What do you think?
Rate this book
Elsschot: leven en werken van Alfons De Ridder
Willem Elsschot (1882-1960) werd bekend als schrijver maar was vóór alles de reclameman Alfons De Ridder. Zijn zakelijke correspondentie overtreft in omvang vele malen zijn literaire brievenproductie. Romans als Lijmen Het Been , Kaas en Het Tankschip geven een inkijk in het zakenmilieu waarin de schrijver zijn leven lang vertoefd heeft. In hoeverre heeft dat zakenleven de schrijver beïnvloed?
Vic van de Reijt kreeg toegang tot het zakelijke archief van Alfons De Ridder, dat bewaard was gebleven in een vochtige Antwerpse kelder. De ontdekkingen die hij daarin deed vormen het hart van de eerste biografie die recht doet aan de schrijver én de zakenman. En dan blijkt dat de zachtmoedige Frans Laarmans het in de praktijk vaak tegen de
harde mijnheer Boorman moest afleggen; Elsschots literaire werk kan worden gezien als een vorm van boetedoening voor zijn zakelijk handelen.
Met zijn biografie brengt Van de Reijt een hommage aan een auteur die stilistische beknoptheid hoog in zijn vaandel had staan. Daarnaast schetst hij een geschiedenis van een periode waarin de emancipatie van Vlaanderen haar beslag kreeg, want ook daarin speelde De Ridder / Elsschot een belangrijke rol.
Vic van de Reijt kreeg toegang tot het zakelijke archief van Alfons De Ridder, dat bewaard was gebleven in een vochtige Antwerpse kelder. De ontdekkingen die hij daarin deed vormen het hart van de eerste biografie die recht doet aan de schrijver én de zakenman. En dan blijkt dat de zachtmoedige Frans Laarmans het in de praktijk vaak tegen de
harde mijnheer Boorman moest afleggen; Elsschots literaire werk kan worden gezien als een vorm van boetedoening voor zijn zakelijk handelen.
Met zijn biografie brengt Van de Reijt een hommage aan een auteur die stilistische beknoptheid hoog in zijn vaandel had staan. Daarnaast schetst hij een geschiedenis van een periode waarin de emancipatie van Vlaanderen haar beslag kreeg, want ook daarin speelde De Ridder / Elsschot een belangrijke rol.
- GenresBiography
415 pages, Hardcover
First published March 1, 2011
5 people are currently reading
37 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 14 of 14 reviews
June 9, 2021
Zeer uitgebreide biografie die ingaat op zowel het zakelijke leven (Alfons de Ridder) als het literaire leven (Willem Elsschot). Het was erg inspirerend om te lezen hoe principieel, hardvochtig en pragmatisch Alfons kon zijn in het zakenleven en hoe hij zijn gevoelsleven vervolgens bloot kon leggen in zijn literaire werk.
Het werkt erg verduidelijkend om zijn zakelijk leven naast zijn literair leven te leggen. Het blijkt dat vrijwel al zijn boeken (op Het Been na), gebaseerd zijn op gebeurtenissen die daadwerkelijk zijn voorgevallen in zijn eigen geschiedenis. Zo kunnen zijn literaire werken eigenlijk gezien worden als een soort verwerkingsmechanisme van die gebeurtenissen. Zo zijn Kaas en Lijmen bijvoorbeeld gebaseerd op zijn ervaringen in het reclamewezen, terwijl Tsjip over zijn kleinzoon gaat en Pensioen over de pensioenfraude van zijn schoonmoeder.
Een zeer degelijke biografie die mijn respect en aanzien voor het persoon Alfons de Ridder/Willem Elsschot aanzienlijk vergroot heeft.
Het werkt erg verduidelijkend om zijn zakelijk leven naast zijn literair leven te leggen. Het blijkt dat vrijwel al zijn boeken (op Het Been na), gebaseerd zijn op gebeurtenissen die daadwerkelijk zijn voorgevallen in zijn eigen geschiedenis. Zo kunnen zijn literaire werken eigenlijk gezien worden als een soort verwerkingsmechanisme van die gebeurtenissen. Zo zijn Kaas en Lijmen bijvoorbeeld gebaseerd op zijn ervaringen in het reclamewezen, terwijl Tsjip over zijn kleinzoon gaat en Pensioen over de pensioenfraude van zijn schoonmoeder.
