Modernizmin Serüveni

by Enis Batur

Yaklaşık 150 yıllık bir zaman dilimi içinde üretilmiş, birbirinden etkilenmiş ama Türkçe'ye aktarılmamış temel metinleri biraraya getiren bu kitap, kuram/düşünce/estetik/bilim çerçevesinde üretilen işlerin "yalnız " kalmasına yol açan "bağlam yoksulluğu"nu kırmaya yöneliyor. Edebiyattan plastik sanatlara, müzikten mimariye, bitmeyecek bir serüven.

Genres: Art

495 pages, Paperback

First published December 1, 2015

About the author

Ahmet Enis Batur is a Turkish poet, essayist, novelist, publisher and editor.

Born in Eskişehir, Enis Batur studied at St. Joseph High School (Istanbul), METU-Sociology (Ankara), and Sorbonne University (Paris).

Enis Batur is one of the leading figures in contemporary Turkish literature with a large body of work, extending to over two hundred volumes. Some of his works have been translated into European languages including French, English and Italian.

Reviews

[Argos · Rating 4 out of 5]

Kitabın adından da anlaşılacağı üzere “modernizm” bir serüven, tam bir tanımı yok, ne zaman başlamış, kimler başlatmış, ne kadar sürmüş, halen devam etmekte mi? gibi birçok soruyu yüklenmiş geliyor. Bu kitaba başlarken aklımda birçok soru vardı. Bir sanat akımını tanımlamak çok zor değildir aslında, günümüzün “postmodernizm”in bile tanısı rahatlıkla yapılıyor, ya modernizmin ? Soyut sanat (kimilerine göre anlamsız sanat) modern sanat içinde midir, ondan bağımsız mıdır ? Modernist sanat denilince akla fütürizm, dışavurumculuk, gerçeküstücülük, fovizm, dadaizm, kübizm, konstrüktivizm vb diğer akımlar mı gelmeli ? Modernizm romantizmin bitimiyle mi başlamıştır? Romantizm bitmiş midir ? İlk modern roman kabul edilen Don Kişot modernizmin ürünü kabul edilebilir mi ? Yahut Eyfel Kulesi modernizmin neresinde yer almaktadır? Alman ressamlar Paul Klee ve Max Ernst ile modernizmin etkisini tartışmasızca sürdüren sanat­çılarından Alman Joseph Beuys aynı akımın neferleri midir? Soruları onlarca çoğaltabiliriz.

Modernizm adına ortaya çıkan akımlardan “fütürizm” başlıbaşına bir garip isyan. Bunu nereden çıkarıyorum derseniz kitaptaki şu sözlerden; “iki dünya savaşı arasında, Avrupa'yı fütürizm gibi yenilikçi akımlar kasıp kavuracaktır. Sanat anlayışları açısından pek çok ortak nokta barındıran bu aydınların siyasal görüşler söz konusu olduğunda apayrı uçlara sürüklenmeleri ise yo­rumlanması gereken etmenlerin başındadır: İtalyan fütüristleri faşizme, Rus fütüristleri komünizme bağlanır; gerçeküstücülerden Eluard ve Aragon Stalinci çizgiye yaklaşırlar. Breton ise Troçki'yi yeğler; dışavurumcuların iki önemli ka­fasından ilki, Brecht, sosyalist savaşıma katılırken, Gottfried Benn Nazileri des­tekler; Eliot yüzünü monarşiye, Pound Mussolini'ye dönerken, Hemingway İs­panya iç savaşında Cumhuriyetçilerin yanında yer alır; İspanya'da ise Dali Franco'ya, Picasso karşı kutba yönelir”. Rusya’daki modernizmin serüveni, Rus Fütüristler çok genişçe incelenmiş. Mimarideki modernizm ise yaklaşık yüz sayfa gibi gereksiz bir genişlikte tutulmuş.

Ben modernizmi bu hacimli kitap sonrasında da tam olarak anlayamadım, yenilik mi, eskiye saldırı mı, anlaşılmaz ve gizemli olma içgüdüsü mü bilemedim. Zaten edebiyatta, müzikte ve resimde modernizm adına söylenen ve yapılanlar çok farklı, her bir sanat türü ayrı telden çalıyor. Hele ki her sanat akımı veya biraraya gelen arkadaş grupları kendilerini anlatma yerine birbirlerine tekme-tokat girmeyi tercih etmeleri, üstelik bunu da sol ideolojik argümanlar ve jargonlar üzerinden yapmaları başlı başına modernizmin sorunu olarak geliyor bana. Velhasıl bu kitabı (ki gerçekten önemli bir kaynak) okuduktan sonra yeni şeyler öğrenme arayışımın beni ileriye götürmediğini, gerilettiğini farkettim, “az bileyim öz bileyim” mottosuna iyice yapıştım. Varsın modernizmi de (belki popüler sanatı demeliyim) bilmemiş olayım dedim çıktım işin içinden.

[TC Merve · Rating 5 out of 5]

Want to read

[Ali Rahatgun]

I want to read immediately

[Aslı Can]

Bu kitabı bitirme umutlarımı şimdilik erteliyorum. Farklı şeyler okumak zorunda hissettiğim için geriye kalan kısmını bitirmek üzere bir türlü elime alamadım kitabı. Orada sürekli durması bende baskı yaratıyor o yüzden okundu olarak işaretliyorum kitabı.

Kitap sanat ve sanatın ne olduğu, nasıl olması gerektiği hakkında tarihi yazıları bir araya getiren bir derleme. Ard arda konan yazılar birbiriyle tartışıyor ve okurken ister istemez tartışmanın içinde bulabilirsiniz kendinizi. Tiyatro, resim, edebiyat, heykel hakkında kuram ve pratiğe dair okuma yapmak ve düşünmek isteyenlere tavsiye edebilirim.

[Sergül Acar]

this is a modern art historys books.. and I need to read.