Οι νταήδες του βυθού και ο Ρομπέν των θαλασσών

by Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου, Κατερίνα Βερούτσου (Illustrator)

Ποιος είπε ότι οι ήρωες γεννιούνται θαρραλέοι; Ή πώς γνωρίζουν τη δύναμή τους και το δρόμο τους από την αρχή; Ήρωες με καθαρή καρδιά μπορεί να βρίσκονται παντού, ακόμη και στα άγνωστα βάθη της θάλασσας. Μπορεί τη μια στιγμή να βουλιάζουν στο φόβο και την άλλη να αναδύονται για να αναμετρηθούν, σε έναν αγώνα ηρεμίας, με όσους χαίρονται με τον πόνο των πιο αδύναμων. Ο φίλος μας ο Ιερεμίας, που υποφέρει καιρό από τα Κοφτερά Χαμόγελα, τους νταήδες του βυθού, υψώνει την ηρωική του μύτη και ορμά για τη δική του αλήθεια και για αυτούς που αγαπά.

Μια ιστορία για τον εκφοβισμό.
Στο παράρτημα του βιβλίου, ο Ιερεμίας απευθύνεται στο παιδί-αναγνώστη που μπορεί σε ένα περιστατικό εκφοβισμού να είναι στη θέση του θύματος, του θύτη ή του θεατή και το συμβουλεύει τι να κάνει για να αλλάξει την κατάσταση.
Επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί και οι εμψυχωτές ομάδων με παιδιά θα βρουν αρκετές προτάσεις για την επεξεργασία της ιστορίας, με κύριο στόχο τη διερεύνηση της στάσης των εμπλεκόμενων στο φαινόμενο του εκφοβισμού, των επιπτώσεων και των τρόπων αντιμετώπισής του.

55 pages, Hardcover

First published January 1, 2011

About the author

Η Γιώτα Αλεξάνδρου (Yota K. Alexandrou) γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, με καταγωγή από το Λιβίσι της Μ. Ασίας. Υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ) καθ’ όλη τη διάρκεια των προπτυχιακών της σπουδών, αποφοίτησε πρώτη, με άριστα, από το Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Με διετή υποτροφία του Ιδρύματος Λίλιαν Βουδούρη, σπούδασε δράμα και θέατρο σε μεταπτυχιακό επίπεδο στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ Αγγλίας. Στη συνέχεια, εργάστηκε ως ηθοποιός και ως υπεύθυνη θεατρικής αγωγής σε δημοτικά σχολεία καθώς και ως εμψυχώτρια εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Σήμερα υπηρετεί ως νηπιαγωγός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Το βιβλίο της “Όταν παίζαμε για τη νίκη, Καραγκιόζη μου” ήταν στη βραχεία λίστα για τα Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2020, τα βραβεία του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και του περιοδικού Ο Αναγνώστης (2019). Το βιβλίο “Φένια, η αγαπημένη των ήχων” τιμήθηκε με Έπαινο από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά (2012) και ήταν στη βραχεία λίστα για τα βραβεία του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (2015). Το βιβλίο “Τα κλαδιά της σοφίας” ήταν στη βραχεία λίστα για τα βραβεία του περιοδικού Ο Αναγνώστης (2014). Το βιβλίο “Χάρης και Φάρις” ήταν στη βραχεία λίστα για τα βραβεία του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και του περιοδικού Ο Αναγνώστης (2013). Το βιβλίο “Ο Αλέκος στη Χώρα των Παθημάτων” τιμήθηκε με Έπαινο από την Εταιρεία Τεχνών, Επιστήμης και Πολιτισμού Κερατσινίου (2012). Το βιβλίο “Οι Νταήδες του Βυθού και ο Ρομπέν των Θαλασσών τιμήθηκε με Έπαινο από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών (2008).

Συμμετείχε με την ιστορία “Φτερωτές αποστολές …άκρως επικίνδυνες!” στον συλλογικό τόμο “Το γέλιο κάνει καλό στο σχολείο!” του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (2015), με την ιστορία “Σύνθημα… Λύκος” στη συλλογική έκδοση της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς “Χωρίς Σχολείο” (εκδόσεις Ψυχογιός, 2021) και με την ιστορία “Τσίμπα, τσίμπα με ρυθμό” στην επίσης συλλογική έκδοση της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς “Γιορτή κάθε μέρα, μια Παγκόσμια Ημέρα” (εκδόσεις Ελληνοεκδοτική, 2021).