Een zeer degelijke biografie die mijn respect en aanzien voor het persoon Alfons de Ridder/Willem Elsschot aanzienlijk vergroot heeft.
December 25, 2024
Boeiend boek dat een duidelijk beeld schetst van de geslepen zakenman versus de schrijver. Tijdgeest wordt duidelijk weergegeven. Zijn ‘’Literaire werken’’, hun ontstaan met het voortdurend herschrijven komen chronologisch aan bod. Maar, dat was het opzet, het accent ligt vooral op het zaken doen waarbij Alfons De Ridder geslepen zijn cliënten weet te Lijmem. Interessant. De figuren Laarmans en Boorman zijn dan ook niet uit de fantasie/lucht gegrepen. Elsschot schreef om zijn artistieke ziel te redden.
January 7, 2023
'Leven en werken...' is meer dan een biografie van een van Vlaanderens beste auteurs. Vic van de Reijt belicht naast schrijversloopbaan en oeuvre, het flamboyante zakenleven van Elsschot/De Ridder. Alfons/Willem in Parijs, Antwerpen, Brussel en Rotterdam Als reclameman, filosoof, familievader, dichter en romancier. Overleven in de Groote Oorlog en W.O.-II. Afrekenen met dubieuze debiteuren en onbetrouwbare vennoten. Onderhandelen met uitgevers, collega's en recensenten... Verder geeft het boek een boeiende kijk op het leven (in Antwerpen) van de eeuwwisseling tot de jaren 60 van de XXste eeuw.
August 2, 2024
De beste
November 16, 2022
Uitgebreide en gedegen biografie van de mens Alfons de Ridder en de schrijver Willem Elsschot. Soms wat droog maar zeker de moeite waard.
November 18, 2021
Elsschot , leven en werk van Alfons De Ridder. Vic van de Reijt
Goede biografie. Vlot geschreven, veel interessante details. Ook mooi gekaderd in de verschillende tijdsgewrichten die Elsschot meemaakte: het einde van de Belle Epoque, 2 wereldoorlogen en het interbellum. De mens Alfons De Ridder treedt ons tegemoet met al zijn goede en slechte kanten. Hij geeft soms blijk van terughoudendheid en passiviteit, bv. wanneer hij op jonge leeftijd vader wordt, en de eerste jaren zijn oudste zoon en toekomstige vrouw grotendeels negeert, maar anderzijds ook van doortastendheid, in zijn zakelijk en persoonlijk leven. De afwikkeling van een faillissement brengt hem in conflict met zijn 2 compagnons, die oude vrienden waren, maar die hij uiteindelijk genadeloos tegemoet treedt. Ook de pogingen om zijn kleinzoon Jan (“Tsjip”) terug te halen uit Polen na de echtscheiding van zijn dochter tonen een gedreven en betrokken man.
Wat nog het meest opvalt, is dat Elsschot als schrijver eigenlijk gewoon het leven beschrijft dat hij meemaakt als Fons De Ridder. Met name dus in de reclamewereld, maar ook in Villa des Roses , Tsjip, en andere.
Na WO II dreigde hij zich even te verbranden door de publicatie van een gedicht over August Borms, waarin hij zijn verontwaardiging over de executie van de oude, invalide Borms uitsprak. Hij had geaarzeld te publiceren, maar vond uiteindelijk toch de moed hiervoor, in de overtuiging dat hij niet kon zwijgen. En zo komt vaak dit conflict terug in zijn leven, tussen een neiging om met rust te worden gelaten en een geweten, dat hem ertoe aanzette in actie te treden voor wat hij als het recht beschouwde.
Goede biografie. Vlot geschreven, veel interessante details. Ook mooi gekaderd in de verschillende tijdsgewrichten die Elsschot meemaakte: het einde van de Belle Epoque, 2 wereldoorlogen en het interbellum. De mens Alfons De Ridder treedt ons tegemoet met al zijn goede en slechte kanten. Hij geeft soms blijk van terughoudendheid en passiviteit, bv. wanneer hij op jonge leeftijd vader wordt, en de eerste jaren zijn oudste zoon en toekomstige vrouw grotendeels negeert, maar anderzijds ook van doortastendheid, in zijn zakelijk en persoonlijk leven. De afwikkeling van een faillissement brengt hem in conflict met zijn 2 compagnons, die oude vrienden waren, maar die hij uiteindelijk genadeloos tegemoet treedt. Ook de pogingen om zijn kleinzoon Jan (“Tsjip”) terug te halen uit Polen na de echtscheiding van zijn dochter tonen een gedreven en betrokken man.
