Αυτοβιογραφία ενός βιβλίου

by Michel Fais, Μισέλ Φάις

Το πιο ενδιαφέρον μυθιστόρημα του 1994, απ' όσα διάβασα, βρίσκω πως είναι η "Αυτοβιογραφία ενός βιβλίου" του Μισέλ Φάις. Μολονότι το πρώτο βιβλίο ενός νέου συγγραφέα, εντυπωσιάζει για την ωριμότητα του στοχασμού και την πολυτροπία της αφήγησης.
(Σπύρος Τσακνιάς, εφημερίδα "Το Βήμα", 1.1.1995)

Το μυθιστόρημα του Φάις θα αποκτήσει, νομίζω, κομβική σημασία στην ιστορία της Ελληνικής Λογοτεχνίας καθώς συνυφαίνει και υπερβαίνει διαδοχικά το φάσμα τριών ρευμάτων: του ρεαλισμού, του μοντερνισμού και του μεταμοντερνισμού, συνδυάζοντας έντεχνα την ιστορία με τη μνήμη και την αυτοβιογραφία με την μυθοπλασία.
Ο Φάις πατάει μεν στο μοντερνισμό του Προυστ και του Κάφκα, με την Κομοτηνή να γίνεται το δικό του Κομπρέ, η δική του Πράγα, ταυτόχρονα όμως διακατέχεται από τη μεταμοντερνιστική υποψία και αυτοαναίρεση.
(Δημήτρης Τζιόβας, βιβλιοπωλείο "Ελευθερουδάκης", 31.5.1997)

Η Αυτοβιογραφία ενός βιβλίου είναι μια έξοχη αναδόμηση (η αποδόμηση) της ζωής και της ιστορίας της Κομοτηνής. Δεν υπάρχει η εκ των άνω φωνή της αυθεντίας, αλλά μια πολυποίκιλη συλλογή "συνηθισμένων" ιστοριών, το υλικό της Ιστορίας καθεαυτήν. Από τις πρώτες σελίδες, είναι προφανές ότι ο συγγραφέας έχει αποφασίσει να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο το ζήτημα της Ιστορίας. Ο αφηγητής παραδέχεται κενά στην ιστορική καταγραφή, αβεβαιότητες και απορίες. Αυτές οι παύσεις μπορούν να εκληφθούν ως υπονοούμενη μομφή κατά της "εθνικιστικής" σχολής της ελληνικής ιστορίας, για την προσήλωσή της στο θέμα της ελληνικής συνοχής και συνέχειας. Ολόκληρο το βιβλίο το διατρέχει σαν μαύρο νήμα, χωρίς όμως ποτέ να υπερτονίζεται, η εκτόπιση της εβραϊκής κοινότητας της Κομοτηνής κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ο Φάις πετυχαίνει εκεί που πολλές ιστορικές εργασίες αστοχούν.
(Mark Mazower, Bulletin of Judae-Greek Studies University of Cambridge, No 17, 1995)

343 pages, Paperback

First published January 1, 1994

About the author

Michel Fais (born 1957 in Komotini, Thrace) is a Greek novelist, short story writer, playwright, screenwriter, and literary critic. He works as editor of the books section for the Greek newspaper "Efimerida ton Syntakton" and teaches creative writing.
Fais' original literary work is comprised mainly of novels, short stories and theatre plays. For the collection "From the Same Glass and Other Stories" Fais was awarded the Greek State Literature Prize for the Short Story (2000). His work has been translated into French, Spanish, Romanian and English. Several of Fais' short stories were included in anthologies (e.g. Angelic & Black: Contemporary Greek Short Stories, 2006) or published in (literary) magazines all over the world, including China, Czech Republic, Germany, and the U.S.A.
Recently, his two most acclaimed novellas, “Aegypius monachus” and “Lady Cortisol”, appeared in English translation: “Mechanisms of Loss” (Yale University Press, 2021)

