A Poisoned Past: The Life and Times of Margarida de Portu, a Fourteenth-Century Accused Poisoner

by Steven Bednarski

This is the story of Margarida de Portu, a fourteenth-century French medieval woman accused of poisoning her husband to death. As Bednarski points out, the story is important not so much for what it tells us about Margarida but for how it illuminates a past world. Through the depositions and accusations made in court, the reader learns much about medieval women, female agency, kin networks, solidarity, sex, sickness, medicine, and law. Unlike most histories, this book does not remove the author from the analysis. Rather, it lays bare the working methods of the historian. Throughout his tale, Bednarski skillfully weaves a second narrative about how historians "do" history, highlighting the rewards and pitfalls of working with primary sources.

The book opens with a chapter on microhistory as a genre and explains its strengths, weaknesses, and inherent risks. Next is a narrative of Margarida's criminal trial, followed by chapters on the civil suits and appeal and Margarida's eventual fate. The book features a rough copy of a court notary, a notorial act, and a sample of a criminal inquest record in the original Latin. A timeline of Margarida's life, list of characters, and two family trees provide useful information on key people in the story. A map of late medieval Manosque is also provided.

Genres: History, Nonfiction, Medieval, School, Academic, Biography, Microhistory

224 pages, Paperback

First published October 30, 2013

Reviews

[verbava · Rating 4 out of 5]

це той випадок, коли добре, але як же мало.

коли маргаріді де порту було 16 (чи 15; точність визначення віку в середньовіччі – привілей королів), брат її покійного чоловіка звинуватив її в тому, що вона цього чоловіка, власне, і звела в могилу – отрутою або магією. невідомо, за що він її так не любив, але, мабуть, думав, що буде просто: маргаріда походила з-поза міської громади, у місті мешкала зовсім недовго, а на додаток хворіла на епілепсію; ніби незначні деталі для сьогоднішнього ока, проте важливі для середньовічної справедливості. і тим цікавіше спостерігати, як місцева спільнота стає на маргарідин захист.

автор – порядний історик, і там, де нічого сказати не може, так і пише: даних нема. з одного боку, молодець; з іншого, дуже шкода, бо, хоча результат першого процесу і збегірся в документах, після нього було ще кілька цікавих судових суперечок, а вони завершуються порожніми сторінками. мені дуже бракувало розповідей про те, що це могло бути і як так могло статися – тим більше, що тут не про спекуляції би йшлося, а про розширення контекстів.

[Lucy Barnhouse · Rating 4 out of 5]

I really enjoyed this book. I'm planning to use it in teaching undergraduate classes, but I think it would also make an interesting and engaging read for the general reader interested in women's history, medieval history, the history of magic, and/or the practice of what historians do -- the process of finding, working with, and interpreting evidence. My initial thought was that I might use it in a history of medieval medicine, but I think I'm going to use it in a medieval survey, as it provides very useful methodological grounding. It might also work in a course on the history of magic.

[Raymond Li · Rating 5 out of 5]

Using extant medieval Latin legal documents, the author recreates a story of Margarida de Portu, a woman living in the medieval town of Manosque in southeastern France, who was accused of murdering her husband. In this book, the author attempts to restore the medical skills, gender relations, and even the relationship between the hospital cavalry and the local government in medieval Provence in a small way. Overall, this is an excellent work of microhistory, especially in its historical sources.

[Szuwaks · Rating 5 out of 5]

Na pierwszy rzut oka jest to mikrohistoryczna opowieść o kobiecie z prowansalskiej miejscowości Manosque, która pod koniec XIV wieku została oskarżona o otrucie swojego męża. Bednarski, na podstawie zachowanych źródeł, odtwarza przebieg jej procesu, walkę sądową przeciwko szwagrowi (który zresztą wniósł przeciwko niej oskarżenie) i jej dalsze losy. Nie ogranicza się jednak do suchego przedstawienia faktów i zrekonstruowania historii Margaridy de Portu. Pokazuje również elementy jej życia codziennego, relacji z innymi ludźmi, systemu prawnego, w którym przyszło jej toczyć spory, pozycji kobiet, znaczenia związków rodzinnych, etc. Przez pryzmat historii Margaridy, czytelnik poznaje świat i czasy w których żyła.

