Bagëti e bujqësi

by Naim Frashëri

Bagëti e Bujqësi është poemë e shkruar nga shkrimtari shqiptar Naim Frashëri e cila është botuar për herë të parë në Bukuresht më 1886 në të përkohshmen "Drita".

E mbajtur si kryevepra e tij, në këtë poemë baritore barinj dhe katundarë shfaqen përsëpari në skenën letrare toske. Ata janë diçka më shumë se elementë zbukurues në përshkrimin peizazhit fshatarak. I përmalluar pas fshatit ku ishte lindur e rritur, Naimi e përshkruan në mënyrë idilike, ku asgjë nuk e cënon euforinë mistike dhe të gjitha konfliktet gjejnë pajtim dhe fashitje.

Genres: Albanian Literature, Classics, Poetry

First published January 1, 1886

About the author

Naim Frashëri was an Albanian poet and writer. He was one of the most prominent figures of the Albanian National Awakening (Albanian: Rilindja Kombëtare) of the 19th century, together with his two brothers Sami and Abdyl. He is widely regarded as the national poet of Albania.

Naim studied at the Zosimea Greek high school of Ioannina, when the city was part of the Ottoman Empire.

As he hailed from a family with long connections to the Bektashi Sufi order, Naim became an Ottoman official in Sarandë, Berat, and Ioannina. In 1882, Frashëri went to Istanbul and started his service in Ottoman culture ministry.

Naim took part in the National Renaissance of Albania, and often had to sign his writings using his initials, as otherwise he would have placed himself in danger working in an official Ottoman position. His works had to be smuggled into Albania.[citation needed]

His earliest writings were poetry. The very first pieces Frashëri wrote were in Persian. In all, he authored twenty-two major works: four in Turkish, one in Persian, two in Greek and fifteen in Albanian. His early patriotic poems and highly popular lyric poetry were strongly influenced by Persian literature, and later also French poetry. He also translated several fables of Jean de la Fontaine, Homer's Iliad, and wrote articles on didactics and Islamic practice. Naim's poem Herds and Tillage depicts the activities of the shepherd and the tiller, alongside his personal reflections on the beauty of Albanian landscapes and expressions of longing for his homeland. The epic poem Skanderbeg's Story retells the life of the Albanian national hero George Kastrioti Skanderbeg intertwined with imaginary episodes.

Reviews

[Wackadoodle Doo · Rating 5 out of 5]

Poemën "Bagëti e bujqësi" e kam rilexuar për arsye të analizës letrare në shkollë. Pasi qe libër apo lexim i obliguar, pritja që ta lexoja duke e shtyer aq sa të mund ta rifreskoj kujtesën. Por, ndonjëherë gjërat të habisin. Kështu që e rilexova poemën e famshme të Naimit. Por, më leni t'ua theksoj një gjë; kësaj radhe e pashë me të vërtetë madhështinë e tij. Çdo fjalë që ishte shënuar, mbante në vete një mrekulli. Fjalët sikur të dilnin nga tingujt e bilbilit. Dhe natyrisht që besoj që asnjë njeri do të mund apo ka mundur ta shpreh dashurinë e flakët të atdheut më mirë se Naimi. Vetë natyra e poemës sjell brenda një ndjenjë të lashtë që pushon në kraharorin e të gjithë shqiptarëve: krenaria. Dhe nëse dikush do të mund të nxirrte margaritarë nga errësira e mërgimit, atëherë s'do të ishte askush tjetër, veç Naimit.
Andaj, ne si shqiptarë duhet ta adhurojmë atdheun tonë a malet tona " ku flenë Perëndija" dhe t'i japim jetë vargjeve të Naimit, njeriut që i krijoi themelet e artit letrar.

[Ervina Bajrami · Rating 5 out of 5]

Zemërn e varfërë time aty ndër ju e kam mbluar,
Tek buron nga gjithi juaj uj’ i ftoht’ e i kulluar;
Jam lark jush i dëshëruar edhe s’e duronj dot mallë,
Po s’e di si dua unë do t’u shoh një herë vallë!
Të paskësha vrapn’ e veriut, të kisha krahë pëllumbi,
Nxitimn’ e lumit me valë, q’ ikën me vërtik si plumbi,
E të vinja në gjit tuaj, nj’ ujë të ftohtë të pinja,
Edhe nëpër ato hije një copë herë të rrinja,
Syt’ e ballit t’i xbavitnje, zëmërënë ta dëfrenje,
Gazë, që paçë një herë, prap’ aty ndër ju ta gjenje.
Opopo! kshu pse më vini përpara syve pa pushim?
O ditët’ e djalërisë! o moj kohëz’ e të rit tim!
O flutura krahëshkruar! që fluturon nëpër erë,
As merr dhe zemrënë time me vethezë dhe ma shpjerë
Nër malet të Shqipërisë, tek kullosën bagëtija,
Tek i fryn bariu xhurasë, tek më rrinë mënt’ e mija.