Ο Μισέλ Φάις (Κομοτηνή, 1957) είναι υπεύθυνος των σελίδων βιβλίου στην "Εφημερίδα των Συντακτών" και διδάσκει δημιουργική γραφή (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, “Σχόλη” στις Εκδόσεις Πατάκη).
Το 2000 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος.
Πεζογραφία: "Αυτοβιογραφία ενός βιβλίου" (1994· αναθεωρημένη επανέκδοση Πατάκης, 2005), "Απ' το ίδιο ποτήρι" (1999· αναθεωρημένη επανέκδοση Πατάκης, 2011), "Aegypius Monachus" (2001· αναθεωρημένη επανέκδοση Πατάκης, 2013), "Το μέλι και η στάχτη του Θεού" (2002), "Ελληνική αϋπνία" (2004), "Πορφυρά γέλια" (2010), "Kτερίσματα" (2012), "Από το πουθενά" (2015), Lady Cortisol (2016), “ Όπως ποτέ” (2019), “Η Ερευνήτρια” (2020).
Το μυθιστόρημα "Αυτοβιογραφία ενός βιβλίου μεταφράστηκε στα γαλλικά και στα ρουμάνικα, η συλλογή διηγημάτων "Απ' το ίδιο ποτήρι και άλλες ιστορίες" στα γαλλικά, ισπανικά και αγγλικά. Διηγήματά του συμπεριλήφθηκαν σε ισπανικές, γερμανικές, αγγλικές, γαλλικές, τσέχικες και κινεζικές ανθολογίες και δημοσιεύτηκαν σε αμερικανικά περιοδικά.
Πρόσφατα μεταφράστηκαν δυο νουβέλες του στις ΗΠΑ υπό τον τίτλο “Mechanisms of Loss” (Yale University Press, 2021, μτφρ. David Connolly).
Μετάφραση: "Χαϊκού για τη βροχή, το χιόνι, τον άνεμο, τον ήλιο, το φεγγάρι" (με εικόνες του Χρόνη Μπότσογλου, Μπάστας Πλέσσας, 1994).
Θέατρο: "Το παγκάκι του κανένα" (Θέατρο 104, 2014, σκην. Αλεξία Καλτσίκη), "Είμαι αριστερόχειρ ουσιαστικά" (Παράσταση για τον Μανόλη Αναγνωστάκη. Φεστιβάλ Φιλίππων-Θάσου, 2012, Θέατρο Θησείον, 2012, δραματουργική επεξεργασία, σκην. Αλ. Καλτσίκη), "Κάποιος να τους πονέσει" (24hour plays Athens, 2012, σκην. Κ. Μπερδέκα), "Πουπουλένιο τίποτα" (Εθνικό Θέατρο - Αναγνώσεις, 2011, σκην. Ν. Κουρής-Μ. Καλλιμάνη-Αλ. Καλτσίκη), "Μετά τις τελευταίες μας λέξεις" (Συνεργείο, 2011, σκην. Λ. Μελεμέ), "Πέστροφα Δουνάβεως" (Φεστιβάλ Φιλίππων, 2010, σκην. Λ. Μελεμέ), "Το κίτρινο σκυλί" (Από Μηχανής Θέατρο, 2009, σκην. Λ. Μελεμέ, Θέατρο Αμαλία, 2011, σκην. Α. Σπυριδάκης, ΔΗΠΕΘΕ Σερρών, 2013, σκην. Παν. Μέντης, Θεατρική Ομάδα Pinata, 2014, Ναύπλιο), "Ελληνική αϋπνία" (Θέατρο Εμπρός, 2006, σκην. Ρ. Πατεράκη), "Η πόλη στα γόνατα" (Θέατρο Αμόρε-Δοκιμές, 2006, σκην. Θ. Αναστόπουλος), "Αντρόγυνα" (Μονόλογοι Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, Θέατρο Μεταξουργείο, 2003, σκην. Π. Χούρσογλου).
Κινηματογράφος: Συνεργάστηκε με τον Νίκο Παναγιωτόπουλο στο σενάριο των ταινιών "Delivery" (Επίσημη Συμμετοχή Φεστιβάλ Βενετίας και Μόντρεαλ, 2004), "Αθήνα-Κωνσταντινούπολη" (2008) και "Η κόρη του Ρέμπραντ" (2015).
Φωτογραφία: Ύστερο βλέμμα, 1996 και Η πόλη στα γόνατα, 2002 (Λευκώματα και ατομικές εκθέσεις στον Χώρο Τέχνης 24). Συμμετείχε στη Photosynkyria 2003 και έλαβε μέρος στις εξής ομαδικές εκθέσεις φωτογραφίας-ζωγραφικής: "Καλοκαίρι, μια συνάντηση" (με τους Κώστα Παπανικολάου και Τάσο Μαντζαβίνο, Χώρος Τέχνης 24, 2006), "Αυτοπροσωπογραφία ενός άλλου" (με τον εικαστικό Τάσο Μαντζαβίνο, Χώρος Τέχνης 24, 2007), "Κτερίσματα" (με τους Καλλιόπη Ασαργιωτάκη και Τάσο Μαντζαβίνο, Χώρος Τέχνης 24, 2013).

Reviews

[Μαρία Γεωργιάδου · Rating 4 out of 5]

Ευφυέστατη σύλληψη που κάπου με κούρασε όμως στην εκτέλεση.

[ΠανωςΚ · Rating 4 out of 5]

Αυτό είναι που λέμε μεταμοντέρνο; Δεν ξέρω. Το πρώτο μέρος με ενθουσίασε, το τρίτο επίσης, στο δεύτερο κάπως κουράστηκα. Εξαιρετικό συνολικά πάντως.