Sam Penn, bijna dertig, is fulltime bezig met vreemde gedachten negeren, zich aan zijn ouders ergeren en comics lezen. Dan wordt hij gedwongen het nest te verlaten, onder het motto: ‘Je verliest geen zoon, je krijgt er een kamer bij.’ Sams leven krijgt een nieuwe wending als hij een huis moet delen met Emilie, een gothic meisje met een beroep waarvoor ze zich schaamt, en Otter, een jongen die dichter bij zijn computer staat dan bij de rest van de mensheid. Samen proberen ze een alternatieve familie te vormen en in harmonie met elkaar te leven. Maar de buitenwereld dringt zich op. Het duurt niet lang voor een breuklijn zich aftekent. Kamermuziek is een geestige en haarscherpe roman waarin de hoofdpersonen zin trachten te ontdekken in de onzin van een op hol geslagen wereld.
Paul Mennes (1967) is schrijver van romans, korte verhalen, columns en toneelstukken.
Paul Mennes debuteerde in 1994 met 'Tox', waarvoor hij meteen bekroond werd met de Vlaamse Debuutprijs. De expliciete inhoud, cynisch-nihilistische toon en maatschappijkritische invalshoek deden vergelijkingen met de Amerikaanse brat-pack-schrijvers (waaronder Bret Easton Ellis en Douglas Copland) ontstaan. Zijn in respectievelijk 2007 en 2010 uitgekomen 'Kamermuziek' en 'Het konijn op de maan' draaien beide rond hoofdpersonage Samuel Penn, die in boek één als dertiger het ouderlijk huis uitgezet wordt, en in het tweede geval naar Japan reist om daar in 'Lost in translation'-achtige noncommunicatie te verzinken.
In de romans van Paul Mennes komt de tegenstelling tussen lichtvoetige oppervlakkigheid en cultuurkritiek samen: zijn romans zijn satires die zich richten tegen de oppervlakkige consumptiecultuur, maar spreken zich nauwelijks in cultuurkritische termen uit.
Bibliografie : Mennes, P. , Kamermuziek, Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 2009.
Mijn leeservaring :
Ik wilde beginnen met mijn mening te geven over het punt dat me het meest opviel in Kamermuziek.
Ik had veel moeite met de laatste scène van het 3e hoofdstuk, deze had eindelijk mijn aandacht weten te trekken (na de eerste 2 hoofdstukken vrij lang) maar het einde ervan was echt abrupt, je verwacht niet dat het op dat moment zal stoppen omdat alles in één keer versnelt, ik had niet verwacht dat Sam op dat moment zo'n indrukwekkende crisis zou hebben. Onvoorspelbaarheid is naar mijn mening een punt dat een boek goed maakt, maar dit is echt "slechte onvoorspelbaarheid".
Dit misverstand heeft mij dus volledig losgemaakt van het 4e hoofdstuk, wat een goede overgang is naar het grootste negatieve punt van het boek : de structuur.
Het boek heeft 4 hoofdstukken, het eerste en vierde hoofdstuk zijn bijna uitsluitend gespreksscènes tussen Sam en zijn psycholoog, Dr. Feldbiss. Hoofdstuk 2 en 3 gaan over het leven in huis en het leven van de 3 hoofdpersonages: Sam, Emilie en Otter. Maar dit is waar het probleem zich voordoet. Om te beginnen, het feit dat het "huis"-gedeelte zich tussen de 2 "psycholoog" delen bevindt maakt dat we het bestaan van Dr. Feldbiss totaal vergeten en dat het nogal vreemd is om haar terug te zien komen in het laatste hoofdstuk. Toen ik op zoek was naar informatie over de structuur van het boek zag ik dat sommige lezers hadden gemerkt dat het "huis"-gedeelte in de verleden tijd werd geschreven, terwijl de "psycholoog"-gedeelten in de tegenwoordige tijd werden geschreven. Dus logischerwijs, als Sam in consultatie is bij Dr Feldbiss, is het moment van het huis al voorbij, dit stoort me nog meer omdat ik eerst het nut niet inzie van het maken van zo'n "rare" chronologische structuur, maar bovendien brengt het enkele incoherenties met zich mee, want als Dr. Feldbiss tijdens het "huis"-gedeelte verschijnt weet Sam al wie ze is en praat hij over momenten die zich tijdens het eerste hoofdstuk hebben voorgedaan, wat de structuur erg incoherent maakt en dit is wat het boek op het eerste gezicht vrij ingewikkeld maakt om te begrijpen.
Ik had het over het grootste negatieve punt van het boek, maar ik zal een positieve mening geven : ik hou echt van het verhaal van de personages en de respectievelijke karakters van elk van hen.
Sam is een leuk karakter om de evolutie te volgen, je denkt eerst dat je te maken hebt met een gestoorde persoon die meer en meer gek gaat worden, maar je voelt dat zijn karakter in het hele boek in de goede richting evolueert en dat hij meer en meer "normaal" wordt, hij is een karakter dat grappig is en die nooit onaangenaam is geweest om te volgen in het hele boek. Zijn relatie met Emilie en Otter is ook zeer interessant.
Emilie is misschien wel het meest eenvoudige karakter, uiteindelijk is ze een gothic die een niet-gothic wordt. Soms is ze zelfs vreemd, want soms is ze positief en soms negatief, het ene moment hebben we de indruk dat ze met Sam gaat concluderen en het andere moment is ze kwaad op hem. Ik had ook graag meer van haar relatie met Irina gezien, omdat ik de indruk had dat ze in 2 seconden verliefd werd en dat we uiteindelijk leren dat de Emilie-Irina relatie heel belangrijk is voor het einde.
