Аспекты мифа

by Mircea Eliade, Мирча Элиаде

Мирча Элиаде - один из ведущих религиоведов и культурологов современности. Его книги, посвященные различным аспектам примитивной культуры, обрядности, современному бытованию мифа, архетипическим составляющим сознания современного человека, хорошо известны российскому читателю.
Предлагаемая книга является изложением основных теоретических взглядов Элиаде, касающихся проблем архаической культуры и мифологического мышления, которые, по мнению автора, служат архетипическими основаниями сознания современного человека.

Genres: Religion, Mythology, Nonfiction, Philosophy, Anthropology, History, Psychology

256 pages, Hardcover

First published January 1, 1962

About the author

Romanian-born historian of religion, fiction writer, philosopher, professor at the University of Chicago, and one of the pre-eminent interpreters of world religion in the last century. Eliade was an intensely prolific author of fiction and non-fiction alike, publishing over 1,300 pieces over 60 years. He earned international fame with LE MYTHE DE L'ÉTERNAL RETOUR (1949, The Myth of the Eternal Return), an interpretation of religious symbols and imagery. Eliade was much interested in the world of the unconscious. The central theme in his novels was erotic love.

Reviews

[فؤاد · Rating 4 out of 5]

اسطوره شناسان در مورد این که اسطوره دقیقاً چه جایگاهی نزد انسان باستانی داشته، اختلاف دارند.
گروهی (همچون تایلر و فریزر) اسطوره را تبیین علمی و تاریخی وقایع جهان می دانند، و می گویند: از آن جا که ذهن انسان بدوی نمی تواند علت حقیقی پدیده ها را بیابد، به علت های جادویی متوسل می شود. از دید این اسطوره شناسان، انسان باستانی به مفاد اسطوره به صورت تحت اللفظی باور داشت.
در مقابل گروهی (همچون جوزف کمبل) می گویند انسان باستانی اسطوره را تحت اللفظی نمی فهمید. بلکه اسطوره بیان تمثیلی و نمادین موقعیت های وجودی انسان در مقابل مسائلی همچون تولد، بلوغ، مرگ و... بود.

در این میان، میرچا الیاده نظرگاه ویژه ای دارد. از نظر الیاده نه تفسیر تاریخی و علمی، و نه تفسیر تمثیلی اسطوره، کارکرد حقیقی آن را نشان نمی دهد.
الیاده اصولاً با هر نوع فروکاستن اسطوره به امری دیگر مخالف است و معتقد است: هر چند انسان بدوی مفاد اسطوره را به صورت تحت اللفظی می فهمد، اما نباید تصور کرد که اسطوره نزد او همچون تاریخ یا علم، به صورت صرفاً نظری و تئوریک علت یک پدیدۀ طبیعی یا فرهنگی را بیان می کند. قبل از هر چیز باید دانست که درک انسان بدوی از جهان و زمان اساساً با درک امروز ما متفاوت است. انسان بدوی زمان را پدیده ای چرخشی و قابل بازگشت می داند. چیزی که در زمان اسطوره ای و ازلی رخ داده از دست نرفته است، بلکه در هر سال و هر فصل، یا در ضمن آیین های ویژه، یا در ضمن وقایع و اشخاص خاص دوباره بر می گردد.

در این جا اسطوره از علم و تاریخ جدا می شود: برای انسان بدوی، زمان از دو بخش تشکیل شده:
بخش اسطوره ای و ازلی، و بخش غیر اسطوره ای و تاریخی.

وقایعی که در زمان غیر اسطوره ای رخ داده (واقعه ای تاریخی مانند جنگی که صد سال قبل رخ داده، یا حقیقتی علمی همچون طرز درست کردن آتش) برای انسان بدوی حاوی هیچ اهمیت و حقیقتی نیست، و آن را هر جا و برای هر کس روایت می کند.

