Arap Dünyasında Müzik: Tarab Kültürü ve Sanatı

Cambridge Middle East Studies #17

by A.J. Racy, Serdar Aygün (Translator)

California Üniversitesi'nde etnomüzikoloji profesörü olan A. J. Racy, Arap Dünyasında Müzik; Tarab Kültürü ve Sanatı adlı kitabında Yakındoğu Arap müziğini müzik-duygu ilişkisi temelinde ele alıyor ve verilerini bir icracı, bir besteci ve kültürlerarası müzik-duygu ilişkisine ilgi duyan bir etnomüzikolog olarak yorumluyor. Edward Said'in "Şark" kavramının kendisinin bile Batılıların "egzotik" ya da kendi kültürlerinin tam karşıtı addettiklerin şeyi kapsayan bir Avrupa icadı olduğu şeklindeki sözlerini kurulu kültüre, hem de bu müziğin insanlara hissettirdiği duyguya verilen isim olan "tarab"ı tüm bu yönleriyle, ayrıntılı bir şekilde ele alıyor. rap dünyasının müzik anlayışını ve yoğun duygular uyandırabilen Doğu müziğini Batılı okurlara hissettirebilmeyi hedefliyor. "Doğu-Batı kıyaslaması"na yönelik olarak kullanılan "üstün" ve kültürel açıdan ileri" gibi nitelemeleri bir yana bırakarak, Arap dünyasının tarab müziğini bir esrik duygular yaratma sanatı olarak inceliyor. Kitabın sayfalarını çevirdikçe, incelenen müziğe, kültüre ve müzik-duygu ilişkisine aslında ne kadar aşina olduğumuzu Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan köklü kültür mirasının bizi ne çok noktada birbirimize bağladığını hatırlatıyoruz. Tarab müziğinin Türk sanat müziği ve tasavvuf müziğiyle yakın bağlantısı gözler önüne seriliyor. Yazarın rahberliğinde saray icralarına, tasavvuf törenlerinde ve evlerdeki taran celselerine buyur ediyoruz. Müziği içimizde yaşamayı yeniden öğreniyoruz. Racy'nin arşivlerinden çıkardığı belgeler, sunduğu anekdotlar, müzisyenlerle yaptığı söyleşiler sayesinde bizi XIX. ve XX. yüzyıl tarab müziğiyle buluşturan kitap, tarab müziği eğitiminden, kadınların tarab kültürü içindeki yerine; makamlardan şarkı sözlerine; türlü icra bağlamlarından haşiş ve alkolün tarab kültüründeki yerine kadar pek ok konuyu tarihsel gelişimi içinde inceliyor. Bunu yaparken de duygu bileşeninin tüm bu alanlardaki yerini, daha doğrusu merkeziyetini gözler önüne seriyor. Yazarın Türkçe basım için kaleme aldığı önsözün de bulunduğu kitap, hem müzik ya da Arap kültürüne ilgi duyanlar, hem de "Doğunun kültürel kökleri"ne doğru müzikal bir yolculuğa çıkmak isteyenler için özgün bir kaynak olma niteliğini taşıyor.

Genres: Music, History

334 pages, Paperback

First published January 1, 2003

Reviews

[Cody · Rating 5 out of 5]

This book takes for its subject the typically urban style of music native to Egypt, Syria, the Levant, and to some extent Iraq, and the ecstatic effects and sensibilities associated with it. The term "tarab" stands in for the music itself and the ecstasy it produces and is the focus of the culture that surrounds it. I don't know where else I could have found such a wealth of information (much drawn from the author's own experiences as a performer and much, too, from the work of other scholars of the past and present and both Western and Islamic cultural spheres) on the cultural context and worldviews surrounding this music, its technical and formal aspects including modes and their associations, the texts and traditions its vocal works are based on, and the musicians, listeners and lyricists and their differing and active roles in the creation of this distinct art form. While the genre is foreign to me, much of what Racy describes is directly comparable to my own modest experiences as a musician and, I think, to a lot of past mindsets and cultural commonplaces of early music in Europe. The prose is not exactly exciting but it is clear and generally lucid, and there are striking passages that reveal a lot to the reader. The book also includes a lot of illustrative anecdotes from the lives of great tarab performers including Umm Kulthum, and it deftly avoids reducing its subject to an essential (or inevitable) expression of Arab culture, rather placing it firmly within its context and expanding the scope of those explorations to include ecstatic musical experience in other cultures worldwide. This is a really revealing book that "casts the gems" of a great musical tradition in human culture over its readers, both in its local particularities and universal qualities.

[Fadil Alturki · Rating 5 out of 5]

This is a great book. Full of details and details to anyone who knows nothing about Arab Music and Eastern Music. The author (Dr. Ali Jihad Racy) is a composer, a virtuoso on Buzuq and Nai and yet an expert in multicultural music.

[Ameliedanjou]

Not sure I'll finish this - it's not quite the subject I was looking for. I still want to read his paper on the Cairo Arab music conference in 1932.

[Kareem Mansi · Rating 4 out of 5]

كتاب جميل جدًا.