What do you think?
Rate this book
Windstilte van de ziel
Filosofisch essay over de beleving van de tijd, met een pleidooi voor rust en aandacht die creativiteit mogelijk maken.
78 pages, Paperback
First published October 1, 2010
3 people are currently reading
52 people want to read
About the author
Joke J. Hermsen
32 books59 followersJoke J. Hermsen is a Dutch writer and philosopher, who studied art & philosophy in Paris and now lives and works in Amsterdam.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
August 4, 2020
***Windsilence of the soul*** This is not a book for me, it totally didn't grasp me what so ever. Very boring to read and nothing really happened. I don't really know how I got this book. Food for the garbage bin.
October 8, 2017
Wat schrijft Joke Hermsen mooi zeg! Al op de eerste pagina beschrijft ze de zonsondergang als ‘een knielende danseres die met een gracieus knikje het applaus in ontvangst neemt’.
In dit vakantiedagboekje onderzoekt ze de begrippen tijd en ziel, brengt ze met elkaar in verband vanuit haar eigen ervaringen. Waarvan ze dus verslag doet in dit dagboek. Geen eenvoudige zaak…. Tot een echte conclusie komt het dan ook niet maar het levert wel wat mooie inzichten en zeker mooie verhalen op.
Zo beschrijft ze het verschil tussen de kloktijd en onze innerlijke tijd. Deze laatste is onmeetbaar en voor iedereen anders. Deze tijd duurt voort en zorgt ervoor dat een mens altijd een wezen in wording blijft. Pas als je je overgeeft aan rust, luieren en mijmeren komt deze innerlijke tijd tot zijn recht. Er komt een beweging naar je binnenkant op gang waardoor creativiteit en inspiratie zijn kans krijgt. De auteur probeert dmv experimenten te onderzoeken of ‘de ziel’ misschien iets te maken heeft met de innerlijke tijd.
‘Alleen na zo’n duik in die onderaardse stroom van de tijd kan ik tot iets als een bezielde ervaring komen en lijk ik met mijn zelf én met de wereld om mij heen samen te vallen.’
Eén van de experimenten verwijst naar de titel. 'Windstilte van de ziel' is volgens Nietzsche: afwachten, nietsdoen en rust nemen. Noodzakelijk om de gedachten te vernieuwen, zo kan een innerlijke dialoog op gang komen.
Hermsen gaat daadwerkelijk een aantal dagen zitten wachten voor een open raam en maakt af en toe wat aantekeningen. De 1e dag schrijft ze “hoe beter ik de ziel probeer te kennen, hoe meer zij de neiging heeft zich terug te trekken. Het is met de ziel bijna als met de (innerlijke) tijd. Als je niet over de ziel nadenkt, weet of voel je dat zij er is, maar zodra je haar in woorden probeert te vangen, vliegt zij verbolgen weg”. Dit wachtexperiment leverde niet zoveel op. Beter gaat het met de exercitie om een aantal dagen een stukje van de pelgrimsroute Santiago de Compostella te lopen. Persoonlijk vind ik het heel herkenbaar als ze concludeert dat ze een tijdje volkomen gedachteloos is geweest. ‘Dat werkt louterend, Ik voel me op dit moment althans een stuk lichter dan vanochtend. Wandelen is een vorm van luchten van de ziel’.
In dit vakantiedagboekje onderzoekt ze de begrippen tijd en ziel, brengt ze met elkaar in verband vanuit haar eigen ervaringen. Waarvan ze dus verslag doet in dit dagboek. Geen eenvoudige zaak…. Tot een echte conclusie komt het dan ook niet maar het levert wel wat mooie inzichten en zeker mooie verhalen op.
