden. Vandaag de dag maakt ze activistische sinterklaassurprises (vorig jaar had ze een openbaar vrouwentoilet geknutseld met fotootjes van Aletta Jacobs op de wc) en houdt avondenlange rants wanneer mijn nicht enthousiast over ‘papadag’ begint. (kortom: mijn oma is echt heel cool)
Verder bedacht ik tijdens het lezen dat ik nog nooit eerder een biografie had gelezen en ook geen idee heb hoe je die beoordeelt, dus hier is een leuk gevoel dat voornamelijk op mijn oma gebaseerd is.
October 12, 2019
Als je deze review leest, reserveer alsjeblieft deze geweldige biografie bij de bieb. Ik heb uren plezier beleefd aan het lezen over niet alleen het leven van Joke Smit, maar een hele generatie tweede golf feministen, die het vaak met elkaar oneens waren. Dankzij de vele persoonlijke noten en zijweggetjes is dit een heel leesbare biografie, die tegelijkertijd op inhoud flink de diepte in gaat en vaak verbanden legt met Nederlandse politiek en andere vormen van organisatie zoals vakbonden. Het boek biedt bovenal een mooi perspectief op de vele facetten van de strijd voor de vrouwenzaak die voor Joke Smit sterk verbonden was met onderwijs. Veel discussies die nu spelen, bijvoorbeeld rondom, taakverdeling binnen gezin, (minder) werk en toegankelijkheid van abortus, worden hier ook in besproken.
* Als je denkt: 700 pagina's is erg veel: ja, dat klopt. Ik heb er een maand of twee lang af en toe in gelezen. Marja Vuijsje heeft recent ook Oude Dozen uitgegeven. Een veel dunner boek, dat aan de hand van feministische klassiekers in vogelvlucht door geschiedenis van vrouwenbeweging gaat.
* Als je denkt: 700 pagina's is erg veel: ja, dat klopt. Ik heb er een maand of twee lang af en toe in gelezen. Marja Vuijsje heeft recent ook Oude Dozen uitgegeven. Een veel dunner boek, dat aan de hand van feministische klassiekers in vogelvlucht door geschiedenis van vrouwenbeweging gaat.
November 21, 2020
Goed boek over een periode waar ik weinig van afwist.
July 25, 2024
Interessant en informatief
Read
January 19, 2022'Ze vond nu eenmaal dat je iets moest doen als je tegen misstanden aanliep.'
September 20, 2023
wat een dame!!! tot voorheen nog nimmer de naam horen vallen, maar dit is dus een der dames die alle bureaucratische procedures, poldermodellen, boze brieven en al het instantiële geneuzel heeft doorstaan met een nobel doel! gelijkheid en vrijheid tussen mannen en vrouwen.
leuk ook om te lezen over de provoacties en dolleminafuifjes, dat kietelt een beetje.
blijk ik toch ook feminist te zijn? onder joke wil ik daar wel bijhoren!!!
leuk ook om te lezen over de provoacties en dolleminafuifjes, dat kietelt een beetje.
blijk ik toch ook feminist te zijn? onder joke wil ik daar wel bijhoren!!!
September 2, 2025
“Haar leven was een bildungsroman in uitvoering.”
