This book is mediocre with some strong moments and some fundamental weaknesses. Not a bad book. On the contrary. But the author of this book makes some choices that I find unacceptable. His arguments do not convince me, the result tired, bothered and disappointed me.
Doctorow attempts to make a postmodern narrative based on the true story of Julius and Ethel Rosenberg, who at the beginning of the Cold War were convicted and executed in the electric chair on charges of spying for the Soviet Union. Behind them left two stigmatized orphans, victims of the communist phobia of their time, two boys, Michael and Robert. In Doctorow's story, the children are a boy, Daniel, and a girl, Susan.
In this book, the sexual act is presented as a political, social, moral, and mental activity that suggests a form of rape, a systemic form of abuse. This is the author's ideological framework. To deliver this "fuck", the author chooses Daniel, presenting him as the rapist of his wife, whom he wants to (and maybe does) burn and brand with the electric lighter of his car. He abuses her verbally using her as his personal punching bag while her parents see her bruised limbs but as long as she doesn't speak, they can't intervene. Daniel also turns against his own baby son, there is a scene in the park, where he throws him in the air and grabs him just before he hits the ground, while his wife begs him to stop.
Doctorow thus associates his - pretty much one dimensional - fictional character with the real Rosenberg children and does them injustice just for the shock value of it all. Nothing deep or profound just a bunch of metafictional mumbo jumbo delivered in the most insensitive way possible. To set the record straight: The actual Rosenberg kids turned out to be ok.
Αυτό το βιβλίο είναι μέτριο με κάποιες δυνατές στιγμές και κάποιες θεμελιώδεις αδυναμίες, τεχνικές και αφηγηματικές. Ως εκεί δεν είναι ένα κακό βιβλίο. Τουναντίον. Ο συγγραφέας όμως αυτού του βιβλίου κάνει κάποιες επιλογές τις οποίες θεωρώ επιεικώς απαράδεκτες. Τα επιχειρήματά του δεν με πείθουν και το αποτέλεσμα με κούρασε, με ενόχλησε και με απογοήτευσε.
Προσπαθεί να κάνει μια μεταμοντέρνα αφήγηση της αληθινής ιστορίας του Julius και της Ethel Rosenberg οι οποίοι στο ξεκίνημα του ψυχρού πολέμου καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν στην ηλεκτρική καρέκλα με την κατηγορία πως έκαναν κατασκοπία για λογαριασμό της Σοβιετικής ένωσης. Πίσω τους άφησαν δύο στιγματισμένα ορφανά, θύματα της κομμουνιστικής φοβίας της εποχής τους, δυο αγοράκια, τον Michael και τον Robert. Στην αφήγηση του Doctorow τα παιδιά είναι ένα αγόρι, ο Daniel, και ένα κορίτσι, η Susan, που υποτίθεται πως σε ένα βαθύτερο gestalt (Στραπατσίρεν ντι γκεστάλτ) ενσαρκώνουν τις βιβλικές μορφές του προφήτη Δανιήλ και της Σουζάνας.
Ένα θέμα που διατρέχει την αφήγηση είναι η διαστροφή της σεξουαλικής πράξης ως πολιτική, κοινωνική, ηθική, ενδοοικογενειακή και διανοητική πράξη, η οποία χαρακτηρίζεται με το ρήμα fuck και υποδηλώνει μια μορφή βιασμού, μια κακοποίηση από το σύστημα. Αυτό είναι το ιδεολογικό πλαίσιο πάνω στο οποίο βασίζει ο συγγραφέας την αφήγησή του. Και για την ενσάρκωση αυτού του fuck επιλέγει ο συγγραφέας τον Daniel παρουσιάζοντάς τον ως βιαστή της συζύγου του, την οποία θέλει (και ίσως το κάνει) να την κάψει και να την σημαδέψει με τον ηλεκτρικό αναπτήρα του αυτοκινήτου του. Σε άλλο σημείο κακοποιεί το παιδί του στο πά��κο, το πετάει στον αέρα και το πιάνει λίγο πριν σκάσει στο έδαφος ενώ η γυναίκα του τον ικετεύει σταματήσει και ο κόσμος κοιτάζει σοκαρισμένος. Την κακοποιεί αδιάκοπα λεκτικά, την περιφρονεί, ξεσπάει επάνω της τα νεύρα του και την χρησιμοποιεί σαν τον προσωπικό του σάκο του μποξ ενώ οι γονείς της βλέπουν τα μελανιασμένα της μέλη αλλά όσο εκείνη δεν μιλάει, δεν μπορούν να παρέμβουν. Ο ίδιος ο συγγραφέας αιτιολόγησε την επιλογή του ως εξής:
"Τα βάσανα δεν κάνουν τους ανθρώπους ενάρετους, όχι τουλάχιστον βάσει της προσωπικής μου εμπειρίας. Αλλά βλέπω τον σαδισμό του με έναν διαφορετικό τρόπο. Βλέπω τη σκηνή που κακοποιεί τη σύζυγό του, για παράδειγμα, σε αναλογία με εκείνη που πετάει το γιο στον αέρα. Αυτή πράξη έχει υπαρξιακές διαστάσεις. O Daniel έχει ακυρωθεί από τον κόσμο. Δεν χάνει τίποτα. Είναι ένας ήρωας - ή ένας εγκληματίας της αντίληψης και επιβιώνει από το αγκάλιασμα με την αλήθεια όσο παγωμένη και τρομαχτική κι αν είναι αυτή" (βλέπε Douglas Fowler, Matthew J. Bruccoli, Understanding E.L. Doctorow, σελ. 51).
