Jump to ratings and reviews
Rate this book

Piosenka o zależnościach i uzależnieniach

Rate this book
Że Dycki pisze od lat właściwie ten sam wiersz, mówiono już dawno. Jedni uznają to za wadę, inni za zaletę. To po prostu konsekwencja tego świata. Forma kołomyjki, jako element stabilizujący rzeczywistość (albo jej pragnienie?), dlaczego by nie? Dycki jest czarownikiem, w każdym sensie. Ostinatowe formy mają to do siebie, że wprowadzają ład. Trzykrotne powtórzenie dysonansowego akordu powoduje, że staje się on konsonansem. Tak samo ma się sprawa z wierszem Dyckiego. Przyznam się bez bicia, w pierwszym momencie pomyślałem po przeczytaniu pierwszych kilku tekstów: "znowu ten sam Dyciu". Ale po chwili przyszła myśl: ale jaki miałby by być ten inny Dyciu? Bez obsesyjnych powtórzeń, załamań rytmu, bez figury tańca, choroby i kości. Toż to w ogóle nie byłby Dyciu. Ta książka jest konsekwencją wszystkich poprzednich książek. Jest jak "Kunst der Fuge". Tematy podane w pierwszym tekście, oświetlane na różne sposoby w następnych. Przy niektórych tekstach zobaczycie daty, ale nie dajcie się zwieść Dyciowi, my przecież doskonale już wiemy, że wiersze Dycia dzieją się poza czasem.
Edward Pasewicz

54 pages, Paperback

First published January 1, 2008

Loading...
Loading...

About the author

Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki

33 books7 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
29 (22%)
4 stars
49 (38%)
3 stars
36 (28%)
2 stars
11 (8%)
1 star
3 (2%)
Displaying 1 - 22 of 22 reviews
Profile Image for Marcelina Szulc .
369 reviews7 followers
October 18, 2026
Zaczęło się spoko, a nawet dobrze, skończyło się... No już gorzej. Chociaż ostatni wiersz uważam, za całkiem dobry i udany, tak jednak te kilka końcowych wierszy wypadały, moim zdaniem, gorzej na tle tych pierwszych.
Nie jest to poezja trafiającą w moje gusta, jak zresztą większość lektur z literatury najnowszej, co nie jest ani niczym nowym, ani zaskakującym XD
Profile Image for phero_nike.
169 reviews
Read
April 1, 2025
slimak slimak pokaz rogi dam ci sera na pierogi albo wypierdalaj
31 reviews18 followers
November 4, 2012
Jak słusznie zauważył Adam Suchomski (www.mojeopinie.pl/zaleznosci_i_uzalez..., ścieżka dostępu 30.10.2012) w recenzji "Piosenki o zależnościach i uzależnieniach" Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, wówczas jeszcze nie nagrodzonej* nagrodą Nike, "przyszło nam żyć w czasach, w których niestety poezji więcej tworzy się, niż czyta". A wśród laureatów NIKE był tylko - tylko i aż - jeden poeta.
Jak Suchomski pisze dalej, i czego już cytować nie będę, Tkaczyszyna-Dyckiego - tu parafrazując - nie należy uznawać za jednego z tych, którzy "więcej tworzą, niż czytają", bo pisze bardzo, bardzo zadowalająco.

Stąd też zapewne fakt, że dostał Nike...

Współczesna (2007-...**) poezja polska ma chyba dwa podstawowe problemy (których twórcy sprzed trzydziestu jeszcze lat nigdy, NIGDY by się nie spodziewali):
po pierwsze - "poeci" boją się, że jeśli nie zacytują klasyki polskiej poezji albo co najmniej Kaczmarskiego, nie zostaną wzięci pod uwagę przy wyłuskiwaniu z graciarni Internetu tych, co "tak coś jakby mieli talent...";
po drugie - jeśli już publikują to, co napisali, okazuje się, że te ich zbiory (zwykle liczące po mniej więcej 20 tekstów) kosztują 20, 30 złotych i mało kto, spójrzmy prawdzie w oczy, zdecyduje się taki egzemplarz kupić - a skoro mało kto kupuje, to mało kto czyta, i tym więcej amatorów usiłuje pisać jak Mickiewicz, a jednocześnie jak ulubiona piosenkarka, i...