To jednak tylko jedna płaszczyzna tej książki. Zamysłem autora było również (miejscami ma się wrażenie, że przede wszystkim) przedstawienie mikrohistorycznego podejścia do badań oraz pracy historyka. Cały pierwszy rozdział poświęcony mikrohistorii, jej źródłom, najbardziej znanym przykładom (np. "Montaillou" Emmanuela Le Roy Ladurie'go czy "Powrót Martina Guerre'a" Natalie Zemon Davis), korzyściom, jakie wynikają z zastosowania tej metody, ale również i krytyce oraz niebezpieczeństwom jakie się z nią wiążą (chociażby z przykładaniem współczesnych miar do dawnych czasów). W dalszej części książki autor pokazuje, na przykładzie opowieści o Margaridzie, pracę historyka. Przedstawia ogrom pracy jaki musiał włożyć w badanie źródeł (ponad 1600 dokumentów, z których jedynie ułamek dotyczył bezpośrednio omawianej sprawy), trudności jakie się z tym wiązały, błędy i nadinterpretacje, jakie mógł popełnić. Pokazuje również jak bardzo ostateczny kształt tej historii związany jest z podejściem, które objął. Poświęca kolejne rozdziały na rozwinięcie historii Margaridy, ale także na pokazanie jej w innych ujęciach (historii prawa, historii politycznej, i innych). Podkreśla przy tym fakt, że bez względu na przyjęte podejście, będzie to wciąż jedynie rekonstrukcja przeszłości, bez gwarancji, że tak rzeczywiście było.

Przede wszystkim podziwiam ogrom pracy jaki Bednarski włożył w badania i opracowanie tej książki. Godnymi szacunku są jednocześnie szczerość i otwartość autora - nie boi się przyznać, że jakieś zagadnienie sprawiło mu trudność, albo że jego obraz nie będzie idealny. Aż szkoda że książki nie przetłumaczono na polski, bo byłaby świetną pomocą na zajęciach z metodologii historii, ale również dla każdego, kto chciałby na konkretnym przykładzie dowiedzieć się o mikrohistorii i pracy historyka. Jeżeli kogoś interesują te tematy, zdecydowanie polecam.

[Hidde Heijnis · Rating 5 out of 5]

Ontzettend nuttig boek met tweeledig doel: het in beeld brengen van het leven in een laat middeleeuws Provinciaals stadje en tegelijkertijd de methoden, doeleinden, krachten en zwakte punten van micro geschiedenis uiteenzetten.

Bednarski gebruikt het verhaal van een vrouw die voor de rechtbank moet verschijnen voor het mogelijk vergiftigen van haar man om aspecten van familie, strafrecht, bestuur en meer te behandelen in het middeleeuwse Manosque in beeld te brengen. Tegelijkertijd neemt hij telkens afstand van zijn verhaal om zijn methoden en keuzes te verklaren. Transparantie staat centraal en Bednarski toont hiermee de verantwoordelijkheid en wetenschappelijkheid van het door sommigen controversieel geachte microhistorische genre.

[Monica Bond-Lamberty · Rating 4 out of 5]

Fascinating read if you are a student of history. For those not totally into history either skip the first chapter or go back to it later. The author is very open about the choices he is making given the evidence given.
That said, not a page turner, but well worth a read.

[Jacob Esplin · Rating 5 out of 5]

Probably the best microhistory I've ever read. I really appreciated the window on this niche history and the argumentative process the writer takes us through. Low on the absurd levels of speculation the field can reach.

[Ella · Rating 5 out of 5]

Give this a whirl. It’s great

[Annemarie Plenert · Rating 4 out of 5]

Read for class. Thorough and interesting. I enjoyed the way the author compares his particular microhistory to preconceived ideas of medieval life, particularly the lives of women.

[Caleb Drew · Rating 4 out of 5]

As far as microhistories go, this nearly as well researched and told as one can expect.

[Erika Sampson · Rating 4 out of 5]

Great introduction to microhistory as a historical approach. The narrative features were easy to follow, which made this speculative event almost impossibly contestable.

[myanotmaya · Rating 4 out of 5]

Loved it! Read this for my class and it was a great telling of the life and case.

[Lucie · Rating 5 out of 5]

SO GOOD

[Lillian Frieden · Rating 3 out of 5]

I enjoyed Bednarski's voice in this narrative, it brings color to the story. I read this for one of my classes, but overall found it enjoyable.

[Breanna · Rating 5 out of 5]

Really good instructional guide of microhistory for history students

[Danielle Li · Rating 3 out of 5]

Read this for a class. It was very educational and I really enjoyed Bednarski's comments and narrative throughout the book, though he always made it clear that his wasn't the only way to interpret the life of Margarida de Portu. The story itself was really interesting—reading about Raymon was probably the most entertaining part—but I also appreciated how Bednarski would go into depth and give historical context on certain things. Good introductory read to microhistory :))

[Kristin · Rating 4 out of 5]

The book is less about the case itself than about teaching how to do microhistory. This would be great for a graduate methods seminar.

[Wyatt Wiggins · Rating 4 out of 5]

As other reviews have noted, this books success is the methodological transparency. The highest achievement within the spirit of the book is how historians frame their narrative and the many paths they can take. Emphasizing different points or nuancing certain details paints a widely different picture. I'm Margarida's case, the facts that "an honest, and decent woman" was forced to endure two husband's death, a criminal inquest, a civil case as well as a defamation case, followed by another civil case thirty years later. The narrative shows a fourteenth century accused poisoner's agency, as well as the community's that so stringently protected and vouched for her.