در مقابل، وقایعی که در زمان اسطوره ای و ازلی رخ داده، برای او "مقدّس" است، حاوی واقعیت است و نقشی تعیین کننده در فهم حقیقت جهان و فرهنگ خود و ارتباط با آن ها دارند. گاه روایت این وقایع در هر زمان و برای هر مخاطبی مجاز نیست، بلکه افرادی خاص و در مراسم تشرّف خاص اجازه دارند از این وقایع مطّلع شوند، زیرا دانستن این وقایع و آیین های مربوط به آن، قدرتی ویژه به فرد اعطا می کند. از آن جا که زمان از دیدگاه انسان بدوی امری بازگشت پذیر است، فرد با انجام آیین های مربوطه، قادر است همان واقعۀ اسطوره ای را (نه واقعه ای شبیه به آن را) باز احضار کند، و از طریق متحد شدن با آن، حقیقت و قدرت نهفته در آن واقعه را به خدمت بگیرد. به همین ترتیب، افراد و وقایع شخصی و جزئی دارای واقعیت نیستند، مگر به مقداری که با امر ازلی و مقدّس منطبق باشند. پادشاهان به خاطر این که بر تختگاه خدا یا یکی از نیاکان اسطوره ای نشسته اند، واجد قدرت و مشروعیتند. کتاب ها تا جایی که منطبق با دانش مقدّس و ازلی باشند دارای حقیقتند. هر گاه یکی از این پدیده های غیرمقدّس از امر مقدّس دور شود، از واقعیت عاری می شود، گاهی بی اهمیت می شود و گاهی حتی دارای نوعی پلیدی می گردد.

برای فهم بهتر این برداشت از امر مقدّس بهترین راه مراجعه به آرای افلاطون است. از نظر الیاده، آرای افلاطون چیزی نیست جز بازگرداندن دیدگاه انسان باستانی به زبان فلسفی و استدلالی. از نظر افلاطون جهانی برین وجود دارد که در آن مثال هایی ازلی و تغییرناپذیر وجود دارند، و جهان ماده تنها تا جایی واقیت دارد که به آن مثال ها شبیه باشد، و چیزی تا زمانی که به آن مثل شباهتی نداشته باشد نمی تواند واقعیت بیابد.

نیاز به گفتن نیست که تاریخ و علم به عنوان علومی صرفاً تئوریک، مطلقاً چنین کارکردی ندارند.

این توضیح از اسطوره، هر چند بسیار پیچیده تر از توضیح اسطوره شناسان دیگر است، اما به نظر به حقیقت نزدیک تر است. اتحاد عرفانی انسان بدوی با جهان و نیاکان اسطوره ای، در توضیح اسطوره شناسان دیگر نادیده گرفته شده و همین باعث می شود که توضیح آن ها تصویر ناقصی از اسطوره ارائه دهد.

ترجمه
کتاب دو ترجمه دارد: یکی با نام "اسطوره و واقعیت" توسط مانی صالحی علامه ترجمه شده و دیگری با نام "افسانه و واقعیت" مدت ها قبل توسط نصرالله زنگویی ترجمه شده. من ترجمۀ اخیر را خواندم، و توصیۀ اکید می کنم که طرفش نروید. به جز نامفهوم بودن بسیاری از جملات (تا حدی که آدم حس می کند دارد ترجمۀ گوگل ترنسلیت را می خواند!)، ترجمۀ بسیاری از اصطلاحات به شکل عجیبی نادرست بود، و از همین عنوان "افسانه و واقعیت" می شود نمونه ای از آن را دید. فکر کنم همین بدی ترجمه باعث شده مانی صالحی علامه دوباره دست به ترجمۀ این کتاب بزند.

[Mohammad Ranjbari · Rating 5 out of 5]

«اسطوره و واقعیت» کتابی تاثیرگذار در زمینۀ پژوهش‌های اساطیری از میرچا الیاده است که در آن به پژوهش و ریشه‌یابی افسانه و اسطوره‌های شرق و غرب توجه کرده است. بسیاری از مراسم و آیین‌های زنده و یا فراموش شده، باورهای رایج در دنیای باستان، نحوۀ برگزاری مراسمات خاص آیینی و اساطیری، نگاه فلسفی به جشن‌ها و باورهای «آغاز جهان» و «پایان جهان»، شخصیت‌های تاثیرگذار بر باورهای باستانی کشورهای مختلف، اسطوره در جهان امروز، رابطۀ دین {مسیحیت} واسطوره، اسطوره در جهان امروز و ... عمده‌ترین مباحث مطرح شده در این کتاب است که الیاده با تسلط شگرف و با ارجاعات بسیار مفید، به شرح و تعدیل آن‌ها می‌پردازد.