Wat nog het meest opvalt, is dat Elsschot als schrijver eigenlijk gewoon het leven beschrijft dat hij meemaakt als Fons De Ridder. Met name dus in de reclamewereld, maar ook in Villa des Roses , Tsjip, en andere.
Na WO II dreigde hij zich even te verbranden door de publicatie van een gedicht over August Borms, waarin hij zijn verontwaardiging over de executie van de oude, invalide Borms uitsprak. Hij had geaarzeld te publiceren, maar vond uiteindelijk toch de moed hiervoor, in de overtuiging dat hij niet kon zwijgen. En zo komt vaak dit conflict terug in zijn leven, tussen een neiging om met rust te worden gelaten en een geweten, dat hem ertoe aanzette in actie te treden voor wat hij als het recht beschouwde.
June 3, 2013
Alles wat Elsschot schrijft is gebaseerd op wat hij echt meemaakte.
Daarom is een boek over zijn leven ook zo leuk. Dit boek leest bijna als een roman.
Daarom is een boek over zijn leven ook zo leuk. Dit boek leest bijna als een roman.
January 9, 2023
Citaat : Het schrijven verving voor De Ridder het geloof, waaraan het hem volstrekt ontbrak. Nu dat schrijverschap was weggevallen, kwam er leegte en ontevredenheid voor in de plaats. Zelfs het zakenleven, hoe succesvol ook, bood niet langer soelaas, want dat succes bestond uitsluitend bij de gratie van zijn zelfrespect als literair auteur. Maar Elsschot was uitgeschreven, zoals hij herhaaldelijk liet weten: ‘Dat ik niet schrijf betekent dat ik in schrijven geen zin heb. En dàt betekent misschien dat ik op ’t ogenblijk niet schrijven kàn.’
Review : Vic van de Reijt, uitgever bij Nijgh & Van Ditmar, kreeg de vraag van dochter Ida en kleinzoon Jan voorgelegd of hij na de bezorging van de brieven van hun (groot)vader, niet ook diens levensverhaal kon optekenen. In de verantwoording van de uitgegeven biografie antwoordt Van de Reijt: Hoe eervol het verzoek ook was, mijn aarzeling was groot. Voor een complete biografie van Alfons de Ridder zou ik ook zijn activiteiten als zakenman moeten onderzoeken. Uitgever Vic van de Reijt deed er erg lang over maar zijn Elsschotbiografie is dan ook een pareltje van lucide vertelkunst waarin een nog nooit eerder gepubliceerd gedicht van de geëngageerde Elsschot opduikt. Over Willem Elsschot publiceerde Vic van de Reijt al in 1981 zijn eerste stukje. Pas vanaf 2003, toen hij een werkbeurs opnam voor het maken van dit boek, kwam de biografie in een stroomversnelling. Zes jaar later is hij dan begonnen met alles uit te schrijven.
Voor de eerste keer wordt er in een Elsschotbio uitgebreid uit diens zakenarchief geciteerd. Dit is het eerste boek waarin de schrijver en de zakenman gelijkwaardig worden behandeld, én waar de familieman langskomt. Er wordt eveneens ingezoomd op Elsschot als Belgisch staatsburger. Het taboe tussen De Ridder, de zakenman, en Elsschot, de schrijver, dat Elsschot maar al te graag zelf cultiveerde, wordt opgeheven. Het was namelijk een ingewikkeld dubbelleven dat Alfons de Ridder, alias Willem Elsschot leidde. In zijn borst huisden twee zielen: de kille, berekenende zakenman, die in veel van zijn boeken door de figuur Boorman gestalte wordt gegeven, en de bohémien-kunstenaar die zijn leven en dat van de zijnen met compassie en gevoel tot hoge literatuur kon verheffen. Elsschot beschreef in grote lijnen het leven van Alfons De Ridder zelf volgens velen. Van de Reijt slaagt er echter in de romanpersonages, de schrijver, de zakenman en de vader nergens gelijk te schakelen. Hij scheidt de verschillende rollen van de auteur door aparte hoofdstukken te creëren voor elk van die identiteiten. Iedere vorm van kruisbestuiving tussen die werelden wordt met een zo groot mogelijke omzichtigheid geduid.