Στο πλαίσιο του προγράμματος “Μαθαίνουμε στο σπίτι”, παρουσίασε στην Εκπαιδευτική Τηλεόραση στην ΕΡΤ2 τα βιβλία της “Φον ο Φοβερός” και “Φένια, η αγαπημένη των ήχων”.

Με την ιδιότητα της παιδαγωγού-συγγραφέως, έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε επιμορφωτικές ημερίδες, έχει υλοποιήσει βιωματικά εργαστήρια για εκπαιδευτικούς και παιδιά και έχει επισκεφτεί νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία εντός κι εκτός της Ελλάδας, στο πλαίσιο προγραμμάτων φιλαναγνωσίας.

Reviews

[Πάνος Τουρλής · Rating 5 out of 5]

Ο Ξιφίας Ιερεμίας δέχεται συστηματικό εκφοβισμό από τα Κοφτερά Χαμόγελα, τους Νταήδες του Βυθού, για τη σωματική του διάπλαση. Μαζί με αυτόν υποφέρουν κι άλλα πλάσματα του βυθού, οπότε το πρόβλημα γενικεύεται. Υπάρχει άραγε λύση; Πώς μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει το bullying και να βάλει τους νταήδες στη θέση τους;

Η Γιώτα Αλεξάνδρου έγραψε ένα χορταστικό βιβλίο για παιδιά από 6 ετών και πάνω, με πλούσια πλοκή, πολλές ανατροπές και εκπλήξεις και σημαντικά μηνύματα που περνάνε μέσα από τις πράξεις και τις σκέψεις των πρωταγωνιστών της ιστορίας. Το κείμενο είναι ιδιαίτερο, δοσμένο με ποιητικό λόγο και ομοιοκαταληξίες, έχει πλούσιο λεξιλόγιο και ζωντανεύει μια ιστορία που δυστυχώς γίνεται όλο και πιο οικεία στους μικρούς αναγνώστες της εποχής μας. Από την αρχή αισθάνεσαι τις δυσκολίες, τον φόβο και τη δειλία του Ιερεμία που δέχεται τον εκφοβισμό: «Αν ήταν χρώμα τα παιδικά μου χρόνια, θα ήταν κόκκινο με μαύρο. Αν ήταν ήχος, θα ήταν θυμωμένο σφύριγμα. Αν ήταν πουλί, λαβωμένος γλάρος»! Η συγγραφέας καταγράφει και παρατηρεί και τις δύο πλευρές, πώς προκύπτει η εκφοβιστική στάση των νταήδων από τη μια και πώς αλλάζει η ψυχολογία του θύματος από μέρα σε μέρα όσο αυξάνονται η βία και οι απειλές. Πολλά από αυτά που αποτυπώνει με την πένα της έχουν ρεαλιστικό έρεισμα, όπως για παράδειγμα το οικογενειακό περιβάλλον που έχει σε μεγάλο βαθμό την ευθύνη για την ανατροφή των παιδιών και παραλληλίζονται οι πράξεις των Νταήδων με τα όσα οι ίδιοι βίωσαν στο σπίτι τους. Ναι, όποιος υφίσταται κακοποίηση, θυμό και βία με την πρώτη ευκαιρία θα τα ασκήσει και στο δικό του περιβάλλον, είτε ως αντίδραση είτε γιατί έτσι κατανοεί τον κόσμο γύρω του, βία στη βία! Αξιοπρόσεκτο είναι και το γεγονός ότι υπάρχουν και κορίτσια στη συμμορία που ασκεί εκφοβισμό, αφού αυτό το φαινόμενο, αν και σε μικρότερο βαθμό, δεν παρατηρείται μόνο μεταξύ αγοριών. Ο αρχηγός τους ο Χάννος ο Νάνος και το δεξί του πτερύγιο η Σμέρνα η Φτέρνα, το τσιράκι ο Παντελής ο Νταής και το καρφί η Λίτσα η Μουσίτσα και άλλα μέλη της συμμορίας κάνουν κυριολεκτικά ό,τι θέλουν στον βυθό!

