Jump to ratings and reviews
Rate this book

Klimaatcantate

Rate this book
In Klimaatcantate van Eppo Leon verklankt componist Ernest de tijdgeest in zijn gewaagde muziek en zijn beste vriend Adam raakt in de ban van de kwetsbaarheid van het milieu. Als ze allebei een verhouding krijgen met sopraan Pauline en zij zwanger raakt, verandert alles. Haar dochter Quinta strijdt samen met haar vriend Roderik op een internationaal podium tegen klimaatverandering. Van begin jaren zeventig tot halverwege deze eeuw volgen we deze vijf personages in hun pogingen om de wereld te verbeteren.

380 pages, Kindle Edition

Published February 9, 2023

Loading...
Loading...

About the author

Eppo Leon

1 book

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
0 (0%)
4 stars
2 (12%)
3 stars
9 (56%)
2 stars
4 (25%)
1 star
1 (6%)
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
Profile Image for Anna.
280 reviews
September 21, 2023
Deze recensie verscheen eerder op Hebban

Raadselachtig spel tussen feit en fictie

Klimaatcantate is de debuutroman van de nog onbekende schrijver Eppo Leon. Op de website van zijn uitgeverij Atlas Contact staat een geheimzinnige beschrijving van de schrijver: ‘In een vervallen hutje in de verlaten bergen van Costa Rica wijdt hij zich aan ledigheid en literatuur. Tijdens het schrijven slaat hij af en toe met zijn machete opdringerige slangen en schorpioenen dood.’ Meer informatie wordt niet gegeven en dit wekt vragen op. Wellicht is Eppo Leon een pseudoniem voor een bekend persoon of iemand die niet graag in de belangstelling staat. Dit spel tussen werkelijkheid en fictie speelt ook een grote rol in Leons debuutroman.

Het verhaal speelt zich ruwweg af tussen 1972 en 2051 en draait om verschillende personages die op een bijzondere manier aan elkaar zijn verbonden. Ernest is een succesvolle componist die zich groots en bijna heilig voelt ten opzichte van anderen. Zijn vriend Adam is columnist en kan zich moeilijk losmaken van de impact die het huidige leven op het milieu heeft. Samen zijn ze bevriend met sopraan Pauline die beide mannen het hoofd op hol doet slaan. Uit de relatie met één van de mannen krijgt Pauline een dochter, Quinta, die samen met haar vriend Roderik tegen de walvisjacht strijdt. Wanneer ze door de Russen worden gevangengenomen, verandert het leven van alle personages drastisch.

‘Onze keuzes kunnen we vrij gemakkelijk rationaliseren en er een mooi levensverhaal omheen verzinnen, maar dat waren letterlijk hersenspinsels. Wanneer je dat inzag en accepteerde, naderde je als mens de waarheid. Weten dat je niet weet.’

Leon heeft veel aandacht geschonken aan de structuur van de roman, want je kunt de aparte delen van het verhaal als puzzelstukjes in elkaar leggen. Daarnaast speelt hij met het spel tussen werkelijkheid en fictie door beroemde nevenpersonages zoals Harry Mulisch, Greta Thunberg en Michail Gorbatsjov aan het verhaal toe te voegen. Deze bekende mensen hebben als functie de conflictsituaties in de roman te vergroten. Dit kun je als lezer appreciëren als een ironische twist aan het verhaal, maar het ligt er vaak zo dik bovenop dat het bij wijlen een te hoogmoedige toon aan het verhaal geeft.

De schrijfstijl tussen de verschillende delen van de roman wisselt vaak. De eerste twee delen van het verhaal zijn stilistisch zeer sterk, maar in de volgende delen is de schrijfstijl opeens een stuk vlakker en minder filosofisch. Heeft dit weer te maken met het ironische spel van de schrijver? Het resulteert in ieder geval in een moeilijk te plaatsen boek. Is het de bedoeling dat het verhaal dient als een soort bewustwording van ons gedrag richting de aarde? Probeert de schrijver, in andere woorden, zijn lezers te waarschuwen en geeft hij een voorspelling voor de komende jaren? Of is het verhaal, met zeer serieuze thematiek, humoristisch bedoeld en moet de lezer alles wat er in het verhaal gebeurt met een korreltje zout nemen? Deze vragen blijven onbeantwoord.