Marja Vuijsje heeft deze biografie zeer ingenieus in elkaar gezet. Naast de informatie over de persoon Joke Smit schetst zij ook de relevante context wat betreft de tijdsgeest. Joke Smit is een vrouw waar ik enorm veel bewondering voor heb en die mij inspireert. Zij heeft met haar artikel ‘het onbehagen van de vrouw’ de tweede Feministische Golf in gang gezet. In de rest van haar levensloop heeft zij zich altijd hard ingezet voor ‘het vrouwenvraagstuk’, waardoor zij veel heeft betekend voor het hedendaags feminisme. Om enig inzicht te geven wat betreft haar denkbeelden wil ik de tekst van het lied ‘Er is een land waar vrouwen willen wonen’ hier delen, geschreven door Joke Smit in 1976:
Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar vrouw-zijn niet betekent: tweederangs en bang en klein
Waar vrouwen niet om mannen concurreren
Maar zusters en gelieven kunnen zijn
Waar rimpels niet de eenzaamheid voorspellen
Maar paspoort zijn naar wijsheid, aanzien, 's werelds raadsvrouw zijn
Waar jonge vrouwen dus een leven voorbereiden
Waarin zij veertig, zestig, tachtig zullen zijn
Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar onrecht niet als een natuurgegeven wordt beschouwd
Waar dienstbaarheid niet toevalt aan één sekse
En niet vanzelf een man de leiding houdt
Waar moeder niet hetzelfde is als huisvrouw
Waar steeds opnieuw wordt nagegaan wie zwak zijn en wie sterk
Waar allen zorgen voor wie hulp behoeven
En 't brood verdienen met maar vijf uur werk
Er is een land waar mannen willen wonen
Waar jongens van de plicht tot flink en stoer doen zijn bevrijd
Waar niemand wint ten koste van een ander
En man-zijn ook betekent: zorgzaamheid
Waar angst en rouw niet weggemoffeld worden
Waar mannen zonder baan niet denken dat ze minder zijn
Waar vrouw en man elkaar niet hoeven haten
Maar eindelijk bondgenoten kunnen zijn
Er is een land waar mensen willen wonen
Waar jong zijn niet betekent dat je steeds wordt genegeerd
Waar zwakken met respect benaderd worden
En vreemdelingen niet meer gekleineerd
Waarin geweld door niemand meer geduld wordt
Waar allen kunnen troosten als een mens ten onder gaat
Dat is het land waar mensen willen wonen
Het land waar de saamhorigheid bestaat
Marja Vuijsje heeft deze biografie zeer ingenieus in elkaar gezet. Naast de informatie over de persoon Joke Smit schetst zij ook de relevante context wat betreft de tijdsgeest. Joke Smit is een vrouw waar ik enorm veel bewondering voor heb en die mij inspireert. Zij heeft met haar artikel ‘het onbehagen van de vrouw’ de tweede Feministische Golf in gang gezet. In de rest van haar levensloop heeft zij zich altijd hard ingezet voor ‘het vrouwenvraagstuk’, waardoor zij veel heeft betekend voor het hedendaags feminisme. Om enig inzicht te geven wat betreft haar denkbeelden wil ik de tekst van het lied ‘Er is een land waar vrouwen willen wonen’ hier delen, geschreven door Joke Smit in 1976:
Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar vrouw-zijn niet betekent: tweederangs en bang en klein
Waar vrouwen niet om mannen concurreren
Maar zusters en gelieven kunnen zijn
Waar rimpels niet de eenzaamheid voorspellen
Maar paspoort zijn naar wijsheid, aanzien, 's werelds raadsvrouw zijn
Waar jonge vrouwen dus een leven voorbereiden
Waarin zij veertig, zestig, tachtig zullen zijn
Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar onrecht niet als een natuurgegeven wordt beschouwd
Waar dienstbaarheid niet toevalt aan één sekse
En niet vanzelf een man de leiding houdt
Waar moeder niet hetzelfde is als huisvrouw
Waar steeds opnieuw wordt nagegaan wie zwak zijn en wie sterk
Waar allen zorgen voor wie hulp behoeven
En 't brood verdienen met maar vijf uur werk
Er is een land waar mannen willen wonen
Waar jongens van de plicht tot flink en stoer doen zijn bevrijd
Waar niemand wint ten koste van een ander
En man-zijn ook betekent: zorgzaamheid
Waar angst en rouw niet weggemoffeld worden
Waar mannen zonder baan niet denken dat ze minder zijn
Waar vrouw en man elkaar niet hoeven haten
Maar eindelijk bondgenoten kunnen zijn
Er is een land waar mensen willen wonen
Waar jong zijn niet betekent dat je steeds wordt genegeerd
Waar zwakken met respect benaderd worden
En vreemdelingen niet meer gekleineerd
Waarin geweld door niemand meer geduld wordt
Waar allen kunnen troosten als een mens ten onder gaat
Dat is het land waar mensen willen wonen
Het land waar de saamhorigheid bestaat
August 2, 2025
‘Er is een land.. waar mensen willen wonen’
Via een optreden van Merol uitgekomen bij dit mooie lied waarvan Joke Smit de tekst schreef. Ik las de bibliografie en Joke haar vastberadenheid gaat me bijblijven. Wat een belangrijke erfenis liet zij na.
‘Zusters, wees moedig, scherpzinnig, eendrachtig’
Via een optreden van Merol uitgekomen bij dit mooie lied waarvan Joke Smit de tekst schreef. Ik las de bibliografie en Joke haar vastberadenheid gaat me bijblijven. Wat een belangrijke erfenis liet zij na.
‘Zusters, wees moedig, scherpzinnig, eendrachtig’
October 7, 2012
Marja Vuijsje heeft een geweldige biografie geschreven. De gedreven Joke Smit vergeet ik nooit meer. Het boek ligt nog steeds op mijn bureau (boekenkast moet wachten) , omdat ik geraakt ben door de foto op de omslag. Achter die vrolijke lach verborg zich een radicale, buitengewoon begaafde feministe.
