Αποφάσεις. Κάθε μέρα, σε διαφορετικές καταστάσεις, σε διαφορετικά σκηνικά, με διαφορετικές συμπρωταγωνιστές, αυτό που καλούμαστε να κάνουμε στη σύντομη παράσταση της ζωής μας είναι να παίρνουμε αποφάσεις.
18 ιστορίες, 18 πρωτότυπες καταστάσεις, λιγότερο ή περισσότερο φανταστικές, με ανθρώπους σε δυσχερείς, περίεργες ή επικίνδυνες θέσεις.
Οι επιλογές τους ταλεύονται ανάμεσα στην ασφάλεια, την επιθυμία, την ελπίδα και τα πιστεύω, προσπαθώντας να ισορροπήσουν τη λογική με το συναίσθημα - και αυτές οι επιλογές θα οδηγήσουν τους ίδιους και τους συνανθρώπους τους από το κάθε κομβικό σημείο στο επόμενο σταυροδρόμι επιλογών, στις επόμενες αποφάσεις.
"Σεξ". "Καφές". "Σεξ!" "Καφές!" την αγροιοκοίταξα. "Και τα μάτια σου στην οθόνη", πρόσθεσα. "Θα χάσουμε το σημείο εξόδου!"
Βγήκαμε κι οι δυο πατώντας προσεκτικά με τα ψηλοτάκουνα στο καπάκι της τουαλέτας. Οι τουαλέτες παραμένουν κλασικά το βολικότερο σημείο πάρκινγκ για τις χρονομηχανές. "Το σεξ είναι εγγύηση", επέμεινε η Πέννυ. "Κολλάει τη σκέψη των αντρών και τους κάνει το μυαλό νιανιά".
"Εντάξει", έκανα ισιώνοντας τη μίνι φούστα μου μπροστά στον καθρέφτη. "Ξεκινάμε με καφέ, κι αν δεν δουλέψει, βάζουμε τα μεγάλα μέσα".
Ο Μιχάλης Μανωλιός γεννήθηκε το 1970 και υποτίθεται ότι είναι μηχανολόγος μηχανικός. Έχουν κυκλοφορήσει δύο μυθιστορήματά του, τα Αγέννητοι Αδελφοί (Κλειδάριθμος, 2014) και Το βιβλίο και η περφόρμανς (Κέδρος, 2019), και δύο συλλογές διηγημάτων του, οι Σάρκινο Φρούτο (Τρίτων, 1999) και …και το τέρας (Τρίτων, 2009), από την οποία το διήγημα «Αίθρα» κέρδισε το 2010 τον διεθνή διαγωνισμό Φανταστικού Aeon Award. Διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί σε ανθολογίες και περιοδικά στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τις ΗΠΑ, τις Φιλιππίνες και την Κίνα. Η τρίτη του συλλογή διηγημάτων, με τίτλο Καλλίμορφη κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος τον Οκτώβριο του 2020. Ήταν ένας από τους υπεύθυνους του εξαμηνιαίου Λογοτεχνικού Εργαστηρίου της Αθηναϊκής Λέσχης Επιστημονικής Φαντασίας (ΑΛΕΦ). Ζει, γράφει και περνάει καλά στην Αθήνα.
Δεν ζεστάθηκα απ' ευθείας μ' αυτό το βιβλίο, το παραδέχομαι. Μου άρεσε η ιδέα του "Γαλάζιου Φορέματος" (Μιχάλη, σε έκλεψε το Black Mirror, να ξέρεις), το "Θα Είσαι Εδώ" δεν ήταν και η πιο δυνατή αρχή για τη συλλογή, αλλά όταν έφτασα στην "Αίθρα" είπα πολύ γρήγορα ότι ναι, καλώς και πανάξια είναι αναγνωρισμένο και βραβευμένο διήγημα με διεθνή διάκριση. Κι από κει και κάτω ζεσταινόμουν όλο και περισσότερο.