به باور وی جهان همیشه در حال اسطوره‌سازی‌ست و این ویژگی هرگز متروک نخواهد شد. توجه به بسیاری از شخصیت‌های رمان و فیلم و انیمیشن در دنیای مدرن امروز {بتمن، سوپرمن، والتر وایت، جان اسنو و ...} یا برپایی مراسمات مختلف و مدرن {فرش قرمز، نمایشگاه اتومبیل، یورو ویژن و ...} نمونه‌هایی از باورها، قهرمان‌ها و جشن‌های آیینی‌ست که تا امروز به بقای خود تداوم می‌بخشند.

درخشنده‌ترین تحلیل نویسندۀ این کتاب را در بخش زیر نقل می‌کنم:

“

از طریق اشیاء و موضوعات شناختی این جهان فعلی شخص ردپاها یا آثاری از موجودات و نیروهایی از جهانی دیگر را مشاهده می کند برای همین است که جهان برای انسان ابتدایی هم اسرار آمیز است و هم «باز» و نمایان. جهان در سخن گفتن از خود به سازندگان و نگهدارندگان شروع می‌کند و تاریخ خود را می گوید. نتیجه اش این است که از یک سو انسان خود را در جهانی ساکن و مبهم و تیره نمی یابد و از سوی دیگر با کشف رمز و شناختن زبان جهان، او با راز روبه‌رو می‌شود زیرا «طبیعت» هم «فوق طبیعی» را آشکار می سازد و هم در عین حال آن را می‌پوشاند و این برای انسان ابتدایی همان راز بنیادین و دست نیافتنی جهان را تشکیل می دهد.»

”

ص176-177
1397/06/23

[Dan · Rating 4 out of 5]

From the first page of Eliade's Myth and Reality:

"Everyone knows that from the time of Xenophanes (ca. 565-470)--who was the first to criticize and reject the 'mythological' expressions of the divinity employed by Homer and Hesiod--the Greeks steadily continued to empty mythos of all religious and metaphysical value."

If you know this--indeed, if you think "everyone" knows this--then you may be among the target audience for this work that traces the history of myth from the ancient to the modern world.

I enjoyed this book more than I did Eliade's Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy or The Myth of the Eternal Return, mostly because in comparison to these previous works, Myth and Reality is more complex in its argument (although I agree with Eliade's suggestion that if you are new to his work, The Myth of the Eternal Return is probably the one with which to start).

Using examples from sacred and classic literature, as well as the findings of ethnology and anthropology, Eliade discusses the relation of myth to reality, to time and history, and to human psychology. He comments on a variety of types of myths, including those of cosmogony, of initiation, of memory and forgetting, and of salvation. Subjects Eliade mentions along the way include yoga, karma, cargo cults, the Grail legend, psychoanalysis, modern art, and Taoist alchemy (yes, apparently that is a thing).

[Ali · Rating 4 out of 5]

کتاب رو امیر لطیفی توی پادکست دیدن معرفی کرد برای آشنایی با دوره ی پیش از فلسفه و لوگوس. کتاب دید خیلی خوبی میده در مورد نقش اسطوره در گذشته و انواع اون و نشون میده که اسطوره های مردمان ابتدایی چطور تغییر پیدا کردن و در نهایت تا همین دوره ی خود ما هم زنده موندن ولی در قالب و شکل دیگه. نکته ی منفی کتاب به نظرم این هست که خیلی مثال می زنه دقیقا تجسم من از نویسنده یه آدم بیش فعاله با مطالعه ی زیاد هست که هی می خواد یافته هاش رو باهات در میون بذاره. با فصل آخر هم تا حدی مشکل داشتم به نظر ایده ی کلی نویسنده در مورد زنده بودن اسطوره ها درسته ولی تعمیم افراطیش به همه ی حوزه ها رو درست نمی دونم. چون همزمان کتاب روان درمانی اگزیستانسیال یالوم رو هم می خوندم به نظرم اومد علت اصلی به وجود اومدن و بعدا زنده موندن اسطوره ها ترس انسان ها از مرگ و وانهادگیه. خلاصه خوندن کتاب رو به همه ی خداباوران و خداناباوران توصیه می کنم.

[Ali · Rating 3 out of 5]

Mircea Eliade is a famous specialist on mythology, religion, mysticism and ritual elements among human’s beliefs. His language is not heavy, such as most of philosophers, but almost kind of a literary narration, novel like which keeps me going on in reading. But I won’t recommend Eliade to those who are not very much interested in different cultures and different people.
چندین اثر میرچا الیاده به فارسی برگردانده شده، و خوشبختانه چندان هم مورد بی لطفی عمال اداره ی سانسور قرار نگرفته، اگرچه برخی ترجمه های اثار الیاده به فارسی، در حد کارهای او نیست. ترجمه ی جلال ستاری از "چشم اندازهای اسطوره" کار قابل ستایشی ست. هم چنان که ترجمه ی رویا منجم از "اسطوره، رویا و راز"، و البته در سطحی متفاوت با ترجمه ی ستاری. چشم اندازهای اسطوره را انتشارات توس در 1362 و "اسطوره، رویا و راز" را انتشارات فکر روز در 1374 منتشر کرده اند که در دومی مثل بسیاری از کتاب های چاپ ایران، کمتر نشانی از اسم و رسم نویسنده و چاپ اصلی اثر و خیلی چیزهای دیگر هست. این کتاب هم، مانند بسیاری از آثار میرچا الیاده که عمدتن پژوهش در زمینه ی اساطیر، نمادهای مذهبی و آیینی، افسانه و راز و رمز در روایت های بشری ست، مجموعه ای از نظریات خواندنی الیاده در زمینه ی افسانه های بومی و ساختار و عملکرد آنها و عناصر موجود در افسانه های تاریخی، آیینی و مردمی. با ترجمه ی نصرالله زنگوئی به فارسی که انتشارات پاپیروس آن را در 1367 منتشر کرده است

[Rosanna]

Sto leggendo questo libro con la mera disposizione di colei che ignora.
Questo piccolo saggio viaggia con me da più di 25 anni, con la costanza di un amante respinto, nel silenzio che permea da sempre il passato.
Poi arriva il momento in cui, nel vociare attorno a te, immerso quest'anno nel verde e nel vento, hai bisogno di leggere di come le cose nacquero, di immaginare il Tempo non Tempo delle origini, di come l'uomo abbia raccontato a se stesso la Creazione del mondo, nelle varie culture sparse per la Terra, tra somiglianze e differenze.
Perché solo se si conoscono le origini di tutto si può trovare rimedio a tutto.
Ah, si potesse davvero!
Riattualizzare inizio e fine in un 'eterno ritorno', scrive Eliade, indagando mito cosmogonico e mito d'origine e con le origini....la fine.
In ogni campo, nell'arte soprattutto, con la nascita di nuovi linguaggi. Sulle e dalle 'macerie' del vecchio, nascono nuove forme di pensiero non solo artistico, come la psicoanalisi. Facile no? (persino troppo) immaginare il perché: sì, anche perché gli artisti sono per lo più nevrotici, ma soprattutto per il loro coraggioso 'mettere fine a...', reinventando e reinventadosi.
Smetto qui il mio commento. C'è molto di più in questo libro, molto, ma non ne scriverò oltre.
Alla fine, solo io capirò cosa ha rappresentato (avrei voluto usare 'significato') infilarlo in ogni valigia, in ogni zaino, ogni volta. Ed è una cosa alla Freud: quasi in disuso.

[Ali]

یه کتاب فوق العاده واسه کسایی کهبه اساطیر و تاریخ و روانشناسی علاقه مندن ، شاید بشه گفت اولین نشانه های ساختگرایی اسطوره ای رو میشه در اون دید . اما جالبترین بخشهاش مربوط به روایتها و آداب و رسومی هست که الیاده از قبایل و مللی که ما خیلی کم تز اونها اطلاع داریم بیان میشه.روی هم رفته ترجمه ی خوب و بی تکلفی هم داره.

[Mümin]

Dünyayı ve zamanı deneyimleyen insanın bir ürünü olarak mitlerin ve belki mitlerin bir ürünü olarak da insanın ele alındığı kısa ancak doyurucu bir eser.

[Erik Graff · Rating 3 out of 5]

Several professors at Grinnell College (IA) and Union Theological Seminary (NYC) assigned books by Mircea Eliade, the historian and anthropologist of religion, for their classes. Except for his book about time, Cosmos and History, I found them so redundant that I got the impression that he wrote the same book again and again. The problem may have been that the instructors were all assigning introductory level texts. Perhaps there are other, more advanced texts which would have impressed me more. I have not read, for instance, his dissertation on yoga.

[Sinem A. · Rating 5 out of 5]

İlkel toplumlardan bugüne mitlerin masal olmadığını ama ne olduklarını çok güzel özetleyen bir kitap. Günüzümüzdeki birçok kavram konusunda çok aydınlatıcı oldu. Meraklılarına kesinlikle tavsiye edilir.

[Şahin Kalkay · Rating 4 out of 5]

Mit kavramını ve modern dünyadaki izdüşümlerini anlamlandırabilmek adına, mutlaka okunması gerektiğini düşünüyorum. Eğer konu az da olsa ilginizi çekiyorsa mutlaka okuyun efem...

[Mahir Şanlı · Rating 3 out of 5]

Aradığım lezzeti alamadım ama sonuçta Eliade, konuyla ilgiliyseniz okumanızda fayda var.

[Mohsen Hasanpour · Rating 4 out of 5]


در این کتاب با ای واقعیت آشنا میشیم که ، برای انسان جوامع ابتدایی، آنچه در آغاز و مبدا رخ داده می تواند با استفاده از قدرت مراسم آیینی باز هم تکرار شود. اسطوره ها به همین دلیل مهم هستند، چراکه انسان های آن جوامع با دانستن اسطوره ها می توانند آن وضعیت اولیه را دوباره بازسازی کنند.
واسه شروع مباحث اسطوره شناسی کتاب ارزشمندی هستش

[Smitchy · Rating 1 out of 5]

Not what I was expecting. Very scholarly type writing but doesn't really break down the myths and compare them. Doesn't even look at major modern religious myths. Only wants to look at myths in tribes that until very recently have not been influenced by outside cultures. I can see where it is coming from as a study but it would be far more interesting if the author wasn't treating myths as something only the "natives" recite, believe and act on.

[Karen Christino · Rating 3 out of 5]

Some chapters of this book are almost astounding. Yet the author repeatedly says that he can't go into a particular topic here, or that he's addressed it before. He repeatedly uses Latin phrases and obscure philosophical terminology and does not include a glossary. I felt like I was in a seminar in which I'd missed the first half! Other parts of the book seemed repetitive. Well worth reading, but I would turn to his earlier works.

[Олена Осіпова · Rating 4 out of 5]

Не можна назвати цю книгу научпопом - це більше науч, аніж поп, але все одно, неймовірно цікаво.

[امیر لطیفی · Rating 5 out of 5]

فوق‌العاده بود. صفحاتِ آخر که از هنر می‌گفت طوفانی بود: بهترین بینشی بود که در موردِ هنر تا کنون خوانده‌ام.

[macbeth · Rating 4 out of 5]

Eliade'yi uzun zamandır okumayı planlıyordum, bu kitabı ile başlamanın uygun olacağını düşündüm. Kitap karmaşık bir içeriği olan mit kavramını, mit tiplerini, mitlerin arkaik toplumlardaki rolünü, modern insana uzanışını açıklıyor, ve mitlerin eskatoloji ve soteriyolojide nasıl yer bulduğunu ve Yahudi ve Hristiyan inançlarına etkisine yer veriyor. Kitabı okurken daha önce adını duymadığım halklar, mitik figürler ve bazı kavramları araştırmam gerekti, bir çırpıda okunacak bir kitap değil eğer benim gibi bu alana aşina değilseniz araştırma yapmanız gerekebilir. En çok ilgimi çeken kısımlar arkaik insanın mit ile kurduğu ilişki, mitlerdeki dünyanın sonu anlayışının Nazizm ve Komünizm üzerine etkisi ile ilgili yorumlar, modern sanatta dünyanın sonu tartışması, Freud'un psikanaliz yaklaşımı ile geriye dönüşü sistematikleştirmesinden önce Doğu anlayışında köken yolculuğu ile ilgili psikofizyolojik uygulamaların olduğuna değinmesi, mitlerle ilgili tarihteki anımsama ve unutma tartışmalarının felsefi ve metafizik tartışmaların ilkleri olduğunu ortaya koyması, mitlerin yıkımı ve tarih anlayışının gelişimi üzerine tartışmalar ve pagan inançlarının ve mitlerin Hristiyan inancı ile bütünleşmesi ve kültürde gizlenerek yaşaması ile ilgili kısımlardı. Yazarın diğer kitaplarını şu an daha çok merak ediyorum, bu tuhaf Corona günlerinde bana güzel bir düş ve düşünce bahçesinin kapısını açtı.