January 20, 2019
Altijd fijn om een nieuwe held te ontmoeten. Joke Smit gaf met haar essay ‘Het onbehagen bij de vrouw’ het startschot voor de tweede feministische golf. De abortuswet kwam er, maar over dat andere revolutionaire idee - een vijf uur durende werkdag die het werk dat binnens- en buitenshuis gedaan wordt gelijkwaardig zou verdelen - hoor je vandaag niets meer.
January 9, 2022
A very comprehensive book about Joke Smit. It's interesting to read that she made her main mark via just one article: Het onbehagen bij de vrouw. She was such a force behind getting the right to abortion on the agenda and her analysis of women's position was unprecedented in The Netherlands. Via the Joke Smit - story you also learn about the history of the Second Wave in Feminism in The Netherlands. Good read!
Read
February 19, 2022De biografie leest makkelijk. Om met een pluspunt te beginnen.
Veel “haters” komen ook aan het woord, medestanders ook, maar kritischer onder de loep genomen, en Joke zelf wordt geregeld onderuitgehaald. Haar stem, looks etc.
Waarom de biograaf dit boek graag wilde schrijven is me een raadsel. Krabbenmand?
Laatste puntje: de nadruk op het uiterlijk is storend en mensen vadsig noemen not done.
Veel “haters” komen ook aan het woord, medestanders ook, maar kritischer onder de loep genomen, en Joke zelf wordt geregeld onderuitgehaald. Haar stem, looks etc.
Waarom de biograaf dit boek graag wilde schrijven is me een raadsel. Krabbenmand?
Laatste puntje: de nadruk op het uiterlijk is storend en mensen vadsig noemen not done.
November 4, 2025
Zo levendig komt Joke Smit naar voren in de boek. Heel goed geschreven.
De vooroordelen zij mee te maken had als werkende moeder, is helaas nog niet verdwenen weet ik uit bittere ervaring als voormalig alleenstaande werkende moeder, maar de voorzieningen, zoals kinderopvang, zijn er in elk geval.
Waar Joke voor streed, dat gedachtengoed, moet levend blijven.
De vooroordelen zij mee te maken had als werkende moeder, is helaas nog niet verdwenen weet ik uit bittere ervaring als voormalig alleenstaande werkende moeder, maar de voorzieningen, zoals kinderopvang, zijn er in elk geval.
Waar Joke voor streed, dat gedachtengoed, moet levend blijven.
May 6, 2020
Interessante en vlot leesbare biografie over een vrouw en onderwerp (tweede feministische golf) waar ik nog maar weinig van wist.
June 17, 2025
Super interessante vrouw. Ook leuk om te lezen hoe het er in die tijd politiek gezien aan toeging. Ik vond het goed geschreven
Want to Read
August 2, 20258 t15
January 25, 2011
Ik houd helemaal niet van biografieën maar ja, ik kreeg deze van mijn moeder... Toen zag ik dat-ie door Marja Vuijsje geschreven was, dat is een vriendin van een vriendin van mijn moeder en daarom heb ik vroeger nog wel eens met haar te maken gehad. Ik werd meer dan aangenaam verrast moet ik zeggen.
Voor mij, geboortejaar 1969, is Joke Smit iemand die thuis gelezen werd en over wiens ideeën gepraat werd, maar over wie ik toch eigenlijk maar weinig wist. Vuijsje beschrijft haar leven op een prettige en soepele manier. Genuanceerd ook. Joke is jong aan kanker overleden (in 1981), dus veel van de mensen waarmee ze opgegroeid is, waar ze mee gewerkt heeft en waar ze mee geleefd heeft, leven nog en konden door Vuijsje geïnterviewd worden. Dat was trouwens niet de enige goede bron: het laatste jaar van haar leven gebruikte Joke om allemaal bandjes in te spreken met haar levensverhaal. Ook heeft ze jarenlang dagboekaantekeningen gemaakt.
Hier kun je mijn volledige leesverslag bekijken:
http://elsjelas.blogspot.com/2009/01/...