Μου άρεσαν πολύ τα "Αρμελίνα ΙΙ", "Πηγή Έμπνευσης", "Το Καλάθι των Αχρήστων", "Μια Κίνα", αλλά κανένα δεν μου άρεσε τόσο όσο το ομότιτλο διήγημα του βιβλίου, "...και το τέρας". Παρότι είναι πιο hard sci-fi απ' αυτό που εγώ συνηθίζω να διαβάζω, ο Μιχάλης Μανωλιός έχει μοιράσει προσεκτικά και σε καίρια σημεία τις επιστημονικές πληροφορίες, οπότε το κείμενο δεν μπουκώνει και - πράγμα σημαντικό για μένα - δεν βαρέθηκα το technobabble.
Από τα 18 διηγήματα του βιβλίου, μου άρεσαν πάρα πολύ τα μισά, ένα διόλου άσχημο σκορ. Και τα υπόλοιπα μισά δεν ήταν κακά, απλώς μου άρεσαν λιγότερο. Προσεγμένη έκδοση, χωρίς λάθη, ακρίβεια στη χρήση της γλώσσας, πρωτότυπες ιδέες και μια έξυπνη επιλογή διηγημάτων, που ταιριάζουν θεματολογικά μεταξύ τους, προβληματίζουν, θέτουν ερωτήματα, προσπαθούν διακριτικά να δώσουν και κάποιες απαντήσεις, είναι έξυπνα και, όταν πετυχαίνουν, πετυχαίνουν διάνα, κέντρο του στόχου, μεδούλι.
Το απόλαυσα πολύ, γενικά, και δεν το περίμενα, δεν το κρύβω. Το φανταζόμουν πιο στεγνό, πιο τίγκα στα επιστημονικά, πιο στρυφνό, δεν ξέρω. Αλλά, τελικά, είχε πολλή καρδιά και με εξέπληξε ευχάριστα, με τρόπους που δεν περίμενα.
Δύσκολα βρίσκεις συλλογή διηγημάτων χωρίς σκαμπανεβάσματα στην ποιότητα, αλλά τα συγκεκριμένα είναι ένα κι ένα. Το μόνο αρνητικό είναι ότι θα ήθελα πολύ μερικά να ήταν μυθιστορήματα.
Μια υπέροχη συλλογή διηγημάτων επιστημονικής φαντασίας που θα εκτιμήσει και ο αναγνώστης που δεν είναι φανατικός του είδους- εκ πείρας το λέω. Υπάρχουν ιστορίες που θεώρησα καταπληκτικές και θα μείνουν μαζί μου, αλλά γενικά το επίπεδο ποιότητας του βιβλίου είναι εξαιρετικά υψηλό. Μια πολύ καλή δουλειά.
Μου αρκούσε το Above us only sky, για να τον κατατάξω στους οραματιστές συγγραφείς. Τα υπόλοιπα διηγήματα τα διάβασα με πραγματικό ενδιαφέρον, όλα γραμμένα με μια ιδιαίτερη φροντίδα, που φαίνεται αρκετά, που όμως μερικές στιγμές δημιουργούσε σύγχυση, αλλά το τελικό αποτέλεσμα ήταν πολύ καλό.
Αυτό που παίρνει κάποιος ότε κι αν διαβάσει τη συλλογή διηγημάτων "...και το τέρας" είναι:
-Μια άξια να λέγεται συλλογή, από 18 ιστορίες Επιστημονικής Φαντασίας. -Σε γενικές γραμμές στρωτή κι ευχάριστη γραφή. -Δυσεξερεύνητη αισθητική για τις σχέσεις των δύο φίλων -μεγάλο θέμα εντός της συλλογής. Ξέρω, είναι Επιστημονική Φαντασία όλα αυτά που γράφονται εκεί μέσα, αλλά από ότι φαίνεται μπορούν να αγγίξουν εύκολα και σε βάθος αυτό το θέμα. Ευχαριστήθηκα αρκετά τις ουκ ολίγες ιστορίες από τις 18 που ασχολήθηκαν με τα δύο φύλα ή και μόνο με τις γυναίκες. -Οπτικές γωνίες πάνω στην ηθική του πολιτισμού μας καθώς και πάνω σε μελλοντικές πιθανές εναλλακτικές. Κόπηκαν δύο αστεράκια εδώ επειδή δεν συμφώνησα αρκετά με θεωρήσεις που προωθήθηκαν εδώ κι εκεί, αλλά προστέθηκε ένα επειδή με προκάλεσε να σκεφτώ και να διαφωνήσω, και με τον εαυτό μου μερικές φορές.