[Emille · Rating 5 out of 5]

Provisional review (as a fuller and better treatment of a review of this book requires a well rested mind):

This work is a short and very accessible guide to the significance of myth in the context of historical time. In the beginning chapters, it carefully confers an understanding of myth, etymologically, and in terms of the historicity of the phenomenon. The book is written in the format of a coherent story, that links the phenomenon of human yearning to a greater cosmic 'understanding' that remains largely 'un-graspable' and characterized by themes that transcend culture, space and time. All of philosophical thought is derived of mythical thinking, and all of human effort can be described (and felt) as a return to something or the other (the origin).

A beautiful framework is laid out with this writing - placing it high on my personal list of foundation reading for further study into the human adventure and mystery.

[Gabriel Tamaș · Rating 4 out of 5]

Eliade is, as usual, an amazing interpreter of humanity's deepest thought processes, despite them being archaic and forgotten. This book proves it just as good as any other study by Eliade.
At the same time, i was amazed to find out the scholar aknowlodged, even back then, in the 60's when this volume was originally published, the strong ties between modern comic book heroes and mythology/epic heroes. This gave me the confidence to continue my own study in this direction. This might be trivial now but I imagine claiming such hypothesis in the 60's must've been seen as being at leasr excentric.

My only claim against this book is how Eliade seems to repeat himself a lot, reusing ideas from other books (in fact this is my issue with his whole bibliography).

But overall, Eliade never ceases to amaze me, everytime I read him!

[Behzad · Rating 5 out of 5]

یکی از بهترین کتابهای مربوط به اساطیر زنده، به قول خود نویسنده؛ یعنی اساطیری که در دنیای امروز هم نقش و جایگاه دارن؛ که یعنی کمتر به اساطیر یونان و دوران باستان به طور کلی میپردازه و بیشتر آیین ها و رسم و رسوم قبایل و قومیت های امروز رو بر میرسه؛
ولی در نهایت به تطبیق همۀ اینها میرسه و یه اثر سرشار از اطلاعات بکر، با زبان قابل فهم و مناسب تحویل میده.

[Wellington Melo · Rating 3 out of 5]

Excelente livro sobre o conceito do mito e a construção simbólica em torno deles na sociedade. Aborda-se também a tradição judaica dos profetas e de como essa cultura é faz a partir da ruptura da própria tradição para se construir uma nova simbologia.

[Suellen Rubira · Rating 4 out of 5]

Leitura obrigatória e riquíssima.

[Abderazak Charef · Rating 5 out of 5]

فقط لو نكون بشجاعة أسلافنا البدائيين ونتقدم خطوة للأمام، فقط لو نفرق بين العتبة والدرج
[img]https://i.imgur.com/u7YQlWP.jpg?1[/img]

[Pante · Rating 4 out of 5]

უაღრესად საინტერსო ნაშრომი ეთნოლოგიასა და რელიგიის ისტორიის სფეროში. შემეცნებითი და მრავლისმომცველი. ერთადერთ ნაკლად ის მომეჩვენა, რომ ავტორი ბოლომდე ვერ ჩამოყალიბებულა სამეცნიერო-პოპულარული ნაშრომს წერს, თუ დარგის სპეციალისტებზე გათვლილ კვლევას.

[Małgosia]

(we fragmentach)

[Mehmet Kalaycı · Rating 4 out of 5]

I liked it. For me, it was a starting point for learning more about mythology and its influence on mankind.

[corbdog · Rating 5 out of 5]

"Here too, as we might expect, there is always the struggle against Time, the hope to be freed from the weight of "dead time," of the Time that crushes and kills."

[Nú Baltrons]

"El mito es, pues, un elemento esencial de la civilización humana; lejos de ser una vana fábula, es, por el contrario, una realidad viviente a la que no se deja de recurrir; no es en modo alguno una teoría abstracta o un desfile de imágenes, sino una verdadera codificación de la religión primitiva y de la sabiduría práctica."

Amb Eliade s’entén que Zambrano, a "La tumba de Antígona", a través del descobriment de la consciència, el diàleg i la recerca de la llum interior, dota la vida d’Antígona d’existència real. Ofereix, de fet, una solució mística a la seva tragèdia.

[Mathilde · Rating 4 out of 5]

ended just when it got good!!!