Uxío Novoneyra (Parada do Courel, 1930) publicou a primeira parte de Os Eidos en 1955, e, dende o primeiro momento, a súa voz converteuse nunha das máis intensas e renovadoras da poesía contemporánea. En 1974 publicou unha segunda entrega, Os Eidos 2, que aquí tamén incluímos e que completa o gran marco paisaxístico. A estética de Novoneyra representa a culminación da poesía de paisaxe levada ó extremo da concentración e da síntese. A palabra xigante. A voz telúrica da terra... Unha tradición poderosa que vén do mellor Noriega, Aquilino, Díaz Castro, Crecente Vega...
Uxío Novoneyra, nado como Eugenio Novo Neira en Parada (Seoane do Courel, no concello de Folgoso do Courel),[1] o 19 de xaneiro de 1930 [2] e finado en Santiago de Compostela o 30 de outubro de 1999, foi un poeta e escritor galego. Sendo fillo dunha familia de labregos, O Courel foi o principal referente físico para os seus versos, considerados dos mellores no tocante á paisaxística, dentro da literatura galega. Xosé Luís Méndez Ferrín encadrouno dentro da Xeración das Festas Minervais. A Real Academia Galega escolleuno como figura homenaxeada no Día das Letras Galegas do ano 2010.
Lopo's extensive introduction and Moure's exemplary translation allows instant access into the epic world of Novoneyra, who harnessed the power of "the uplands" to fuel poetry and sense of self. I'm very glad to have encountered this work and hope to read the full work soon enough.
Nas miñas notas vexo que a última vez que botei man de Os eidos. Libro do Courel de Novoneyra foi no ano 1998, coincidindo cunha visita ao Courel e á Devesa da Rogueira. Parece mentira que faga tanto tempo desa lectura e iso é polo que decidín relelo só para decatarme de que a lectura dunha obra cambia moito cos anos. Non foi agora a mesma que hai vinte anos e, porén, quedei igualmente sorprendida coa mestría do autor.
Novoneyra preséntanos unha natureza por momentos humanizada, por momentos virxe, pero sempre viva. Cando está humanizada oímos ás vacas pacendo, o son da gadaña e vemos o lume das casas. Tamén o nome dos lugares, de tantos lugares que unha hoxe non pode senón pensar cantos estarán xa deshabitados, queimados ou esquecidos. Tantos nomes que acolleron vidas, relacións, amores e odios, sempre de habitantes pegados á terra, que a vivían como parte de si mesmos.
Noutros momentos a natureza non está mediatizada polo elemento humano: é ela mesma. A friaxe, a neve, o vento, o outono e o inverno (que parecen ter máis presenza cá primavera e o verán). E o eu lírico fúndese coa contorna: Esta auga da presa son eu ou é ela? e finalmente ten conciencia desa conexión co pasado, cos antepasados, co mundo de súa nai que xa non está: Ando limpando a casa de cacharros e trastos lacenas e faios sin deixar o rechubazo. Ando a tocarlle as maos ós antepasados.
Outro aspecto que me gustou nesta relectura é esa lingua rica para a xeografía inmediata, as plantas os animais. Esa lingua rica nun galego que desaparece cos seus falantes, coa muda do campo en explotacións que substitúen as casas, que ignoran todas as plantas e animais non produtivos e exprésanse nun galego normativo.
Que bonito, que íntimo, que conexión coa natureza e co mundo desde a sinxeleza.
The work is grand, regional depicting, and sonically oriented. I think The Upland accomplishes what it sets out to do. The reason for my mixed rating, though, is because I often ask when reading: what is the Poem risking? What is it setting out for?
And I can see that it is trying to risk the Courel as a land entirely. And I can’t see much else of what it is doing.
I think there is a power in regional histories and land dialectics. Or at least there is an interest. And for whatever reason it feels like this particular work didn’t quite find this interest for me. Perhaps it just needs more time than I was willing to sit with it.
Novoneyra combines the lyricism of traditional Galician poetry with influences from Japanese. This is a fascinating exercise that illuminates both sides. Some of the short poems that illuminate a simple thought with a single image are very beautiful.
This is a collection that anyone should read who goes walking in the Ancares. It follows on very well from reading Noriega Varela.