Με σειρά προτίμησης, οι ιστορίες που θα άνοιγα να ξαναδιαβάσω: -Πηγή Έμπνευσης, γιατί περιγράφει αυτό που ονειρεύονται οι άντρες και που το καταρρίπτει άξια. -...και το Τέρας, επειδή μακάρι να ήταν έτσι γενικά. Η γνώμη μου είναι ότι περιγράφεται το πλατωνικό Είδος που λέγεται Χημεία Ανάμεσα σε Άντρες και Γυναίκες, και το οποίο έχει τόσο παρεξηγηθεί από τον δυτικό πολιτισμό. -Χρονομηχανή Τέλος, για τον βηματισμό της αφήγησης και για τον ωραίο χειρισμό της ιδέας της ανεξέλεγκτης μεταφοράς στον χρόνο. -Το Χρώμα του Αίματος, γιατί έχει δίκιο στο ότι το ανθρώπινο ζήτημα είναι τόσο αρχετυπικό.
Μου την έδωσε και διαφωνώ με όλα όσα γράφονται στο Above Us Only Sky και στην ιστορία Οι Απειροτρείς Ευχές.
Η συλλογή προτείνεται σε όλους όσους έχουν διάφορες ανησυχίες από τα παραπάνω, και που δεν τους ενοχλεί η απαλή επένδυση τεχνολογικών περιγραφών. Κατά τ'άλλα, τα διηγήματα δύσκολα ταξινομούνται υπό την επικεφαλίδα 'hard Science Fiction'.
Με παραπάνω λέξεις: Το κατάπια σε λιγότερο από 2 μέρες, δεν έκανα τίποτα άλλο!! Το βιβλίο αυτό με κάνει να θέλω να διαβάσω κι άλλη επιστημονική φαντασια! Πολλά μπράβο!!
5/5 γιατί όλες οι ιστορίες ήταν μία και μία. Γιατί ήταν όλες καλοδουλεμενες. Με προβληματισμούς, με συναισθηματα, με ηθικά διλήμματα, με χιούμορ. Γιατί μου άρεσαν όλες παρά πολύ και κάποιες πραγματικά τις απόλαυσα. Και μου αρέσει και η οπτική γωνία του συγγραφέα. Και γιατί στην πραγματικότητα αποφεύγω τα διηγήματα όπως ο διάολος το λιβάνι και ευτυχώς αυτά δεν τα απέφυγα.
Όταν διάβασα για πρώτη φορά, στο διαδίκτυο, το διήγημα του Μιχάλη Μανωλιού «Αίθρα» (πρώτο διεθνές βραβείο AEON AWARD 2010), εντυπωσιάστηκα και υποψιάστηκα ότι, ίσως, ανακάλυψα τον αγαπημένο μου Έλληνα συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας. Όταν, όμως, διάβασα το βιβλίο του «…και το τέρας», σιγουρεύτηκα!
Το βιβλίο με τίτλο «…και το τέρας» (εκδόσεις Τρίτων, 2011) αποτελείται από 18 καλογραμμένα διηγήματα επιστημονικής φαντασίας τα οποία συνεπαίρνουν τον αναγνώστη αλλά και τον προβληματίζουν αφού αγγίζουν διάφορα θέματα που άπτονται της ηθικής, της οικολογίας, της θρησκείας και όχι μόνο.
Από αυτά ξεχώρισα τα «Αρμελίνα II» και «Αίθρα» (που έχουν σαν κυρίαρχο θέμα τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν από την κλωνοποίηση του ανθρώπου), το «…και το τέρας» (το οποίο είναι μια παραλλαγή του γνωστού παραμυθιού «Η ωραία και το τέρας» σε εκδοχή επιστημονικής φαντασίας) και το «Above Us Only Sky» (το οποίο περιγράφει τις ιδανικές συνθήκες ζωής σε ένα φανταστικό πλανήτη, χωρίς να απουσιάζουν από αυτό τα διλήμματα και οι προβληματισμοί).
I never liked science fiction until I read this book. There are no words enough to describe how amazingly touching, achingly accurate each story is! A true masterpiece of Greek literature. Personal favourites: Aethra (2010 Aeon Award Winner) and "You will be here".
I sincerely hope for an international publication of this book, it is totally worth it!