Zo beschrijft ze het verschil tussen de kloktijd en onze innerlijke tijd. Deze laatste is onmeetbaar en voor iedereen anders. Deze tijd duurt voort en zorgt ervoor dat een mens altijd een wezen in wording blijft. Pas als je je overgeeft aan rust, luieren en mijmeren komt deze innerlijke tijd tot zijn recht. Er komt een beweging naar je binnenkant op gang waardoor creativiteit en inspiratie zijn kans krijgt. De auteur probeert dmv experimenten te onderzoeken of ‘de ziel’ misschien iets te maken heeft met de innerlijke tijd.
‘Alleen na zo’n duik in die onderaardse stroom van de tijd kan ik tot iets als een bezielde ervaring komen en lijk ik met mijn zelf én met de wereld om mij heen samen te vallen.’
Eén van de experimenten verwijst naar de titel. 'Windstilte van de ziel' is volgens Nietzsche: afwachten, nietsdoen en rust nemen. Noodzakelijk om de gedachten te vernieuwen, zo kan een innerlijke dialoog op gang komen.
Hermsen gaat daadwerkelijk een aantal dagen zitten wachten voor een open raam en maakt af en toe wat aantekeningen. De 1e dag schrijft ze “hoe beter ik de ziel probeer te kennen, hoe meer zij de neiging heeft zich terug te trekken. Het is met de ziel bijna als met de (innerlijke) tijd. Als je niet over de ziel nadenkt, weet of voel je dat zij er is, maar zodra je haar in woorden probeert te vangen, vliegt zij verbolgen weg”. Dit wachtexperiment leverde niet zoveel op. Beter gaat het met de exercitie om een aantal dagen een stukje van de pelgrimsroute Santiago de Compostella te lopen. Persoonlijk vind ik het heel herkenbaar als ze concludeert dat ze een tijdje volkomen gedachteloos is geweest. ‘Dat werkt louterend, Ik voel me op dit moment althans een stuk lichter dan vanochtend. Wandelen is een vorm van luchten van de ziel’.
July 26, 2013
Windstilte van de ziel is een luchtig geschreven vakantiedagboekje met een mooie titel en weinig pagina's. Het is een aangenaam boekje voor een lome middag in de schaduw onder een boom, als je wilt ontspannen en even niet al te kritisch wilt zijn. Het boekje is het product van vergelijkbare aangename omstandigheden tijdens de vakantie van de schrijfster op het prikkelarme platteland van de westelijke Bourgogne. Haar betoog komt neer op de romantische gedachte dat iemand zijn ware zelf pas vindt door zich los te maken van de verplichtingen en beslommeringen die het functioneren in de maatschappij met zich meebrengt en door zich over te geven aan de verveling en het wachten in een rustige, natuurlijke omgeving. En wie dichter bij zijn ware zelf komt, komt ook dichter bij zijn ziel. Dat Joke Hermsen daarin gelooft, wil ik graag aannemen. Anders kan ik niet verklaren dat zij 3 dagen op dezelfde plek letterlijk alleen maar gaat zitten wachten op de gedachten die haar over dit zelf en haar ziel invallen - althans 3 werkdagen van 8 uur. Dat dit weinig oplevert, brengt haar niet van haar stuk. Dan maar een paar dagen pelgrimage langs het Jacobuspad, een intikker natuurlijk. Tenslotte verzekert de schrijfster de lezer nog: het betoog hoef je niet per se als niet-religieus te beschouwen. Het boekje is echt voor een breed publiek.
June 23, 2019
Op hoeveel plekken zijn we tegelijkertijd?
Tijdens een vakantie op het Franse platteland houdt filosofe Joke Hermsen een dagboek bij met gedachten over tijd en de ziel. Tijdens een wandeling komt ze erachter dat ze aan het tellen is: één twee drie vier vijf zes zeven acht, één twee drie vier... In “een stompzinnig marstempo” loopt ze een heuvel op. En tussen het “dwingende getel” door heeft ze allerlei gedachten. Is ze dan op twee (of meer) plekken tegelijk?
Zo volg je Hermsen, haar ideeën en ervaringen op een aantal lome zomerdagen. