Rage and Fire: A Life of Louise Colet : Pioneer Feminist, Literary Star, Flaubert's Muse

by Francine du Plessix Gray

A portrait of the life of a nineteenth-century feminist and literary figure traces the fortunes of the beautiful Louise Colet, the model for Madame Bovary, through her career as salon hostess, novelist, and political journalist. 30,000 first printing.

Genres: Biography, History, Biography Memoir, Feminism, France

432 pages, Hardcover

First published March 1, 1994

About the author

Francine du Plessix Gray, a Pulitzer Prize-nominated writer and literary critic, was born in Warsaw, Poland, where her father, Vicomte Bertrand Jochaud du Plessix, was a French diplomat - the commercial attaché. She spent her early years in Paris, where a milieu of mixed cultures and a multilingual family (French father and Russian émigré mother) influenced her.

Widowed when her father died in battle, in 1940 du Plessix Gray's mother escaped France to New York with Francine. In 1942, her mother married Alexander Liberman, another White émigré from Russia, whom she had known in Paris as a child. He was a noted artist and later longtime editorial director of Vogue Magazine and then of Condé Nast Publications. The Libermans were socially prominent in media, art, and fashion circles.

Francine du Plessix Gray then grew up in New York City, and was naturalized a U.S. citizen in 1952. She was a scholarship student at Spence School. She attended Bryn Mawr College for two years, and in 1952 received her B.A. in philosophy from Barnard College, NY.

In 1957 she married painter Cleve Gray (1918-2004) with whom she had two sons.

Du Plessix Gray had a long and varied career, in the 1950s as reporter for several French magazines; book editor for Art in America New York City; staff writer for The New Yorker; several professorships, including at Columbia University.

Her most well-known book is Them: A Memory of Parents (2005). Her novels included Lovers and Tyrants (1976).

Reviews

[Deanna Shelor · Rating 3 out of 5]

Read this book after having read all the letters and diaries of both Flaubert and Louise Colet (those that survived , anyway). The result was a startling discovery about the source material for Madame Bovary and the possible realization that Louise Colet may have actually written or at least guided Flaubert in the writing of the book. Colet being an already established writer when the unknown Flaubert met her bears this out as does his need to burn her letters that were written to him during the period of the writing. I used this and other information for my Honors thesis as an undergrad.

[Pascale · Rating 3 out of 5]

This is an excellent biography, although more flat-footed than Gray's life of Madame de Staël. This one suffers from being padded with far too many quotations. Gray treats us to an overabundance of evidence testifying to Colet's violent temper, her verbose style in both prose and verse, and the vitriolic hatred of women present in most nineteenth-century males, even among the most sophisticated intellectuals and progressive thinkers. This minor quibble aside, this book has the great merit of giving all the relevant information for readers unfamiliar with French nineteenth-century history and culture, while not dumbing it down for readers who have more background in the filed. Gray gives a nuanced portrait of Colet, who seems to have been a woman of great integrity and occasionally physical courage. Born in Aix-en-Provence, Colet, who was entirely self-taught, took Paris by storm when she received first prize from the Académie Française in 1839 for her poem on the Museum of Versailles. Of course, she was immediately accused of having slept around to secure the prize, an accusation Gray deems completely unfounded. In fact, although Colet went on to have affairs with many famous men of letters over the years (Victor Cousin, Alfred de Musset, Alfred de Vigny among others), it seems fairly obvious that she never entered into a relationship with ulterior motives. On the contrary, she helped many people, including financially, even when she was nearly destitute herself, which was often the case throughout her life. After the death of her rather pathetic husband Hippolyte Colet, she repeatedly turned down Cousin, who would have made life much easier for her. Hot-tempered and over-sensitive she most certainly was, but men who had a platonic relationship with her (Chateaubriand, Hugo, Béranger) remained devoted to her through thick and thin. Her virulent anti-clerical opinions nearly got her killed by a mob in Italy once, but she didn't back down. She was in Istanbul when the Second Empire fell, and hurried back to France to give rousing speeches to crowds demoralized by the German victory. Whatever one thinks of the Commune, Colet's wholehearted but not uncritical support of it, and her passionate denunciation of the savagery of its repression, can only arouse admiration. Although I have no first-hand knowledge of Colet's œuvre, it seems to me that Gray's assessment of her strengths and weaknesses as a writer is fair and balanced. Like many nineteenth-century women of letters on both sides of the Atlantic, Colet wrote too fast and too much, impelled by the necessity to make money. Would she have left more memorable works if she had been less proud, and accepted more hand-outs from friends and from the government? Maybe not. The kind of oratory she had a gift for is badly dated. But even if her florid brand of Romanticism hasn't stood the test of time, she was quite somebody and deserves to be better known. Gray wants us to realize that Colet was far more than the recipient of Flaubert's most detailed accounts of his progress on "Madame Bovary", and she is dead right.

[Lindegard · Rating 5 out of 5]

Gray makes the world of 19th century French literature come alive in this engrossing story of a writer and poet who won the admiration (for her work) of many famous authors of the time. Colet seems to have had a knack for "putting her foot in it" many times throughout her life, resulting in missed opportunities at both the personal and professional level. Much of her writing may not have withstood the test of time, but the journalism of her later years is fierce, unflinching, and vivid. Gray is a wonderful researcher and writer, with an honest regard for this pioneering feminist and award-winning poet. Flaubert, though a genius, does not fare so well in Gray's depiction of his weak, misogynistic character.

[Ludwina Degryse · Rating 4 out of 5]

Quelle femme! Bewust alleenstaande moeder in 1860: "Ik ben me er heel goed van bewust dat mijn stipendium misschien geheel wordt ingetrokken maar zal ik u eens wat zeggen? Ik walg van leugens! Ik moet mijn stem verheffen, heel luid, tegen alles wat mijn geweten bezwaart."

[Hans Moerland · Rating 5 out of 5]

“Rage & Fire”, dat ik in vertaling heb gelezen, is een puike en compacte biografie over de dichteres Louise Colet (1810-1876). En zoals de gebiografeerde veel méér was dan een vrouw die poëzie schreef –ze publiceerde bijvoorbeeld ook proza, journalistieke (ooggetuige)verslagen, ‘baedekerachtige’ teksten en historische stukken, ze hield een literaire salon en was buitengewoon actief in het liefdesleven–, zo behelst ook dit boek van de mij voorheen totaal onbekende Frans-Amerikaanse schrijfster Francine du Plessix Gray (1930-2019) aanzienlijk meer dan een beschrijving van het leven van Colet. Zo geeft het inzicht in de politieke ontwikkelingen die Frankrijk vanaf eind 18de eeuw doormaakte en laat het zien met welke omwentelingen, opstanden, burger- en andere oorlogen het volk bijna een eeuw lang werd geconfronteerd. En, minstens zo belangrijk in het kader van een studie als de onderhavige, in het boek wordt op aansprekende wijze geschetst hoe het er in de 19de eeuw op sociaal-cultureel vlak aan toeging en wat zoal de omgangsvormen waren in literaire kringen als waarvan Louise Colet deel uitmaakte.
In die kringen stuit de lezer van de biografie op schrijvers als Gustave Flaubert, Alfred de Musset, Maxime du Camp, de gebroeders De Goncourt, Charles Baudelaire en George Sand, om de bekendsten onder hen maar eens te noemen. Du Plessix Gray laat hen en vele anderen optreden in wat men zou kunnen zien als een tragikomische theatervoorstelling die tientallen jaren beslaat en die, met behoorlijke verrijking, veel herkenbaars heeft voor hen die eerder het genoegen hebben gesmaakt bijvoorbeeld dagboeken van en briefwisselingen tussen genoemden te hebben gelezen (leve De Arbeiderspers met de reeks Privé-domein!). Voor wie dat (nog) niet heeft gedaan en misschien overweegt zich eens in egodocumenten uit die tijd te gaan verdiepen zou het aanbevelingswaardig kunnen zijn om eerst maar eens, bij wijze van introductie of terreinverkenning, deze uiterst toegankelijke biografie van Louise Colet ter hand te nemen.
De hoofdpersoon zelf krijgt, waarschijnlijk terecht, tal van kwaliteiten toegedicht door haar biografe. Tegenwerking en gebrek aan erkenning die Colet lijkt te hebben ondervonden worden door de tot op zekere hoogte zielsverwante seksegenote Du Plessix Gray nogal eens verklaard vanuit feministische invalshoek, maar deze toont zich gelukkig geenszins blind voor het feit dat de dichteres ook haar minder positieve kanten heeft. Colet manifesteert zich bij tijd en wijle uiterst onsympathiek, in mijn opvattingen als een opportunistisch, bemoeizuchtig, onbetrouwbaar, onuitstaanbaar rotwijf, dat anderen het bloed onder de nagels vandaan kon halen. “Ze was niet prettig in de omgang,” vond Gustave Flaubert, de liefde van haar leven (voor hemzelf was dat veeleer De Kunst).
Met Flaubert is ook de naam genoemd van degene aan wie Louise Colet haar grootste bekendheid ontleent, en dankzij wiens brievenboeken ik van haar bestaan op de hoogte ben geraakt. Aan het lezen van die brieven had ik min of meer de indruk overgehouden dat Colet, hoe zielig, door de nietsontziende Flaubert al met al ronduit onheus was bejegend. Du Plessix Gray weet dergelijk beeld terdege te nuanceren. Zeer de moeite waard is voorts de wijze waarop de biografe analyseert hoe en in hoeverre Louise Colet, met twee andere vrouwen, heeft bijgedragen aan de totstandkoming van de beroemdste romanfiguur in het werk van Flaubert, Emma Bovary.
Alle lof derhalve voor deze biografie, alsook voor de grondige en prettig leesbare vertaling ervan door Marijke Versluys [de editie die ik heb gelezen en die helaas niet in Goodreads is opgenomen, heet “Het leven van Louise Colet, een biografie”, Uitgeverij Atlas, 1995, 544 blzz.]. Ik hikte een paar keer aan tegen het met enige frequentie terugkerende woord ‘blauwkous’, maar dat ligt aan mij; het blijkt te gaan om een ouderwetse, enigszins spottende benaming voor een vrouw met de nodige intellectuele capaciteit die méér wil zijn in het leven dan moeder en huisvrouw. Dat ze als vertaalster zowel Frankrijk als Parijs opzadelt met het vrouwelijk bezittelijk voornaamwoord ‘haar’, zij Versluys vergeven. En anders dan beweerd betekenen de Franse woorden ‘cerf’ en ‘chevreuil’ (p. 325) niet hetzelfde, namelijk hert respectievelijk ree, maar die vergissing is wellicht terug te voeren op de oorspronkelijke Engelse tekst.

[Lance Grabmiller · Rating 2 out of 5]

The life was inspiring but the writing left me a bit cold.

[Melanie Judah]

interesting lady