Bagëti e bujqësija e dervish Naimit

Përveç kuptimit bukfal që në shumicën e herave has mbi kuptimin e poezive apo poemës së Naimit, besoj që duhet me u pa edhe me dritën e traditës që Naimi ka qenë, pra udhës shpirtnore/mistike që ai ka ndjekë. Pa pretendime, ama personalisht shumë besoj që Naimi ka fsheh simbolika dhe metafora mistike në 'Bagetinë e bujqesinë' e tij. Nji ndër to mundet me qenë 'Shqipëria' që në kontekstin historik asht vatani i Naimit e në të njajtën kohë Naimi asht mërgimtar. Mu e njajta tematike gjindet në shumë shkrime sufiste kur bahet fjalë për jetën e njeriut në toke si nji i huej apo nji mërgimtar që pa nda asht në mall të vatrës së tij primordiale - që në këtë rast mundet me u emnue 'Shqipëri' prej Naimit. Asht interesante që uji në traditën mistike islame (sufizmit apo tesavufit) ka simbolin e diturisë hyjnore, e në këto vargje Naimi sikur ka mall për at vend a për ata shpirtna që e mundësojnë rrjedhën e këtij uji të kulluem, që e shuen etjen që e ka katandisë shpirtin e njeriut... pra, evlijatë apo njerëzit e zgjuem prej gjumit.

"Opopo! kshu pse më vini përpara syve pa pushim?
O ditët’ e djalërisë! o moj kohëz’ e të rit tim!"

Kjo me kujton në ezelin apo gjendjen e kullueme që njeriu ka qenë para ranjës në 'tokë'...
E mbas këtyre vargjeve nis e flet me fluturen, e flutura më kujton vetëm rrëfimin mbi gjendjen e njeriut para 'shkrirjes në dashuninë Hyjnore'. Rrëfimi asht kështu, thuhet që janë tre lloje fluturash, nji që e ka pa flakën e qiriut prej larg e nis e e shpjegon dritën e bukurinë e saj, ama s'ka asnji dije të vërtetë mbi natyrën e flakërimës. Tjetra flutur asht që iu asht afrue flakërimës ama vetëm asht djeg pak - ajo ka shijue dhimtën e flakërimës edhe nis e rrëfen për këtë dhimtë. E flutura e tretë asht ajo qe shkon e digjet në flakërime, e thuhet që vetëm kjo flutur din tamam mbi flakërimën e qiriut, ama ajo s'asht ma që me na tregue se çka përnjimend asht ajo dije a' shije e dashunisë Hyjnore.

E me u kthye tek vargjet e Naimit kur thrret fluturën, mue veçse me kujton në fluturen që ka shijue djegien e tansishme, të vetes së rreme apo egos, në flakërimë. Sikur lyp që edhe zemra e tij me i shkue asaj udhe e në fund me iu kthye vatanit të vet ku bariu, Hyjnia, i fryen fyellit/xhurasë (apo njeriut të zbrazun prej egos) e luen muzikën e Tij/Saj Hyjnore.

[Dëbora · Rating 5 out of 5]

Dicka e mrekullueshme,e jashtezakonshme.Nje kryeveper! :)

[Melani · Rating 5 out of 5]

E recitonte im gjysh ne sallon, e recitonim ne femijet neper koncerte te Vitit te Ri, do ta rilexoj e do ta recitoj sa here te kem mall.

[Rahim Amati · Rating 3 out of 5]

R

[Amir · Rating 5 out of 5]

I cand ride this book

[Angel · Rating 3 out of 5]

Good the poems were great

[Besnik Haziri · Rating 4 out of 5]

In my opinion one of the best books from Naim Frashëri

[Vlera · Rating 5 out of 5]

Liber super i mir dhe aq i mir qe esht e lexon shum shpejt dhe leht

[sarape505 · Rating 5 out of 5]

Sic e thashe dhe pak me para, Naimi is THE GOAT.

[Gezart]

Fedra

[Edma · Rating 5 out of 5]

Nje kryeveper e Naimit. nje nga veprat me te arrira te letersise shqipe gjate gjithe kohrave.