Ale proszę państwa, co ważne. Laureat Nike tak nie pisze. Czym mnie w pierwszej chwili oczarował? Zdecydowanie kolokwializmami. Choć teraz używane nie tyleż powszechnie, co nagminne, u Tkaczyszyna nie mają tej nutki dyskotekowego beatu i bardzo nastoletniego elementu "zrywania z konwencją", a są tym, czym dawno temu były u Tuwima - środkiem stylistycznym.
Druga rzecz - wspomniany już "obowiązek intertekstualności".

XLIV.
"(...) jak okiem sięgnąć niewidzialna
materia izolatek dla naszych szurniętych

matek tak tak bez dwóch zdań świętych
i szurniętych trzyma się w grubych
murach a mury runą runą błękitne wieżowce
wyrosną w ich miejsce"

- na poważnie, i jakby tego było mało, jeszcze to:

XXVI.
"(...) to prawda kochanie po deszczu zazwyczaj
nie potrafię się przestawić i coś mnie zjada
od środka ślimak ślimak wystaw rogi
dam ci sera na pierogi albo wypierniczaj"

Tak mi się wydaje, że Tkaczyszyn-Dycki jest kolejnym mistrzem point, a lepszym o wiele, niż jakiś tam marinista lub, o zgrozo, amator erekcjato.

W tekstach Tkaczyszyna spodobała mi się jeszcze forma. Choć w przypadku poezji mówienie o formie powinno się kończyć na etapie późnomłodopolskich ballad i onirycznej sylabotoniki Leśmiana, to w przypadku "Piosenki..." nie sposób jej tak po prostu pominąć. Z nieregularnością formy są zazwyczaj same problemy. Niby jest ten chaos, zamęt, niby jest ta wielka, dojrzała, nowoczesna poezja, ale coś nie tak... Nie tym razem! Tkaczyszyn jest RZEMIEŚLNIKIEM nieregularności. Nic nie zgrzyta, wers za wersem jednym tchem się czyta, a na końcu robimy głęboki wydech i - wow, coś naprawdę dobrego.

XIV.
"(...) wybacz mój drogi musisz się z tym
uporać że nekrologi będą zawsze .
czymś więcej aniżeli współczesna poezja
polska na którą nikt się nie rzuca"

Swoją drogą, cała seria tekstów porównujących nekrologi z poezją z korzyścią dla tych pierwszych to autotematyczny strzał w dziesiątkę. Nie wpadłabym na to i pewnie nie uwierzyłabym na słowo, ale to doskonałe spostrzeżenie. Szczególnie w odniesieniu do problemu drugiego z moich własnych rozważań z jednego z początkowych akapitów tejże recenzji.

Większość wierszy w "Piosence..." mówi o tym samym, tylko innymi słowami. Mamy do czynienia z bardzo trującym narkotykiem, po zażyciu którego raz po raz powracają te same tragiczne flashbacki. Nie bez powodu!

IX.
"(...) istotą poezji jest nie tyle zasadność
co bezzasadność napomknień i powtórzeń"

Dlatego "Piosenka...", pięćdziesiąt tekstów, to pięćdziesiąt pięter transu i bardzo duża dawka toksyn. Niebezpieczny nałóg.

Warto też powiedzieć coś o samej poezji. Jej treścią na pewno jest pewien rodzaj wiercenia się i wierzgania w czymś, co ja widzę jako lodową jaskinię z układem sopli przywodzącym na myśl żelazną dziewicę; i któryś z sopli jest tym właściwym, wszystkie pozostałe to śmiertelna pułapka. Jest w tekstach sporo szlachetności. Są pewne ideały. Na jednym ramieniu.
A na drugim seks, szczalnia, marynarz, co chce wyruchać chłopaka na gigancie i schizofrenia, co jest jak prosię.
I wielka na cały tom pętla, która zapętla nie tylko przekaz, nie tylko słowa, ale w ogóle świat i czas.

Zaś gdy pojawia się śmierć, robimy ten sam odwrót, co wszyscy, których śmierć zaczarowała śpiewem poety. Lądujemy na suchej, jałowej pustyni, najlepszym dowodzie na to, że na niektóre transcendentne rozważania NAWET NASTĘPNE POKOLENIE DOBRYCH POETÓW nie da odpowiedzi. I skoro Tkaczyszyn, tworząc świat życia-śmierci, bólu-radości, tęsknot-uniesień, zależności i uzależnień, zdaje sobie sprawę z tego, że pewnych kwestii nie przeskoczy, sam sobie stawia pomnik (trwalszy niż ze spiżu...).
Recenzenci Tkaczyszyna dużo mówią o toksyczności jego rozważań, która prowadzi do zrozumienia zależności i uzależnień, uzależnienia się od zależności i zależenia od uzależnień; i że tak na dobrą sprawę cała "Piosenka..." to winda w jedną stronę na dół, do przedśmiertnej ćpalni, raju poetów.

