Eerste bundeling met goeddeels serieuze beschouwing over Het Bureau, in 2000 gelijktijdig met het slotdeel van de roman verschenen. De beschouwers mochten dat laatste deel (‘De dood van Maarten Koning’) al lezen voor het uitkwam. Hoogtepunt is de beschouwing van Jan Fontijn die, in de vorm van een brief aan Voskuil, overtuigend de vinger op de zere plek weet te leggen: Het Bureau is een grote wraakoefening. We moeten Voskuils collega’s maar eeuwig dankbaar zijn, want het blijft een groots werk.
Destijds heb ik genoten van Het Bureau, waarin ik veel herkende uit mijn ambtenarentijd. Daarom was het leuk opnieuw over de medewerkers van het Beerta-instituut te lezen, al is niet elke bijdrage over de roman even boeiend. Prettig was het om te lezen dat mijn aversie tegen de bescheiden, maar o zo dwingende Maarten Koning door veel literatuurdeskundigen wordt gedeeld.