Σιγά μη χαθεί κανένας φιλολογικός πόντος από το λογοτεχνικό σου καλτσόν ω μεγάλε συγγραφέα, ινστρούχτορα του μεταφίκτσιον και φορέα της σύγχρονης διανόησης. Η αλήθεια είναι πως από κάποιο σημείο και μετά η ιστορία για τους Rosenberg δεν του έβγαινε και την βαλσάμωσε με μια σειρά από δεύτερες και τρίτες αφηγήσεις με διάφορα πρόσωπα για να καλύψει τις προσωπικές του αδυναμίες και αδιέξοδα.
Δεν δένει με την ιστορία η κοινωνιοπάθεια του Daniel, το κάνει για προσθέσει shock value σε μια ιστορία η οποία ως έχει δεν χρειάζεται κι άλλη σκληρότητα ούτε περισσότερη χυδαιότητα ή ωμότητα. Αρκεί η πραγματικότητα καθεαυτή. Αλλά ακόμα κι αν έδενε, ακόμα κι αν είχε καταφέρει να πλάσει έναν αυθεντικό λογοτεχνικό χαρακτήρα, για ποιο λόγο να τον πλασάρει ή έστω να τον συσχετίσει με τους απογόνους των πραγματικών Rosenberg; Τα παιδιά των Rosenberg είναι αυτά που τελικά δικάζονται μέσα από αυτό το μυθιστόρημα. Γιατί να συνδέσει το τερατώδες κατασκεύασμά του με αληθινούς ανθρώπους που καμία σχέση δεν έχουν με αυτό; Μήπως όλο αυτό εξυπηρετεί το μεταμοντερνιστικό του όραμα και προσδίδει εγκυρότητα στον όρο - καραμέλα metafiction;
Ούτε καν. Για να πουλήσει καμιά κόπια παραπάνω έγιναν όλα. Ένας αχταρμάς στον οποίο η πολυφωνική του αφήγηση πνίγεται. Θάβεται μέσα στις υπερβολές και σε μια αρρωστημένη επίδειξη κακίας και απανθρωπιάς. Όχι για να βγάλει κάποιο νόημα όχι για να προβάλλει την απουσία νοήματος. Απλώς για να προκαλέσει μια αντίδραση και να την πουλήσει ως Τέχνη. Φτηνά τρικ. Είναι παλιανθρωπιά να παίζεις με το δράμα, τον πόνο, τον εξευτελισμό, τον διασυρμό και τα ψυχικά τραύματα αληθινών ανθρώπων. Μπορείς να το κάνεις. Είναι νόμιμο. Είναι όμως και ηθικό;
Θα μπορούσε ωστόσο κάποιος να αναρωτηθεί γιατί σπεύδω να υπερασπιστώ τους απογόνους των Rosenberg; Γιατί τόσο αυτοί όσο και οι γονείς τους αποτελούν τον αντίποδα αυτού το τοξικού κατασκευάσματος του Doctorow. Χρόνια μετά τη συγγραφή του βιβλίου αποδείχτηκε με ακλόνητα στοιχεία πως τελικά οι Rosenberg δεν ήταν τα αθώα θύματα που διώχθηκαν για την αριστερή τους ιδεολογία. Όντως ήταν κατάσκοποι. Διαφωνώ με την θανατική τους εκτέλεση, είμαι ενάντια στη θανατική ποινή, κυρίως γιατί τρέμω στην ιδέα πως θα μπορούσε να εκτελεστεί κάποιος αθώος. Δεν μπορούμε να ξαναζωντανέψουμε τους πεθαμένους.
Οι αληθινοί, Michael και Robert σε αντίθεση με τους μυθιστορηματικούς Daniel και Susan κατάφεραν να διαχειριστούν με τεράστια αξιοπρέπεια το τραύμα. Ο ένας μόνο από τους δύο αδερφούς,ο Robert, εξέφρασε μια μετριασμένη αρνητική γνώμη για το συγκεκριμένο βιβλίο (βλέπε αρθρο της Gianna Palmer με τίτλο Rosenberg Sons Revisit Secretive Past στο ηλεκτρονικό περιοδικό Forward, 21 Οκτωβρίου 2011) ενώ ο άλλος, ο Michael, το εκθείασε ως έργο μυθοπλασίας διευκρινίζοντας πως δεν έχει ιδιαίτερες ομοιότητες με τον Daniel (I am not much like Daniel) αν και ψάχνει και ξαναζεί και αναζητεί απαντήσεις (βλέπε Cushing Strout, Reconsidering the Rosenbergs: History, Novel, Film, στο Reviews in American History Vol. 12, αριθμ. 3 (Σεπτεμ. 1984), σελ. 309-321) .
Δεν νομίζω πως έχουν καταφέρει να απομυθοποιήσουν τους γονείς τους, αλλά σε τελική ανάλυση αυτό είναι δική τους υπόθεση. Η μετριοπαθής τους στάση απέτρεψε ένα σκάνδαλο που θα πουλούσε ακόμα περισσότερες κόπιες.
"There’s no accounting for taste" και η ζωή συνεχίζεται.