Αναγκαίες αυταπάτες! Αυτό ήταν η σχέση μας. Μια δική μου αυταπάτη, μια δική του αυταπάτη, ο καθένας για τους λόγους του, ο καθένας με τους σκοπούς του. Είχαμε ανάγκη και οι δυο να υπάρχει αυτή η σχέση στη ζωή μας με όποια αυταπάτη κι αν την έντυνε ο καθένας». Τέσσερις άνθρωποι, δυο γυναίκες και δυο άνδρες, σε τρεις παράλληλες σχέσεις μεταξύ τους, εν γνώσει τους. Κανείς τους δεν είναι το μοναδικό πρόσωπο στην ερωτική ζωή του συντρόφου του, εν γνώσει του. Κανείς τους δε δεσμεύεται από όρκους αιώνιας αγάπης, οικογενειακές υποχρεώσεις, παιδιά. Κι όμως, αποδέχονται όλοι τους από την αρχή αυτή την παράξενη πραγματικότητα και συνεχίζουν. Ο καθένας για τους δικούς του λόγους σχέσεις βγαλμένες από την εποχή της αθωότητας, ανάγκες που δεν μπορούν να καλυφθούν από ένα μόνο πρόσωπο, πόλεμοι εσωτερικοί που δεν οδηγούν πουθενά. O καθένας με τους δικούς του τρόπους με τη σιωπή, με τη φωνή, με την απόλυτη πίστη, με την πεισματική άρνηση, με τη χειραγώγηση. Ένα γαϊτανάκι, ένα ντόμινο, ένα κουβάρι αξεδιάλυτο σχέσεων. Πώς διαχειρίζεται ο καθένας τους αυτές τις σχέσεις, αυτή τη μη αποκλειστικότητα; Πώς αντιμετωπίζει το σύντροφο, πώς στέκεται απέναντι από τον ή την αντίζηλο; Πώς σηκώνει το βάρος των επιλογών του, πώς αντέχει το μοίρασμα εκεί που το μόνο που ουσιαστικά θέλει, το μόνο που λαχταρά είναι η ξεκάθαρη αποκλειστικότητα; Τέσσερις άνθρωποι, τόσο διαφορετικοί σαν να κοιτά ο καθένας σε διαφορετικό από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Κι όμως, με το ίδιο τελικά ζητούμενο για όλους: τη ζεστασιά της αγάπης. «'Αραγε ποιος θα χαρεί περισσότερο, ποιος θα πονέσει λιγότερο; Ποιος θα βγει στο τέλος περισσότερο κερδισμένος;»
Η Χαρά Ανδρεΐδου γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Έχει σπουδάσει, σε ελληνικά και ξένα πανεπιστήμια, Παιδαγωγικές Επιστήμες, Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης, καθώς και Μουσειολογία. Έχει διδακτορικό στην Κλασική Αρχαιολογία και μεταπτυχιακό στην Ανοικτή Εκπαίδευση. Εργάστηκε κατά διαστήματα σε όλους αυτούς τους τομείς, όπως και σε πολλούς άλλους, για να την κερδίσει στο τέλος η Εκπαίδευση.
Βασανίστηκα πολύ για τα αστεράκια.. αρχικά σκεφτόμουν 2 για όλη την ψυχολογική ανάλυση των πράξεων του εκάστοτε χαρακτήρα, αλλά το τέλος εκεί που θα ερχόταν η λύτρωση των χαρακτήρων, ήταν για μένα απαράδεκτο.. ίχνος αξιοπρέπειας δεν είχε η ηρωίδα?
Η υπερβολική ανάλυση των σκέψεων και πράξεων του εκάστοτε χαρακτήρα ηταν κουραστική..
Ο Νίκος αντί να παρουσιάζεται ως διακεκριμένος ψυχολόγος, θα έπρεπε να κάνει πληθώρα συνεδριάσεων ως ασθενής.. καθόλου ισορροπημένος χαρακτήρας..
Η σχέση Αρετής - Νίκου ως σαδομαζοχιστική θα την χαρακτήριζα.. ψυχολογική βία στο έπακρο..
Οι χαρακτήρες μόνο για 40ρηδες δεν έκαναν.. στα 25 άκουγα για τέτοιες σχέσεις, πλέον αν στα 40 δρας έτσι, έχεις πολλά θέματα να λύσεις..
Σπάνια γράφω κριτικές για τα βιβλία που διαβάζω αλλά τελειώνοντάς το ήθελα κάπου να πω τη γνώμη μου. Και η γνώμη μου είναι πως είναι φριχτό. Οι τέσσερις κεντρικοί χαρακτήρες (ένας απ' τους οποίους έχει γύρω στις 5 σελίδες παρουσία σε όλο το βιβλίο), κουραστικοί και δισδιάστατοι, δεν έχουν απολύτως καμία σχέση με τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, έχουν όμως σχέσεις μεταξύ τους οι οποίες αναλύονται μέχρι δακρύων μέσα από ανούσιες περιγραφές και σελίδες επί σελίδων γεμάτες με αδέξιες γλωσσικές φιοριτούρες που μοιάζουν με κολλάζ φράσεων κομμένων από μετεφηβικές ερωτικές επιστολές και Άρλεκιν συλλογής. Ένα βιβλίο βαρετό μέχρι την τελευταία του εξεζητημένη λέξη.
