Jump to ratings and reviews
Rate this book

Библиотека XXI века

Rate this book
Перед вами - "литературные апокрифы" Станислава Лема.
Предисловия к ненаписанным книгам, рецензии на несуществующие романы, "нобелевские" речи, выдуманные от начала до конца.
Произведения философские, забавные, бесконечно оригинальные - и, по-лемовски, неподражаемо остроумные...

608 pages, Hardcover

First published January 1, 1986

5 people are currently reading
66 people want to read

About the author

Stanisław Lem

505 books4,520 followers
Stanisław Lem (staˈɲiswaf lɛm) was a Polish science fiction, philosophical and satirical writer of Jewish descent. His books have been translated into 41 languages and have sold over 27 million copies. He is perhaps best known as the author of Solaris, which has twice been made into a feature film. In 1976, Theodore Sturgeon claimed that Lem was the most widely read science-fiction writer in the world.

His works explore philosophical themes; speculation on technology, the nature of intelligence, the impossibility of mutual communication and understanding, despair about human limitations and humankind's place in the universe. They are sometimes presented as fiction, but others are in the form of essays or philosophical books. Translations of his works are difficult and multiple translated versions of his works exist.

Lem became truly productive after 1956, when the de-Stalinization period led to the "Polish October", when Poland experienced an increase in freedom of speech. Between 1956 and 1968, Lem authored 17 books. His works were widely translated abroad (although mostly in the Eastern Bloc countries). In 1957 he published his first non-fiction, philosophical book, Dialogi (Dialogues), one of his two most famous philosophical texts along with Summa Technologiae (1964). The Summa is notable for being a unique analysis of prospective social, cybernetic, and biological advances. In this work, Lem discusses philosophical implications of technologies that were completely in the realm of science fiction then, but are gaining importance today—like, for instance, virtual reality and nanotechnology. Over the next few decades, he published many books, both science fiction and philosophical/futurological, although from the 1980s onwards he tended to concentrate on philosophical texts and essays.

He gained international fame for The Cyberiad, a series of humorous short stories from a mechanical universe ruled by robots, first published in English in 1974. His best-known novels include Solaris (1961), His Master's Voice (Głos pana, 1968), and the late Fiasco (Fiasko, 1987), expressing most strongly his major theme of the futility of mankind's attempts to comprehend the truly alien. Solaris was made into a film in 1972 by Russian director Andrei Tarkovsky and won a Special Jury Prize at the Cannes Film Festival in 1972; in 2002, Steven Soderbergh directed a Hollywood remake starring George Clooney.

He was the cousin of poet Marian Hemar.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
26 (35%)
4 stars
25 (34%)
3 stars
19 (26%)
2 stars
3 (4%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
Profile Image for Flavia.
258 reviews19 followers
September 16, 2024
7,5/10
recenzje napiszę jak zbiorę kilo myśli
Profile Image for Aneta.
2 reviews
December 20, 2022
Niby super, duża wiedza Lema, wnikliwość. Ale jednocześnie nie jestem w stanie jej przeczytać - nudzi i męczy.
Profile Image for Autodydaktyczna.
8 reviews6 followers
February 3, 2024
"Biblioteka XXI wieku" wydana końcem stycznia 2024 roku przez Wydawnictwo Literackie jest zbiorem wybranych opowiadań, które pozwalają na lepsze zrozumienie myśli, filozofii i światopoglądu Stanisława Lema. W tej nie tak dużej książeczce (233 strony) znajdziemy 4 różne - pod względem poruszanych tematów - publikacje. W tym opublikowane w 1984 roku "Prowokacje" i tytułową bibliotekę pochodzącą z jednego z tomów "Dzieł zebranych". Co interesujące, niektóre z zamieszczonych tu tekstów zostały przetłumaczone na język polski po raz pierwszy - z angielskiego czy niemieckiego. Pierwowzórów polskich dotąd nie odnaleziono.

No dobra. A o czym można tu poczytać? Cóż. Tematów poruszonych zostało sporo. W większości, powiedziałabym, typowych dla lemowskiego wszechświata, ale i wykraczających poza ramy Jego słynnych utworów. Przykłady: CETI, astrofizyczne niuanse planetogenezy i życia pozaziemskiego, budowa galaktyk, możliwości sztucznej inteligencji, (neo)hitleryzm, wojna, ludobójstwo, psychika austriackiego akwarelisty, estetyczne rozważania nad kiczem i smakiem, dziełem sztuki, etyka dobrych i złych czynów, konsumpcjonizm, polityczna perswazja, rekordy Guinessa, rachunek prawdopodobieństwa, ruletka, obsesja wymierności, rynek wydawniczy, sylwetka idealnego czytelnika, statystyka, miłość...

Wielość i rozległość poruszonych eseistycznie tematów tworzy lekki chaos. Jeśli już w coś się człowiek wgryzie, to nie trwa to długo. Na uznanie na pewno zasługuje nietypowa raczej forma pierwszych dwóch tekstów, tj. fikcyjnych recenzji książek. To znaczy... recenzje są jak najbardziej realne, autorstwa Pana Lema, ale same książki stanowiące inspiracje nigdy nie powstały. To tak, jakby teraz bookstagramowi recenzenci zaczęli pisać recki o książkach, które realnie nie istnieją (choć w sumie... niektórzy i bez przeczytania potrafią pisać o realnych książkach, więc kto wie, czy takich praktyk nie ma). Zabieg ten pozwolił pisarzowi na swoiste znieczulenie odbiorcy. Uzyskał wręcz przyzwolenie wyrażania się bez ogródek o danej sprawie, ponieważ "nie do końca wiadomo", gdzie zaczyna i kończy opinia S. Lema, a gdzie fikcyjność zmyślonego autora.

Sporo tu refleksji o życiu, społeczeństwie i kulturze. XX wieku czy astrofizyce. Niemniej, w mojej ocenie, książka może się raczej spodobać osobom, które "siedzą w temacie", znają kanon lemowskich lektur i dziabnęły ramy jego egzystencjalnej filozofii. Uzyskany wówczas obraz stanie się pełniejszy. Na pierwsze, drugie lub trzecie zetknięcie z Lemem odradzam - można by było się zrazić i niewiele z opowiadań zrozumieć bądź zdałyby się zbyt wyrwane z kontekstu. Ze względu na ww formę nie jest to też lektura typu #mustread - odkłożyłam ją na regał bez większych emocji i refleksji. Lektura w porządku, ale bez uniesień.
152 reviews
January 31, 2025
Panie Lemie - dziękuję, to była jak zawsze przyjemność (choć oczywiście zwyczajowo już okupiona wysiłiem "wgryzienia się" w trudny tekst).
Inteligentna, ironiczna, dająca do myślenia - czegóż pragnąć więcej?

Nie jest to powieść. Książka stanowi recenzję 3 nieistniejących książek, ale forma recenzji staje się tylko pretekstem do powiedzenia czegoś więcej, staje się przyczynkiem do odkrywania smutnych, zatrważających, choć zarazem w jakimś przeciwnym sensie fascynujących prawd o ludzkości jako takiej. Lem jest erudytą i to pobrzmiewa w każdym napisanym zdaniu. Spekulacje w doskonałym balansie łączą się z faktografią naukową i mimo faktu, że od wydania tych recenzyjek mija prawie 45 lat, śmiem sądzić, że (może poza pierwszym) wciąż są tak samo aktualne i poruszające.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.