Από την άλλη μεριά, έχουμε τις προσεκτικές περιγραφές της ψυχολογίας ενός πλάσματος που δέχεται bullying, αντιλαμβανόμαστε τι φοβάται, πώς αντιδρά, γιατί κρύβεται, γιατί δε θέλει να πάει σχολείο κ. ά. Βιώνει δύσκολες σκηνές γεμάτες φόβο, μαγκιά και ξύλο που αποτυπώνονται όμως όσο γίνεται πιο διακριτικά για να μη φοβηθούν οι μικροί αναγνώστες. Σταδιακά όμως και από σελίδα σε σελίδα συμβαίνουν διάφορες καταστάσεις που αρχίζουν να αλλάζουν τον Ιερεμία και αρχίζουν να φαίνονται διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης του εκφοβισμού, με κυριότερο τη μη βία! Η συγγραφέας είναι ξεκάθαρη: αν σας πειράζει ένας νταής, αντιδράστε, όχι με ξύλο αλλά με καθαρή, σταθερή φωνή και κοιτώντας τον στα μάτια. Ο Ιερεμίας τελικά πρωτοστατεί σε μια κινητοποίηση που φέρνει νέο αέρα στον βυθό και οδηγεί αργά μα σταθερά σε μια νέα τάξη πραγμάτων, χωρίς φόβο και απειλές. Πώς και γιατί ιδρύθηκε η ομάδα Φ.Υ.Κ.Υ.Α. και τι σημαίνουν τα αρχικά της; Πώς αντιμετωπίζεται ουσιαστικά το φαινόμενο της βίας; Είναι καλό όπλο η συζήτηση ή πρέπει να ληφθούν άλλα μέτρα; Θα τα καταφέρει άραγε ο Ιερεμίας να πετύχει τον στόχο του για να πάψουν να φοβούνται τα άλλα ψάρια; Τι θα απογίνουν οι Νταήδες του Βυθού; Τελικά πώς επηρέασε ο Ρομπέν των Δασών τον ήρωα της ιστορίας;

Η εικονογράφηση του Βασίλη Γρίβα είναι γεμάτη ψάρια, μπουρμπουλήθρες και πάρα πολλές λεπτομέρειες που στήνουν έναν ολόκληρο κόσμο στον βυθό. Ψάρια και θηλαστικά, μαλάκια και αρθρόποδα είναι οι φίλοι και οι εχθροί του Ξιφία Ιερεμία και ζουν σ’ ένα περιβάλλον γεμάτο χρώματα, όπου το φόντο σχεδόν δεν υπάρχει κι έτσι επικεντρωνόμαστε στη δράση που γίνεται μπροστά στα μάτια μας. Μια πανέμορφη γοργόνα-νονά, κάτι κοράλλια και κάτι βράχια δίνουν ακόμη περισσότερο χρώμα και χαρίζουν συναρπαστικές στιγμές κατά την αφήγηση, μιας και η εικονογράφηση ζωντανεύει με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία.

Το βιβλίο «Ο Ρομπέν των θαλασσών και οι Νταήδες του Βυθού» είναι ένα συναρπαστικό πολυσέλιδο παραμύθι με πλούσια πλοκή, διαρκείς ανατροπές και εκπλήξεις, σημαντικά διαχρονικά μηνύματα και αποτελεί ουσιαστική βοήθεια και υποστήριξη απέναντι στο φαινόμενο του εκφοβισμού. «Μην το κρατάς μυστικό. Μίλα σε κάποιον μεγάλο. Μαζί θα βρείτε λύση, η βία να σταματήσει», συμβουλεύει η συγγραφέας. Να έχεις φίλους για να μοιράζεσαι τα προβλήματά σου: «Μοιράσου τη στεναχώρια, μη μένεις χώρια». Στις τελευταίες σελίδες παρατίθενται συμβουλές για τα παιδιά και πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό για τους δασκάλους ενώ διατίθεται QR Code με την αφήγηση του παραμυθιού από την ίδια τη συγγραφέα.

Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%ce%bf...

[Matina Politi · Rating 5 out of 5]

Διαβάσαμε τη νέα έκδοση των εκδόσεων «Susaeta» με τίτλο «Ο Ρομπέν των θαλασσών και οι Νταήδες του Βυθού».