Erdemli Toplumun İnşası

by Şahin Güven

Genel olarak tefsir tarihine baktığımızda Kur’ân’ın tamamını kapsayan tefsir yazma geleneğinin hâkim unsur olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, zaman zaman müstakil sûre tefsirlerinin yazıldığı da bilinen bir gerçektir. Özellikle üzerinde yaşadığımız Anadolu coğrafyasında, hem beylikler, hem de Osmanlı devleti döneminde yazılan sûre tefsirlerinin çokluğu ve çeşitliliği dikkatlerden kaçmamaktadır. Buna ilaveten son zamanlarda, gerek ülkemizde gerekse İslâm dünyasının diğer bölgelerinde yapılan Kur’ân ve Tefsir araştırmaları içerisinde yer alan müstakil sûre tefsirlerinin de gün geçtikçe artış gösterdiğini müşahede etmekteyiz.

İşte elinizdeki bu eser, Hucurât sûresi üzerine yapılmış bir tefsir çalışmasından ibarettir. Bu çalışma, sûreyi bir bütün olarak ele almakta, temel ve yan konularını tespit etmekte, sûreyi konusal birlikteliği olan âyet gruplarına (necm) ayırmakta, bu pasajlar arasında irtibatlar kurmakta ve böylece sûrenin hedefini belirleyerek bu hedef çerçevesinde analiz ve değerlendirmeler yapmaktadır. Çünkü bir sûre içindeki âyetleri birbirinden bağımsızmış gibi ele alıp tefsir etmek ya da sadece bir önceki âyetle bir sonraki âyet arasındaki ilişkiyi tespite yarayan “dar bağlamlı” açıklamalar yapmak, sûrenin asıl hedef ve maksadını tam olarak belirlemede yetersiz kalabilmektedir.

1 pages, Paperback

First published March 16, 2019

Reviews

[sema dural · Rating 5 out of 5]

Hucurât Suresi’ni içerdiği ahlaki ilkeler bağlamında toplumsal ahlâk manifestosu olarak ele alabilmek mümkün. Erdemli toplum inşası için bilgiyi ahlâkın temeline koyar ve "Eğer bir fâsık size bir haber getirirse onu araştırın (فَتَبَيَّنُوا), yoksa bilmeden bir topluluğa zarar verir de yaptığınıza pişman olursunuz" der. Ayetin hedefi sadece haber getiren değil, insanda var olan aceleci hüküm verme psikolojisidir. Fâsıktan gelen haber çoğu zaman öfkeyi, tarafgirliği ve ön yargıyı tetikler. Erdemli toplumun ilk refleksi tepki değil, teyit olmalıdır. Râzî'ye göre zulmün çoğu, kötü niyetten değil; doğrulanmamış bilgiden doğar. Doğrulanmamış bilgi, ahlâk suçudur.