* uchwała z 9 grudnia 1997: "Nie wykluczając zasadniczych zmian w przyszłości w polskiej ortografii, Rada Języka Polskiego podejmuje decyzję pozytywną co do łącznej pisowni nie z imiesłowami odmiennymi z dopuszczalnością świadomej pisowni rozdzielnej".
** moja prywatna definicja "współczesności". W 2007 roku skończyłam trzynaście lat i w końcu legalnie mogłam rejestrować się na forach literackich.
Profile Image for Flavia.
289 reviews20 followers
Read
April 1, 2025
Podmiot liryczny może nie budzi jakiejś szczególnej sympatii, ale sam tomik przechodzi od żałoby, do groteski, do humoreski, do schizy (autokorekta sugeruje: schizmy, może trochę)... czasami tak niespodziewane, że idzie dostać zawrotu głowy, ale to akurat sobie cenię. Forma poetyckiej amnezji – jeśli mogę tak nazwać ciągłe powtórzenia – też przypadła mi do gustu, choć początkowo była bardzo dezorientująca. Mówi się, że Tkaczyszyn-Dycki to poeta jednego wiersza, mi się wydaje, że conajmniej dwóch (oddzielam tu Eros od Tanatos i nekrologi od ślimaka-schizofrenika).

Plasuję Tkaczyszyna-Dyckiego w głowie gdzieś obok Świetlickiego.
Profile Image for Marek Štefka.
81 reviews
April 24, 2021
Velice svérázná moderní Polska poezie pojednávající o tématech smrti s smrtelnosti, choroby, krize víry a homosexuální erotiky. Uznávaný básník používá velké množství autobiografických prvků a sbírka působí velmi intimním dojmem. Sbírku bych doporučil všem, které zajímá soudobá poezie, zabývající se nekonvenčními a kontroverzními tématy.
Profile Image for Wiktoria.
38 reviews
October 25, 2023
"wybacz mój drogi musisz udźwignąć i to

że współczesna poezja polska to nekrologi"
Profile Image for człowiek-wątpliwość.
81 reviews24 followers
March 27, 2023
Kiedyś trafiłam na jakoś ciekawy artykuł o autorze, więc dodałam "coś od Tkaczyszyn-Dyckiego" do swojego TBRu. Teraz nie wiem, czy tak źle trafiłam i ten nagrodzony tomik zdarzył się być jego najgorszym, czy jednak mój osąd na podstawie notki biograficznej, że wynik połączenia poezji i schizofrenii może być unikalnie piękny, był zupełnie chybiony.
43 reviews
January 8, 2025
5/10

Nie jest to typ poezji, który do mnie przemawia - albo inaczej, przemawia, lecz nie dociera. Nie było źle, nie żałuję przeczytania, ale choć doceniam stylistycznie nie mogę docenić tematyki
Profile Image for MiriamAntoinette.
176 reviews1 follower
Read
February 12, 2025
czuję, że przeczytałam za szybko (było to wtedy chyba siedem tomików w ciągu jednego dnia), więc jeszcze kiedyś wrócę
Profile Image for psusła.
137 reviews84 followers
Read
November 25, 2025
odkrylam ze bardzo lubie jak sie powtarza rzeczy
Profile Image for malgosia.
129 reviews
June 15, 2026
„bądźmy szczerzy księgozbiory nie są nam dziś potrzebne przeczytaj nekrolog”
Profile Image for Monika Bertašiūtė.
55 reviews52 followers
Read
January 1, 2021
E.Tkaczyszyno-Dyzkio „Dainelė apie sąryšius ir priklausomybes“ skaitėsi lyg koks ryto suktinis, o gal jausmą sukuria bendra beprotybės nuojauta, lydėjusi visą čiabuką. Čia subjektas „dainuoja“ apie lytiškumo temos ribose esančius bei bendruosius gyvenimo absurdus bei įdomiai įpina juos į lenkų kanoną. Gal ir visai nieko būtų kišenėje turėti tokį maldynėlį?

https://www.15min.lt/media-pasakojima...
Profile Image for patrcyaj.
66 reviews
May 24, 2025
[…] niechaj ci się przyśni
Lubaczówka której wody obejmą
twoje i moje kości i póki piszę
wiersze nie będzie temu końca
Displaying 1 - 22 of 22 reviews