Otter is voor mij het meest interessante personage in het boek, hij is misschien wel het belangrijkste personage dat we het minst zien, maar hij wordt steeds griezeliger naarmate de tijd verstrijkt en de scène waarin Sam zijn save op "The Sims" ontdekt is duidelijk het beste deel van het boek.
Bijna alle personages zijn interessant en ze volgen in Sam's ogen was een zeer goede keuze.
Tot slot, het schrijven is goed, ik heb me snel aan de karakters en hun achtergronden gehouden, maar naast deze kwaliteit is een grote storing, de structuur. Dat is waarschijnlijk de reden waarom ik tot de tweede helft van het derde hoofdstuk moest wachten om het boek echt op zijn maximum te appreciëren, anders had ik dit boek heel graag gezien.
Kamermuziek, Paul Mennes, Van In, Wommelgem, 2009, p.186 Biografie auteur: 29 juli 1967: Geboren te Mechelen. Hij studeerde toegepaste communicatiewetenschappen en kunstgeschiedenis, maar beëindigde deze opleidingen vroegtijdig. Hij was een tijdje werkloos en had nadien diverse baantjes. Zoals bijvoorbeeld: schoonmaker in een fabriek, arbeider in een vleesverwerkingsbedrijf, verkoper van video’s in een hifi-zaak, medewerker op de aankoopdienst cd’s van Fnac Antwerpen. 1994: Debuutroman ‘Tox’, waarvoor hij de Vlaamse debuutprijs ontvangt. Mennes heeft een grote passie voor elektronische muziek en ontwerpt ook eigen composities, zogenaamde soundscapes. Die stukken zijn te horen op festivals als ‘De Nachten’ en ‘Crossing Border’.In de romans van Paul Mennes komt de tegenstelling tussen lichtvoetige oppervlakkigheid en cultuurkritiek samen: zijn romans zijn satires die zich richten tegen de oppervlakkige consumptiecultuur, maar spreken zich nauwelijks in cultuurkritische termen uit. Het werk van Mennes wordt dan ook vaak geassocieerd met de brat-pack-schrijvers Brett Easton Ellis en Douglas Coupland.
Het is de eerste keer dat ik een boek lees van deze auteur, het verhaal ging over een dertigjarige volwassene die het moeilijk had om op zijn eigen benen te staan in de maatschappij waarin we leven. Het verhaal begint met scenes waarbij de hoofdpersonage Sam, een therapeute consulteert. (eerste deel) Nadien gaat hij samenwonen met twee andere mensen, waarvan hij eentje kent een oude klasgenoot, Otter. De andere meisje is Emelie die hij niet kent maar eens tegenkwam op straat en waarmee hij ruzie maakte, Emelie. (tweede deel) Op het einde van het boek nemen ze elk een andere pad op en heeft Sam nieuwe plannen voor in de toekomst samen met zijn vriendin Midori. (derde en laatste deel) In het boek wordt het verhaal vertelt uit het perspectief van Sam. In de eerste en de laatste deel is het in de belevende ik-vorm in de twee middelste delen is het de vertellende ik-vorm, waardoor het moeilijk is voor de lezer om te volgen. Het verhaal bestaat ook uit zeer veel dialogen tussen de personages wat lastig wordt na een tijdje, omdat er te weinig verteld wordt. Soms is het verwarrend om de inhoud te begrijpen omdat je eigenlijk luistert naar Sam en zijn gedachten, hij is een ingewikkeld personage met heel veel zaken die door zijn hoofd gaan. Bijvoorbeeld: “Het is alsof iemand een radio aanzet in mijn hoofd. Willekeurige formuleringen dreinen in mijn geest. Het voelt aan alsof de helft van mijn hersenen de hele tijd scrabble speelt.” (p.13) De roman is een satire met kritiek op de maatschappij, in het boek ontdek je namelijk dat meer en meer mensen in depressie komen zoals Sam, Emelie en Otter door de omstandigheden. Ze hebben namelijk geen “vaste” werk ze wonen samen in een klein appartement. Ze brengen hun leven door met tv, pizza en cola. Ze hebben niet zoveel mogelijkheden en kansen waardoor ze een ongelukkige leven leiden. Sam zoekt bijvoorbeeld naar werk maar vindt niets goed behalve werken als poetspersoneel of documenten ordenen in een bedrijf.
Er wordt ook kritiek gegeven op andere zaken, het boek is gelaagd en het verhaal bevat eigenlijk niet veel actie of avontuur. De bedoeling van de schrijver is meer om de lezer verder te doen nadenken over de zaken/gebeurtenissen die hij bespreekt. Zoals het gedrag van de mensen na de aanslag op de Twin Towers, de programma’s op tv, het geloven van mensen in waarzegsters en astrologie, het doel van comics, vaders die na scheiding hun kind niet meer kunnen zien, etc. Bijvoorbeeld: “Als je in astrologie gelooft, neem je logischerwijze ook aan dat een groot deel van alle mensen hetzelfde zal overkomen.” (p.155)
Het boek bevat veel te veel details, er worden veel dingen gezegd dat onnodig zijn. Zoals bijvoorbeeld: “Op de tafel lagen resten van de pizza. Er zat een luchtbel onder het deeg aan de rand.” (p.91) Waarschijnlijk is dat om de lezer te doen meeleven met het verhaal. Er ontbrak ook spanning, het boek is monotoon er is weinig actie. Het is van de genre psychologie en praat meer over de gedachten en gedrag van de mens. Er zijn weinig echte gebeurtenissen behalve de vier delen van het boek. Het verhaal speelt zich het meest af in het appartement van de drie belangrijkste personages en de kantoor van Sams Therapeute. Ik vond het in het algemeen een goed boek, het was wel langdradig en moeilijk om alles te begrijpen. Op zich vond ik het verhaal goed bedacht, maar met te weinig actie.