Na een 'schrijverhoofdstuk', waarin de totstandkoming van Elsschots belangrijkste literaire werken gedetailleerd uit de doeken wordt gedaan, volgt een stuk over de zakenman die met zijn Wereldtijdschrift Antwerpse zakenmensen advertentiegelden uit de zak troggelt en daarvoor een methode hanteert die in zijn roman Lijmen gretig uit de doeken wordt gedaan. De zakenman De Ridder voert in deze biografie de boventoon, literator Elsschot krijgt van Van de Reijt iets minder speelruimte. Zeer vermoedelijk is dit in overeenstemming met hoe de werkelijkheid geweest moet zijn; Alfons de Ridder was boven alles een man in zaken. Zijn romans waren oprispingen, 'zielsconflicten', korte maar hevige exploten van puur talent, die soms maar krap twee weken in beslag namen, zoals het geval was bij Kaas. Pas in de herfst van zijn leven, toen de literaire productie langzaam opdroogde en ook zijn marketingactiviteiten steeds minder tijd kostten, betoonde De Ridder zich ook een familieman. Terwijl zijn vele eigen kinderen van hun vader maar weinig liefde blijken hadden ontvangen, bloeide hij als zestiger op als een liefhebbende opa, maar dat vernamen we al uit Tsjip.
De biografie van Vic van de Reijt geeft ook een mooi tijdsbeeld van het geïndustrialiseerde België van eind 19e en begin 20e eeuw. Voor de Elschotfan een must, voor de beginners een ideale manier om zich voor te bereiden op het lezen van Elsschots verzameld werk.
Review : Vic van de Reijt, uitgever bij Nijgh & Van Ditmar, kreeg de vraag van dochter Ida en kleinzoon Jan voorgelegd of hij na de bezorging van de brieven van hun (groot)vader, niet ook diens levensverhaal kon optekenen. In de verantwoording van de uitgegeven biografie antwoordt Van de Reijt: Hoe eervol het verzoek ook was, mijn aarzeling was groot. Voor een complete biografie van Alfons de Ridder zou ik ook zijn activiteiten als zakenman moeten onderzoeken. Uitgever Vic van de Reijt deed er erg lang over maar zijn Elsschotbiografie is dan ook een pareltje van lucide vertelkunst waarin een nog nooit eerder gepubliceerd gedicht van de geëngageerde Elsschot opduikt. Over Willem Elsschot publiceerde Vic van de Reijt al in 1981 zijn eerste stukje. Pas vanaf 2003, toen hij een werkbeurs opnam voor het maken van dit boek, kwam de biografie in een stroomversnelling. Zes jaar later is hij dan begonnen met alles uit te schrijven.
Voor de eerste keer wordt er in een Elsschotbio uitgebreid uit diens zakenarchief geciteerd. Dit is het eerste boek waarin de schrijver en de zakenman gelijkwaardig worden behandeld, én waar de familieman langskomt. Er wordt eveneens ingezoomd op Elsschot als Belgisch staatsburger. Het taboe tussen De Ridder, de zakenman, en Elsschot, de schrijver, dat Elsschot maar al te graag zelf cultiveerde, wordt opgeheven. Het was namelijk een ingewikkeld dubbelleven dat Alfons de Ridder, alias Willem Elsschot leidde. In zijn borst huisden twee zielen: de kille, berekenende zakenman, die in veel van zijn boeken door de figuur Boorman gestalte wordt gegeven, en de bohémien-kunstenaar die zijn leven en dat van de zijnen met compassie en gevoel tot hoge literatuur kon verheffen. Elsschot beschreef in grote lijnen het leven van Alfons De Ridder zelf volgens velen. Van de Reijt slaagt er echter in de romanpersonages, de schrijver, de zakenman en de vader nergens gelijk te schakelen. Hij scheidt de verschillende rollen van de auteur door aparte hoofdstukken te creëren voor elk van die identiteiten. Iedere vorm van kruisbestuiving tussen die werelden wordt met een zo groot mogelijke omzichtigheid geduid.