Απο τις περιγραφές των χαρακτήρων στην αρχη, το βιβλιο με προδιαθεσε για την αρνητική μου ψηφο. Οι πρωταγωνιστές είχαν χιλιοειπωμένα χαρακτηριστικά και καθώς προχωρούσα στο βιβλιο, εβλεπα οτι οι περιγραφές Δ3ν ταίριαζαν καθολου με τις πράξεις τους. Αλλα και οι υπόλοιπες περιγραφές, πραγματικά με κούρασαν, ηταν περιττές και δεν κατάφεραν να ζωντανέψουν τους χαρακτήρες. Τα κείμενα που φανέρωναν τις σκέψεις των πρωταγωνιστών ηταν καλα σε γενικές γραμμές, μα έμοιαζαν με χιλιοειπωμένα κλισε. Το στόρι Συμπαθητικο ήταν, μα δεν με αγκιξε. Ουτε και το τέλος με άγγιξε, δεν μου αρεσε η κατάληξη.
Η ιδιαίτερη γραφή με τις αλλεπάλληλες, πλούσιες εκφράσεις που περιγράφουν με παρόμοιο τρόπο μια κατάσταση -σε μερικούς ίσως δεν αρέσει- παραμένει αγαπημένο μου στοιχείο της συγγραφέα. Στην ιστορία έχουμε αρχέτυπο ρόλων με την αντιστοίχιση τους στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα: Ο απόμακρος, παγιωμένος Μάρκος με αυτοσυγκράτηση Βορρά με την ανεξάρτητη αλλά παρορμητική Βέρα του Νότου και η ονειροπόλα, σταθερή Αρετή με τον απαισιόδοξο κι άστατο Νίκο της Δύσης. Οι ήρωες μπλέκονται σε παράλληλες σχέσεις μεταξύ τους και εν γνώσει τους με πράξεις, των οποίων το βάθος και η πολυπλοκότητα αναλύονται εδώ με τόσο φιλοσοφικά επιστημονικό τρόπο που δυστυχώς κάπου έχασα την ταύτιση μαζί τους. Το τέλος πρόσθεσε ένα δείγμα του ξαφνικού κουκουλώματος. Πιθανόν να ήθελε να δείξει ότι τα σημεία του ορίζοντα παραμένουν σταθερά, έτσι κι οι αμφιλεγόμενοι αυτοί χαρακτήρες, παρά τις οριακές αλλαγές τους, επανέρχονται στα αρχικά σημεία ανθρώπινης ατέλειάς τους. Οπότε για τον αποστασιοποιημένο και (μεταξύ μας) μουχλιάρη Μάρκο που ξαναδέχεται την γεμάτη πάθος, τάχαμου ανεξάρτητη αλλά τραβάτε-κι-ας-κλαίω Βέρα (η οποία ακουμπάει και καιόμενη αφήνει τον εραστή Νίκο), είναι μια απόλυτα αιτιολογημένη κίνηση, επειδή μας έχει δείξει ότι την αγαπάει γιατί ξέρει ότι η Βέρα κατά βάθος θέλει τον ίδιο. Όμως η Αρετή που από ρομαντική και πνευματική γίνεται, μετά του λιναριού τα πάθη από τον άντρα της Δύσης, ρεαλιστική και καταφέρνει να ανεξαρτητοποιηθεί με ένα παιδί στη μέση, ξαφνικά επανέρχεται ανεξήγητα στον Νίκο. Δεν υπάρχει μετά από τόση ψυχογραφική ανάλυση, η αναμενόμενη ψυχογραφική συνάφεια μέχρι τέλους, ίσως γιατί ο πιο αμφιλεγόμενος Νίκος, ενώ αναλύεται κι αυτός εξαντλητικά, στο τέλος αφήνεται στην μεταστροφή χωρίς καμία δικαιολογία, σαν ευτυχές τέλος με το ζόρι. Την όλη αμηχανία μου προκαλούσε ακόμα και το εξώφυλλο που μου έμοιασε άστοχο, καμία σχέση με σημεία του ορίζοντα. Το βιβλίο δεν είχε την διαυγή μαγεία του Ημερολόγιου Διαδρομών, ωστόσο, επειδή είδα σ’ αυτό ψήγματα του τρίτου της βιβλίου (Τα Άδεια Κουτιά) είμαι σίγουρη ότι εκεί θα βρω πιο κατασταλαγμένο τον λαμπρό πλούτο ιδεών, κοσμοαντίληψης και γλώσσας που τόσο μου αρέσουν στην κυρία Ανδρεΐδου.