Performatif Estetik

by Erika Fischer-Lichte

Paperback. 13,50 / 21,50 cm. In Turkish. 352 p. "24 Ekim 1975 tarihinde Innsbruck'taki Krinzinger Galerisi'nde dikkat çekici ve düsündürücü bir olay meydana geldi. Yugoslav sanatçi Marina Abramovic Lips of Thomas isimli performansini gerçeklestirdi. Performans, sanatçinin kiyafetini tamamen çikarmasiyla basladi. [...] Abramović ayaga kalkti ve kendi fotografinin asili bulundugu duvara dogru gitti. Sirtini duvara, yüzünü de seyircilere dönerek bir tiras biçagiyla göbegine bes köseli bir yildiz kazidi. Kanlar fiskiriyordu. Sonra kirbaci eline aldi, seyirciye arkasi dönük bir vaziyette kendi resminin altinda diz çöktü ve sirtini çok sert bir sekilde kirbaçlamaya basladi. Kanayan kamçi izleri görünüyordu. Hemen sonrasinda kollarini tamamen açarak buz kaliplarindan olusan bir çarmihin üzerine yatti. Tavandan göbegine dogrultulmus elektrikli bir isitici asiliydi. Isiticinin sicakligi vücuduna kazinmis yildizi yeniden kanatti. [...] Bu eziyeti bozmaya hiçbir niyeti olmadan buz çarmihinin üzerinde otuz dakika daha kaldiktan sonra seyirciler onun çektigi aciya artik daha fazla dayanamadilar. Buz kaliplarina dogru hizlica gittiler, elleriyle sanatçiyi çarmihtan kaldirip uzaklastirdilar. Böylece seyirciler performansi sona erdirmis oldular." Erika Fischer-Lichte Performatif Estetik ile özne-nesne ikiligini doguran geleneksel yapit kavrami yerine seyircileri de kapsayan sanatsal olaylarin günümüz sanati için belirleyici oldugunu savunmaktadir. Fischer-Lichte'nin kurami hem geleneksel tiyatroyu hem de diger sanat dallarini performatif bir düzlemde bastan asagi yeniden degerlendirir. Performatif estetik sadece sanatçilar ve alimlayan kisiler, oyuncular ve seyirciler arasindaki ayrimi ortadan kaldirmaz, ayni zamanda sanatta varsayilan sinirlari asarak onun kültürel, siyasi ve sosyal alanlara nüfuz etmesini olanakli kilar. Sanat ancak bu sekilde geçisken ve bir daha tekrarlanamayan olaylar biçiminde kavrandigi sürece bireysel ve toplumsal dönüsüme özgül bir katki sunabilir.

352 pages, Paperback

Published January 1, 2016