‘Het kapitalisme was het verlengstuk van de menselijke natuur: onze onverzadigde hebzucht zou de aarde volledig leegzuigen, vervuilen en uitputten. Een collectieve consumptieve waanzin zou de toekomst zijn, net zo lang tot alles op was.’

Met Klimaatcantate schreef Eppo Leon een niet goed te plaatsen roman. Op de ene bladzijde lijkt het een satire, in een ander hoofdstuk neigt het naar een postmoderne roman over de klimaatcrisis en op de laatste bladzijden wekt de schrijver een tragikomische sfeer op met als eindresultaat een verhaal dat de rampspoed van het menselijke gedrag representeert. Het is duidelijk dat Leon goed heeft nagedacht over de structuur van zijn debuutroman, maar de uitwerking is helaas niet overal even geslaagd.
Profile Image for Anne.
165 reviews8 followers
February 17, 2023
Hoogmoedig en hoogdravend

Klimaatcantate verscheen bij uitgeverij Atlas Contact en wordt bestempeld als ‘totaalroman’, evenals De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch, een werk dat in de roman een rol speelt. Van de auteur Eppo Leon weten we enkel dat hij zich ‘in een vervallen hutje in de verlaten bergen van Costa Rica wijdt aan ledigheid en literatuur.’

Vijf personages van begin jaren zeventig tot halverwege deze eeuw, de kunst verheven boven alles en een strijd om de wereld te redden van de klimaatverandering. Het is niet niks wat deze Eppo Leon tracht te bewerkstelligen in zijn ‘totaalroman’. Daarnaast worden feit en fictie verweven tot één geheel, langs sociëteit De Kring, de Club van Rome, Shell en Greta Thunberg ontstaat een verhaal waarin de kunsten de hoogste rol spelen.

De megalomane mannelijke hoofdpersonages werken op de zenuwen, klimaatactiviste Quinta lijkt dit megalomane trekje van haar ‘al dan niet’-vader en componist Ernest te hebben overgenomen, daar waar de meeste vrouwelijke personages hun talenten en ambities op een laag pitje zetten ten behoeve van de mannelijke godheid in hun leven. Tel daar het hoogdravende taalgebruik bij op en de irritatie is meer dan compleet.

‘Pauline keek omhoog en wist opeens exact wat haar te doen stond. In het licht van een vallende ster reflecteerde haar donkere ziel. Creatieve destructie. Je moest vernietigen om weer te kunnen opbouwen.’

De structuur van Klimaatcantate is daarentegen wel knap in elkaar gezet, hoewel de sprongen in de chronologie soms voor vraagtekens zorgen tijdens het lezen. Over het algemeen zit het geheel echter ingenieus in elkaar en vooral het laatste deel van het boek maakt het verhaal interessant. De metastructuur die daar uitgestippeld wordt doet de vraag rijzen of Leon het dan toch allemaal ironisch bedoeld heeft, maar tegelijk blijft het werk té serieus om humoristisch of kritisch te zijn.

De thema’s die Leon met elkaar probeert te verbinden zijn zeker de moeite waard, maar Klimaatcantate slaagt er niet in om ze op een aantrekkelijke of inspirerende manier te presenteren. De ambitie om een totaalroman te schrijven is nog tot daaraan toe, maar de ambitie om de draak te steken met het idee van een totaalroman neigt naar hoogmoed. Er spreekt dan ook bovenal een zekere afgunst uit dit boek.
Profile Image for Maartje De Groot.
209 reviews47 followers
March 1, 2023
Klimaatcantate verscheen bij uitgeverij Atlas Contact. Is het een debuut van een nog onbekende schrijver Eppo Leon, of is het, zoals velen denken, een boek geschreven onder pseudoniem? In ieder geval wordt het door de schrijver in het boek een totaalroman genoemd, een roman die vele thema's samenbrengt en bespreekt. De vergelijking met De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch ligt er dik bovenop. De personages in dit boek worden zelfs genoemd als de inspiratiebron voor dit boek van de grote Mulisch. Helaas worden de verschillende thema's, waaronder het klimaat, feminisme, klassenverschillen, muziek, niet voldoende uitgewerkt of verdiept. Er komen geen nieuwe inzichten of verrassende blikrichtingen.

Vijf personages worden gevolgd in dit 350 pagina's tellende boek. Het begint in de jaren zeventig met twee studentikoze mannen, een componist van moderne muziek en een schrijver van columns over het klimaat. Hun relatie met sopraan Pauline zorgt voor de geboorte van Quinta. Zij wordt een fanatieke klimaatactiviste die op haar vijftiende met Greenpeace meestrijdt tegen de walvisjacht.

