Güzelin Metafiziği: Sanatın ve Güzelin Sırları

by Arthur Schopenhauer

Bilme, bünyemizde ne tür bir değişiklik talep eder? Herhangi bir şey hakkında tam ve doğru bir bilgiye sahip olabilmek için neleri geride bırakmamız, neyi kendimizden uzaklaştırmamız gerekir? Böyle bir geride bırakma gerçekleşmediği takdirde bilgi hangi illetlerle maluldür? Belki de bu soruların açtığı aralıktan "Bugün artık modern bilimden insanlığın hayrına bir şey bekleyemeyiz" yargısının aşırı bir yargı olmadığı görülecek, modern bilimin bilme tarzında neyin eksik ya da neyin fazla olduğu üzerine kafa yorulmaya başlanacaktır. Güzelin kavranılması neden bizi mutlu eder? Bir şeyin verdiği haz ve tatmin gerçekte ancak irademizle ya da hedeflerimizle ilişkisinden kaynaklanabilir dendiği halde, güzel güzel olarak, kişisel hedeflerimizle ve dolayısıyla irademizle herhangi bir ilişki içinde olmaksızın bize nasıl haz verir, ıstıraplarımızı nasıl sona erdirir? Güzel, içimizde neyi harekete geçirir ve bize neyin kapılarını aralar? Bu soruların açtığı aralıktan da bugün her fırsatta dile getirdiğimiz mutsuzluğumuzun kökenlerini öyle uzaklarda değil, güzeli ve güzelin yolunu açacak şeyleri ortadan kaldırdığımız dünyada aramamız gerektiğini görmeye başlayacağız.

Genres: Philosophy, Nonfiction

120 pages, Paperback

First published February 24, 1999

About the author

Arthur Schopenhauer was born in the city of Danzig (then part of the Polish–Lithuanian Commonwealth; present day Gdańsk, Poland) and was a German philosopher best known for his work The World as Will and Representation. Schopenhauer attempted to make his career as an academic by correcting and expanding Immanuel Kant's philosophy concerning the way in which we experience the world.

He was the son of author Johanna Schopenhauer and the older brother of Adele Schopenhauer.

Reviews

[Efe · Rating 2 out of 5]

Schopenhauer'in Üniversiteler ve Felsefe'si için şunları yazmıştım:

"Baskıya adını veren "Üniversiteler ve Felsefe"de ise üniversiteye ve felsefeye fazlaca rastlamak mümkün değil. Daha ziyade bir felsefi magazin fıkrası olmuş. O günün pratikleri eleştirilmiş, Hegel'e bol bol laf çakılmış, hatta hakaret edilmiş, bazı kişi ve kurumlardan şikayetçi olunmuş... Aradan birkaç cümleyi ve birkaç sayfayı çıkarırsak, taşıması gereken zamanüstülüğün zerresi yok içinde. (...) Bunlar (...) Schopenhauer'e yakışacak, bunu ancak o yazmıştır dedirtecek hikmetli sözler değil.

Schopenhauer kitapları benim için bir zihni teneffüs, okulsuz eğitimdi her seferinde. Bu defa olmadı, hiçbiri olmadı."

Güzelin Metafiziği için söyleyebileceğim tek şey var: Görüyorum ve artırıyorum!

Kitapta güzelin metafiziğinden belki 10-15 sayfayı işgal edecek bir kısımda söz ediliyor. Bu kısmın oldukça düşündürücü ve derin olduğunu itiraf etmeliyim. Ne yazık ki gerisi tamamen magazin ve şikayetvari bir vaveyladan ibaret.

Schopenhauer kendi keyfine göre sanat dallarını değerlendiriyor (operadan belli ki nefret etmiş mesela), sanatçıları değerlendiriyor, kimin iyi kimin kötü olduğundan bahsediyor uzun uzun. Kişilerden bahsetmeye başladığı anda felsefenin sahasından çıkıp magazine giriş yapmış oluyoruz.

Değerlendirmelerini tamamladığında ise büyük bir insanın şöhrete neden çok geç kavuşacağına ve insanların neden kaliteli olanlara değil de aptalca eserlere yöneldiğine kitabın hemen hemen yarısını ayırıyor. Buradaki çıkarsamaları o kadar basit ve herhangi birinin de yapabileceği düzeyde ki şöyle bir dönüp kitabın kapağını kontrol etmeden duramıyorsunuz. Özetle şu: "Aptallar aptalca olanı sever çünkü zekaları ancak buna yeter. Soylu bir zihnin ürünlerini ise ancak yine soylu bir zihin takdir edebilir. Heyhat, sayıları ne de azdır bunların!" Teşekkürler Schopenhauer, bunu duymaya gerçekten ihtiyacım vardı.

