Filozofia japońska

by H. Gene Blocker, Christopher L. Starling, Natalia Szuster (Translator)

Filozofia japońska jest napisana w sposób przystępny, jasny i prosty, ma też wiele walorów podręcznikowych. Stanowi nie tylko kopalnię wiedzy na temat filozofów japońskich różnych okresów, lecz także poglądową historię filozofii japońskiej, bogatą zarówno w rzetelne opracowania faktograficzne, jak i interpretacyjne. Autorzy podkreślają unikatowość mentalności japońskiej, kontestując utarty stereotyp o zapożyczonych od Chińczyków, Indusów i Europejczyków stylach filozofowania Japończyków. Dostrzegają też oryginalność i koherencję japońskich systemów filozoficznych, wywodzonych z wyjątkowej kultury i tradycji Japonii, korzeniami tkwiącej wprawdzie w cywilizacyjnych zapożyczeniach z kontynentu, ale twórczo odmiennej i nowatorskiej.

Refleksja autorska wnosi zarazem wiele w zakresie interpretacyjnym. Rzuca nowe światło (...) na tradycyjne przejawy mentalności Japończyków, mającej niebagatelny wpływ na ekspansję cywilizacji japońskiej oraz jej osiągnięcia gospodarcze i polityczne. Poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, skąd bierze się tego typu myślenie, jest niezwykle ważne dla zrozumienia historii kultury japońskiej, gdyż często wywodzi się jej logikę tylko z tradycji starochińskiej (konfucjanizm) i starobuddyjskiej oraz nie docenia się wkładu mieszkańców Kraju Kwitnącej Wiśni w budowę odrębnej tożsamości kulturowej, której jądrem jest filozofia japońska.

Z recenzji prof. dr. hab. Stanisława Tokarskiego

Genres: Japan, Philosophy, Nonfiction

252 pages, Paperback

First published July 1, 2001

Reviews

[Peiman E iran · Rating 3 out of 5]

‎دوستانِ گرانقدر، شاید برایِ بسیاری از شما عزیزان، «فلسفهٔ ژاپن» ناآشنا باشد... لذا در این ریویو چکیده ای از فلسفه و شاخه هایی که فلسفهٔ ژاپن از آن ها بهره برده است را برایتان مینویسم
----------------------------------------------
‎عزیزانم، بدون شک، بیشترین اندیشه و فلسفه ای که تفکرِ ژاپنی از آن بهره برده است، فلسفه های باستانیِ سرزمینِ چین و همچنین فلسفه های هندی باشد و امروزه میتوان گفت که فلسفهٔ ژاپن، ترکیبی از فلسفه های چینی و غربی باشد... اگرچه فلسفهٔ "کنفوسیوس" و همچنین "تائوئیسم" در سرزمین ژاپن بسیار تأثیرگذار بوده است، امّا فلسفه های اصلی را باید "شینتوئیسم" و "بودیسم" بدانیم
‎آیینِ "شینتو" تا جنگ جهانی دوم، به نوعی مذهب و آیینِ اصلی و رسمیِ سرزمینِ ژاپن بود ... با آنکه "شینتو" را اصولاً نمیتوان فلسفه دانست، امّا بر اندیشه هایِ فلسفی در این سرزمین تأثیرگذار بوده است... "شینتوئیسم" نوعی جهان پنداری یا "آنیمیسم" برپایهٔ چندخدایی میباشد که معتقدانش ایمان دارند که جهان را قدرت ها و ارواحی به نامِ «کامی» فراگرفته اند که دیده نمیشوند، ولی از هرچیز دیگر تأثیرگذارتر هستند
‎زمانی که در قرنِ ششم، آیینِ "بودیسم" از چین و همچنین از کره، وارد سرزمینِ ژاپن شد، بسیاری از مسائلِ مربوط به آیینِ "بودیسم" با عناصر و مسائلِ آیینِ "شینتوئیسم" با یکدیگر درهم آمیخته شدند... در این ترکیبِ آیین، به موضوعاتی چون: خانواده- پاکی و پاکیزگی- عشق به حیوانات و عشق و احترام به طبیعت- احترام به انسانهای دیگر، بسیار توجه شده است و حتی جشنی موسوم به <ماتسوری> بمنظورِ بزرگداشتِ «کامی» برپا میشود که در نزدِ مردم، بسیار قابلِ احترام و ارزشمند است
‎آیینِ "بودیسم" در حوالی قرن پنجم و ششم وارد ژاپن شد و به سه مکتب تجزیه شد
*************
‎بودیسم آمیدیست: آمیدیست را با نامِ «سرزمینِ پاک» میشناسند که بر اساسِ آموزه هایِ «آمیتابها بودا» تشکیل شده است و بر طبقِ این مکتب، چنانچه انسانی زندگیِ خویش را وقفِ ایجادِ رابطه با «آمیتابها بودا» کند، میتواند به یک روشنگری در سطحِ بالا دست یابد.. برای رسیدن به این رابطه ممکن است آن شخص، بارها نامِ «آمیتابها بودا» را با تمرکز کامل پی در پی تکرار کند... انسانی که بتواند به این روشنگری دست یابد میتواند جواز ورود و یا همان تولد دوباره در «سرزمین پاک» را بدست آورد
*************
‎بودیسم ذن: این مکتب از سرزمینِ کره، وارد ژاپن شد و خودِ کره ای ها نیز آن را از چین و چینی ها نیز این مکتب را از هند، وام گرفته بودند... البته این مکتب تا قرن بیستم در حال کامل شدن بود... اصول این مکتب اینگونه است که میگوید: هر انسانِ آگاه و هوشیاری دارایِ خردی بوداگونه است که در ذهنِ او، پنهان شده است... انسان میتواند به روش تعلیماتِ ویژه و همچنین "مدیتیشن" و با دقت در روابط و امور روزمره، خردِ بوداگونهٔ خویش را متجلّی کند... این مکتب امروزه به سه شاخهٔ اصلی تقسیم شده است
‎اول: سوتو است که بزرگتر از دیگران است
‎دوم: رینزای است که در خود مکاتب دیگری نیز جای داده است
‎سوم: اوباکو است که کوچکترین آنهاست
**************
‎بودیسم نیچیرن: این مکتب بر پایهٔ آموزه هایِ راهبِ بزرگِ ژاپنی یعنی «نیچیرن» و در قرن سیزدهم، ساخته شده است و یکی از مهمترین عقاید این مکتب آن است که: از آنجایی که هر انسانی در وجودِ خویش دارایِ خردِ بودایی میباشد، لذا میتواند در طولِ زندگیِ خویش به روشنگری برسد
***************
‎و امّا جدا از تمامی این مکاتب و فلسفه های شرقی، میتوان به یک نمونه فلسفهٔ غربی به نامِ مکتبِ "کیوتو" اشاره کرد که در قرنِ بیستم و در دانشگاه کیوتو و از ادغام فلسفه هایِ غرب، به وجود آمد... در این مکتب از فلسفهٔ فلاسفه ای همچون: کانت- هگل- هایدگر- نیچه و برخی دیگر از اندیشمندان، استفاده شده است
------------------------------------------------
‎دوستانِ خردگرا، شاید مهمترین عاملی که سببِ پیشرفتِ ژاپن بوده است، فاصله گرفتنِ نود درصد و شاید بیشتر، مردمِ ژاپن از ادیانِ سامی: مسیحیت و یهودیت و به خصوص اسلام بوده است
‎در ریویوهایِ بعد، سعی میکنم در موردِ فلسفه ها و مکتب هایِ آسیایی بازهم برایتان بنویسم
‎امیدوارم این ریویوها برایِ شما خردگرایانِ عزیز، مفید بوده باشه
‎«پیروز باشید و ایرانی»