De personages zijn onuitstaanbaar arrogant, megalomaan. Hun taalgebruik hoogdravend.

Toch is het een boeiend verhaal dat qua structuur knap in elkaar zit en af en toe ook een glimlach van herkenning oplevert. Vele personages in het boek zijn bekende mensen. Sommige van hen worden onder hun echte naam genoemd: o.a. Simeon ten Holt, Greta Thunberg en Harry Mulisch, anderen krijgen een andere naam toebedeeld, maar zijn duidelijk herkenbaar; ik noem Diederik Samson, Frans Timmermans en Ina Bouwer. Waarom de ene persoon met zijn/haar echte naam wordt genoemd en de andere niet, is onduidelijk. Is dat een knipoog naar het pseudoniem van de schrijver zelf?
Het laatste deel van het boek, het deel dat zich afspeelt in de toekomst, bevat een soort Droste-effect met een verhaal in een verhaal, of is het toch de werkelijkheid?
De schrijver, die aan het einde van het verhaal ook nog een rol krijgt, lijkt zichzelf erg belangrijk te vinden. Het voelde alsof hij zich vergeleek met Harry Mulisch als grote intellectuele schrijver .

Eigenlijk voelde het boek als één groot samengeraapt verhaal van verhalen van andere mensen. Overal zijn stukjes vandaan gehaald: van andere schrijvers (er zit bijvoorbeeld ook een hele verhaallijn in van het boek Eten, bidden en beminnen van Elizabeth Gilbert), componisten, filosofen en politici.
Als de schrijver dit allemaal bedoeld heeft als ironie, is het wat mij betreft mislukt.

Waarschuwing: Er staan hele stukken onvertaalde tekst in het Engels en Duits in het boek.
178 reviews1 follower
February 3, 2024
Dit is met recht een boek dat ik zelf niet gekozen zou hebben. Het heeft me weer in doen zien waarom ik met een groot deel van de Nederlandse literatuur geen kant op kan en wil En waarom ik vooral nooit een boek van Mulisch wil aanraken

Het is ironisch bedoeld ik weet het. Het is ook een boek wat lijnen heeft die best wel aardig zijn (daarom toch 2 sterren) maar het is vooral een boek at continue laveert op de irritatie factor bij mij
Wat mij het meest irriteert aan heb boek ik de mensen die zo gemakkelijk herleidbaar zijn naar echte mensen en dan insinuaties maakt Een aantal mensen speelt in hun bestaande vorm en daar zitten een paar aardige dingen bij. Maar bij de meeste mensen is de fantasie om te zien wie er bedoeld wordt laag en daarmee stond mij het (plaatsvervangende) schaamrood regelmatig op de kaken.
Het eindigt in een vorm die aardig nihilistisch is (wat we doen doet er niet toe) en dat vind ik persoonlijk een onprettig aspect.

Het wordt gebracht als een totaal roman, Ik heb ChatGPT moeten gebruiken om daarvoor een bruikbare analyse van te vinden: Een roman die niet beperkt blijft tot het vertellen van een verhaal, maar ook dient als een kritisch instrument om sociale en politieke kwesties aan te kaarten.
En dat klopt ook wel. Misogynie, klimaat problematiek en het tekortschieten van politiek worden allemaal goed belicht. Dit alles in een context van schitterende muziek, geschiedenis en wat door moet gaan voor vriendschap. Als dat de intentie dan is het geslaagd.
De ironie, minder. Die is vaan hoogdravend en slechts hier en daar echt grappig. Plotwendingen Er zijn er een paar. Maar wat ik me vooral zal herinneren is een aantal zeer onsympathieke hoofdrol spelers en het vallen van verschillende voetstukken.

En meer nog dan dat; de opluchting dat ik het uit had.
Profile Image for Ine.
41 reviews
February 27, 2023
Eppo Leon schreef met Klimaatcantate een tragikomische totaalroman over liefde, vriendschap, muziek, kunst, ouderschap en klimaatverandering. Je kunt Klimaatcantate lezen als een satire op De Ontdekking van de hemel van Harry Mulisch of als een postmoderne metaroman over de staat van onze wereld. Een intrigerend debuut!

Mijn volledige recensie lees je hier:

https://thecactuslounge.net/2023/02/2...
Displaying 1 - 6 of 6 reviews