Na een 'schrijverhoofdstuk', waarin de totstandkoming van Elsschots belangrijkste literaire werken gedetailleerd uit de doeken wordt gedaan, volgt een stuk over de zakenman die met zijn Wereldtijdschrift Antwerpse zakenmensen advertentiegelden uit de zak troggelt en daarvoor een methode hanteert die in zijn roman Lijmen gretig uit de doeken wordt gedaan. De zakenman De Ridder voert in deze biografie de boventoon, literator Elsschot krijgt van Van de Reijt iets minder speelruimte. Zeer vermoedelijk is dit in overeenstemming met hoe de werkelijkheid geweest moet zijn; Alfons de Ridder was boven alles een man in zaken. Zijn romans waren oprispingen, 'zielsconflicten', korte maar hevige exploten van puur talent, die soms maar krap twee weken in beslag namen, zoals het geval was bij Kaas. Pas in de herfst van zijn leven, toen de literaire productie langzaam opdroogde en ook zijn marketingactiviteiten steeds minder tijd kostten, betoonde De Ridder zich ook een familieman. Terwijl zijn vele eigen kinderen van hun vader maar weinig liefde blijken hadden ontvangen, bloeide hij als zestiger op als een liefhebbende opa, maar dat vernamen we al uit Tsjip.
De biografie van Vic van de Reijt geeft ook een mooi tijdsbeeld van het geïndustrialiseerde België van eind 19e en begin 20e eeuw. Voor de Elschotfan een must, voor de beginners een ideale manier om zich voor te bereiden op het lezen van Elsschots verzameld werk.
September 16, 2024
3.5 stars if you’re not an Elsschot-reader. 5 stars if you’re a fan.
It’s all there. His life from beginning to its end. It’s dry. It’s repetitive. But it’s all there…. If you want to understand his novels, this will clarify it all for you.
I loved it!
It’s all there. His life from beginning to its end. It’s dry. It’s repetitive. But it’s all there…. If you want to understand his novels, this will clarify it all for you.
I loved it!
May 18, 2021
gortdroge beschrijving van het leven van De Ridder. Het lijkt er niet op dat de biografie met veel inspiratie is geschreven
September 29, 2021
Vic van der Reyt schetst een realistisch beeld van Alfons de Ridder , die behalve een begenadigd schrijver ook een gewiekst zakenman was. De Ridder was natuurlijk meer bekend onder zijn schrijversnaam Willem Elsschot. Zijn wereldtijdschrift uit Lijmen/ Het been was niet alleen het object van verbeelding, het was ook een daadwerkelijk verdienmodel van de Ridder. De combinatie van cynisme en de behoefte zijn betere ik tot uiting te brengen, is volgens mij karakteristiek voor de man, die ik vooral bewonder om het to the point schrijven, zonder bombast, zoals je die zeker in het begin van de 20e eeuw in de Nederlandstalige literatuur nogal eens tegenkwam.
Een boeiende biografie. Wat mij betreft een aanrader!
Trefwoorden: Elsschot, de Ridder, Vlaamse literatuur, biografie.
Een boeiende biografie. Wat mij betreft een aanrader!
Trefwoorden: Elsschot, de Ridder, Vlaamse literatuur, biografie.
September 10, 2014
Jammer dat Van Reijt bijna nergens echt de diepgang toont van het leven van Alfons de Ridder. De delen over zijn familieleven en zijn schrijfdrang waren goed maar de eindeloze verhandelingen over zijn zakenleven waren ronduit saai om te lezen. Het is moeilijk te geloven dat De Ridder zo schijnbaar zonder passie leefde. Ook familieleden bleven op de achtergrond, er wordt geen goed beeld van zijn omgeving geschetst. Het was me wat te formeel en op de oppervlakte.
January 28, 2013
Schiet maar langzaam op met Elsschot, weet niet of ik het einde ga halen. Had van Vic van de Reijt een vlottere schrijfstijl verwacht.
January 2, 2016
It was ok :)
Displaying 1 - 14 of 14 reviews