İşin aslı Schopenhauer kırgın. Üniversiteler ve Felsefe'de de aynısı vardı. Beklediği takdiri görememekten şikayetçi. O yüzden de konuyu buraya getirmeden duramıyor ve konu buraya geldiğinde de, tabirimi mazur görsünler, resmen çocuklaşıyor. Bu kadar büyük bir dehanın takdir edilmeyi bunca kafasına takması ve dönüp dönüp bu konuyu yazması inanılacak gibi değil.

[Berkant Bağcı · Rating 4 out of 5]

Adından da anlaşılacağı üzere sanat ve güzelliği vurgulayan bir eser. Sanatın tek bir başlık yerine birçok bölüme ayrılmış olması da ayrıca güzeldi. Yani müzik, heykel, tragedya, resim gibi konulara bolca değinilmiş. Sadece sanat ile sınırlı kalmayıp felsefe'ye de yönelen bir kitap. Gerçekten bir felsefe sever olarak bu kitabı çok beğendiğimi söyleyebilirim. Şunu da söyleyebilirim ki bildiğiniz üzere felsefi eserler hızlıca okunup bitirilecek eserler değiller. Verilen bilgileri iyice sindirmeniz gerekir. Ben de okurken yavaş yavaş sindire sindire okudum. Kitap başlarda biraz ağır gidiyor özellikle sanata dair kısımda bir ağırlık bulunuyor sonrasında felsefi bölümlere geçilince biraz daha o ağırlık azalıyor. Ağırlık derken bilgi yoğunluğu ve ayrı başlıkları kastediyorum. Cidden kitaptan birçok şeyi kendinize katabilirsiniz. Bu yorumu bekleyenler de vardı. Onlar için de ayrıca mutluyum Umarım sizler de okuyup, beğenir ve kendinize yeni şeyler katmış olursunuz. Kitaba dair pek aşırı bir şey söyleyemiyorum çünkü sanat ve felsefe üzerine yoğunlaşılmış ve zaten bu bölümlerden de bahsetmiş oldum Schopenhauer'in okuduğum ilk eseriydi ve sanırım bir sonraki ay için de bir Schopenhauer daha ekleyeceğim gibi duruyor
Umarım sizlere faydası dokunan bir yorum olmuştur

[Tormund · Rating 3 out of 5]

Schopenhauer Schopenhauer ahh Schopenhauer!!

[Dženan Mušanović · Rating 5 out of 5]

Kaže Šopenhauer u jednoj kratkoj dionici a u ovoj knjizi ih ima nekolicina:
Svaki roman je samo jedna glava iz patologije duha, kao što Platon negde dokazuje.

Samo bi ovo bilo odveć dostatno da se nad ovom mišlju sozercuje. Roman kao književna tvorevina uvijek je morao proizaći iz nekog stanja zbilje, bila to osveta oštrim književnim perom, bilo to faktualno prenošenje stvarnosti, što je komplementarno onoj Heideggerovoj misli da bi "povijest književnosti konačno trebalo početi smatrati poviješću problema [u svijetu]." No, ovo je već moja impresija koja je naprosto ostala da užagrena svijetli unutra baš zato što uvijek paralelno čitam jednu knjigu iz polja književnosti, lijepe riječi a jednu, kolokvijalno kazano, "stručnu", pa se čitanje knjige Metafizika lijepog samo ukotvilo u čitanje romana Bogovo roblje.

Ova je knjiga mnogo više. Ona proniče u fenomen lijepog, naravno iz perspektive volje koja je za Šopenhauera duša svijeta (dočim je duh svijeta - čisti subjekt saznanja). I odatle kreće priča o metafizici lijepog. Naime, da li može u ovom svijetu postojati nešto što nas makar na magnovenje izopćava iz njega, izdvaja na takav način da neki objekat bez utjecaja volje upliva u nas, u našu svijest i estetski nas obaspe, pojednostavljeno kazano? Odnosno, da citiramo g-dina Šopenhauera,

"kako je dopadanje i radost u jednom predmetu moguće bez ikakva odnosa toga predmeta na našu volju?" I ovo je stvarni problem metafizike lijepoga. Ovaj filosof britkoga jezika to najprije čini na filosofičan način, tako da uistinu prilazi problemu, raspakira ga, pojašnjava, analizira ali onda čini mnogovrsne usputne analize pojava poput: opere, slikarstva, poezije - dovodeći sve njih u vezu sa tim mogu li se per se nadavati čovjeku i otvarati se pred njim kao ovaploćenja ljepote i izazivati mu radost bez ikakvog odnosa i korelacije subjekta i objekta (umjetničkog djela i posmatrača, čovjeka).

On kritikuje vodvilj, operu smatra propašću muzike, oštre kritike iznosi na račun ljudi svog doba koji ne vrše refleksije, koji ne razmišljaju (i žive besmislene živote!)... Evidentan je utjecaj Getea, Bajrona i drugih na njegov rad. Knjiga nije obimna ali obiluje interesantnim uvidima.

[ana · Rating 1 out of 5]

boli me kurac

[ananena · Rating 3 out of 5]

Nao li cap que tratam das demais artes, só os primeiros e o da Música