درباره‌ی اعدام

by سعید مدنی‌ قهفرخی, عبدالفتاح سلطانی (مقدمه)

«تجربه‌ی زیست مشترک و هم‌نشینی با برخی افراد که با اتهامات کاملا متفاوت تنها وجه اشتراکشان محکومیت به مجازات مرگ و در نهایت اعدام بود، ایده و انگیزه‌ی اول تدوین کتابی درباره‌ی مجازات مرگ شد. نکته‌ی مهم آن بود که به رغم تفاوت دیدگاه و نظر جدی و سبک زندگی و رفتار اجتماعی متفاوت با آن‌ها، هرگز نتوانستم صدور مجازات صادره برای آن‌ها را توجیه و هضم کنم.
این تجربه‌ی فردی، با مطالعات مستمر درباره‌ی عواقب و آثار حکم اعدام و انتقادات گسترده نسبت به اثربخشی و کارآیی آن همراه شد. در این سفر ذهنی و عینی دیدگاه متفاوتی نسبت به مجازات مرگ پیدا کردم و مخالف مطلق این مجازات شدم.»
سعید مدنی‌قهفرخی

251 pages, Unknown Binding

Reviews

[Amir Sahbaee · Rating 5 out of 5]

سعید مدنی از بزرگترین اندیشمندان علوم اجتماعی معاصر ایران، متاسفانه ظالمانه در زندانه.
از کتاب معروفش "جامعه‌شناسی روسپی‌گری" تا کتاب درباره‌ی اعتراضات آبان ۹۸ و همین کتاب و جزوه‌ای که از زندان درباره‌ی جنس مهسا امینی نوشت، همیشه نشون داده که دقیق و مستدل صحبت می‌کنه و درباره‌ی مهمترین دغدغه‌های جامعه می‌نویسه.

همونطور که پشت جلد کتاب هم هست، جرقه‌ی نگارش این کتاب از هم‌نشینی سعید مدنی با افرادی شکل گرفته که با اتهامات مختلف در انتظار حکم اعدام بودن. مدنی می‌گه در ابتدا خودش با اعدام‌های محدود موافق بوده اما بعد از تفکر و مطالعه و پژوهش، به کلی با این حکم مخالف می‌شه.

کتاب بسیار خوب و مدونه. پنج فصل داره که به این ترتیبه:
کلیات، شامل اعدام در مکاتب حقوقی ، اعدام در ادیان توحیدی، اعدام در کشورهای مختلف و اعدام در قوانین ایران.

چه کسانی قربانی اعدام‌اند؟ شامل قربانیان حکم اعدام، سیاست‌اقتدارگرا و اعدام، حبس ابد مجازات جایگزین.

آیا اعدام بازدارنده است؟ شامل فلسفه مجازات، بازدارندگی اعدام، حقوق قربانی، عدالت ترمیمی یا کیفری، افسانه‌ی تسلی بازماندگان پس از اعدام.

علیه اعدام شامل عدالت ترمیمی برای قربانیان، هزینه-فایده اعدام، افکار عمومی و اعدام و....

فصل نهایی هم مربوط به اعدام در جرایم مربوط به مواد مخدره.

--
نویسنده سعی می‌کنه تفاوت‌های دینی و منطقه‌ای و کشوری رو ببینه، استدلال‌های هرکدوم رو بگه و بعد درموردشون نتایج پژوهش‌هارو بیان کنه.
آیا اعدام بازدارنده‌ست؟ ایا پژوهش‌ها تایید می کنه که بازدارنده‌ست؟
آیا بعد از اعدام، خانواده‌ی اعدام کننده احساس رضایت می‌کنن؟(در قصاص)
آیا اگر مخالف اعدام یک قاتل باشیم یعنی معتقدیم خون مقتول بی‌ارزش بوده و قاتل ارزشمندتره؟
آیا جرایم مواد مخدر با احکام اعدام کمتر شده یا بیشتر؟
و این دست سوال‌ها.
--
این کتاب هم اندیشه‌های سعید مدنیه، هم انواع مختلف نظام‌های قضایی، هم ابعاد دینی ادیان مختلف و هم کلی پژوهش. علاوه بر همه‌ی این‌ها به تجربه‌ی دست اول چند قاضی و مامور اجرای حکم و غیره هم می‌پردازه.

--
نمی‌دونم چرا اسم جمعیت امام‌علی رو نیاورده بود. گفته بود یک حکم با کمک محسن چاوشی و یک نهاد مردم نهاد اجرا نشد و وجه‌المصالحه تامین شد. چرا اسم نیاورده بود؟

--
هرچند مدنی به پژوهش‌هایی اشاره می‌کنه که نشون می‌دن در بیشتر کشورها افکار عمومی موافق اعدامه، فک می‌کنم خوندن کتاب کمک بکنه استدلال‌های مخالفش رو بشنویم و نگاهمون رو هم فقط معطوف به قاتل/بزهکار نکنیم و بتونیم بقیه‌ی آدم‌های ماجرارو هم ببینیم. بجای تلافی و انتقام گرفتن از بزهکار، به خانواده‌ی بازمانده یا بازماندگان فک کنیم، به خانواده‌ی کسی که محکوم به اعدام شده و به جامعه و فشارهاش.

قاعدتا خوندن کتاب رو توصیه می‌کنم.

--

در شرایط خوبی نیستم و کتاب خوندن از هیچ نظری برام جذاب نیست و جات خالیه.