[Rin · Rating 4 out of 5]

Probably the first book that covers the 'Japanese philosophy' as a term and as a corpus of ideas, whether those ideas originated from within or were imported. Of course, it cannot leave out buddhism and confucianism so first chapters are about those 'philosophies'/ 'religions' and major proponents of their respective ideas in Japan. As we move towards 2oth century, ideas are more westernized and the most influential philosopher in Japan, according to this book, is Heiddeger.

But, to not dwell too much on the details of the book, my opinion is that the authors presented a clear and systematized account on the developement of japanese philosophy, major figures and their ideas as well as the overall impact those ideas had on the country and its society.

Maybe I would appreciate this book more if the chapters weren't so big, usually 20-30 pages long, filled with major figures and their ideas and how those ideas were a reaction to something in the past or influenced something in the future, etc.

I can't say I understood every idea, especially those 'modern', prewar and postwar ideas.
But I enjoyed it nonetheless, particularly regarding chinese influence via confucianism.

4/5 star from me for this one.
Would recommend to those interested in philosophy, and those interested in Far East in general.

[Michael A. · Rating 4 out of 5]

Completely new to Japanese philosophy, and not much more familiar with "Eastern" philosophy in general, I thought this was a solid introduction. I thought the last couple chapter dealing with Japan and modernity and the subsequent obsession with Hegel and Heidegger; and later on the realization of similarities between Buddhist and Deleuzian thought, as well as the similar distaste/critique of logocentrism with Japanese culture and Derrida.

The Japanese philosophers were pretty interesting, I think the most interesting was Nishida Kitaro, even if his political passivity was regrettable. I wasn't too interested in the chapter on Confucianism. I don't have much of an interest in Confucianism, honestly. But the prior chapter on Japanese Buddhism was pretty good.

It might be good to have a general timeline of Japanese history to totally get everything (they presume knowledge of a couple things), but they contextualized things well enough I thought. I'd recommend this to anyone new and interested in Japanese philosophy