Vuijsje laat zien dat Joke radicaal was in haar ideeën: ze vond dat er op geen enkele wijze onderscheid mocht bestaan tussen mannen en vrouwen, in werk- en privé-zaken. In het verwezenlijken van haar idealen was Joke Smit echter niet radicaal, ze was geen actievoerder, wilde niet op de barricades, maar vond ze dat de boel via de politiek veranderd moest worden, door middel van een 'mars door de instituties'. Juist die lijn zorgde ervoor dat ze in de jaren '70 steeds minder aansluiting had bij de veelheid aan feministische groepen die in die tijd als paddenstoelen uit de grond schoten. Die wilden bijvoorbeeld mannen uitsluiten, terwijl Joke vond dat mannen en vrouwen de sekseongelijkheid samen moesten oplossen.
Naast haar professionele ontwikkeling besteedt Vuijsje ook de nodige aandacht aan Jokes privé-leven. Ze had het nog niet zo gemakkelijk. Een jeugd waarin ze het perfecte oudste kind moest zijn en was. Een huwelijk dat niet goed was en uiteindelijk ook op de klippen liep, aan de lopende band buitenechtelijke relaties die stuk voor stuk ook ongelukkig eindigden, behalve misschien die met de man waarmee ze de laatste paar jaar van haar leven sleet. Een zeer gedreven vrouw met altijd tijd tekort om al die dingen te doen die ze wilde doen. Een warm maar gelijk ook een zeer resultaatgericht iemand, die alleen op kwam draven als ze zaken kon doen. Een zeer intelligente dame.
Voor mij, geboortejaar 1969, is Joke Smit iemand die thuis gelezen werd en over wiens ideeën gepraat werd, maar over wie ik toch eigenlijk maar weinig wist. Vuijsje beschrijft haar leven op een prettige en soepele manier. Genuanceerd ook. Joke is jong aan kanker overleden (in 1981), dus veel van de mensen waarmee ze opgegroeid is, waar ze mee gewerkt heeft en waar ze mee geleefd heeft, leven nog en konden door Vuijsje geïnterviewd worden. Dat was trouwens niet de enige goede bron: het laatste jaar van haar leven gebruikte Joke om allemaal bandjes in te spreken met haar levensverhaal. Ook heeft ze jarenlang dagboekaantekeningen gemaakt.
Hier kun je mijn volledige leesverslag bekijken:
http://elsjelas.blogspot.com/2009/01/...
Vuijsje laat zien dat Joke radicaal was in haar ideeën: ze vond dat er op geen enkele wijze onderscheid mocht bestaan tussen mannen en vrouwen, in werk- en privé-zaken. In het verwezenlijken van haar idealen was Joke Smit echter niet radicaal, ze was geen actievoerder, wilde niet op de barricades, maar vond ze dat de boel via de politiek veranderd moest worden, door middel van een 'mars door de instituties'. Juist die lijn zorgde ervoor dat ze in de jaren '70 steeds minder aansluiting had bij de veelheid aan feministische groepen die in die tijd als paddenstoelen uit de grond schoten. Die wilden bijvoorbeeld mannen uitsluiten, terwijl Joke vond dat mannen en vrouwen de sekseongelijkheid samen moesten oplossen.
Naast haar professionele ontwikkeling besteedt Vuijsje ook de nodige aandacht aan Jokes privé-leven. Ze had het nog niet zo gemakkelijk. Een jeugd waarin ze het perfecte oudste kind moest zijn en was. Een huwelijk dat niet goed was en uiteindelijk ook op de klippen liep, aan de lopende band buitenechtelijke relaties die stuk voor stuk ook ongelukkig eindigden, behalve misschien die met de man waarmee ze de laatste paar jaar van haar leven sleet. Een zeer gedreven vrouw met altijd tijd tekort om al die dingen te doen die ze wilde doen. Een warm maar gelijk ook een zeer resultaatgericht iemand, die alleen op kwam draven als ze zaken kon doen. Een zeer intelligente dame.
August 4, 2015
Om het begrip "feministe" wat beter te kunnen begrijpen heb ik ooit dit boek op een rommelmarkt op de kop getikt. Eigenlijk toevallig omdat een van mijn dochters vlak ervoor had gevraagd "Mama wat is een feministe". Tja verder als iemand die zelf zijn boontjes dopt kwam ik eigenlijk niet.
Het beschrijft mooi het leven van iemand die zich losmaakt van de omgeving en haar eigen keuzes maakt. "Feminisme" is eigenlijk alleen maar een hokje en vaak zijn mensen meer dan één hokje niet?
Het beschrijft mooi het leven van iemand die zich losmaakt van de omgeving en haar eigen keuzes maakt. "Feminisme" is eigenlijk alleen maar een hokje en vaak zijn mensen meer dan één hokje niet?
Displaying 1 - 18 of 18 reviews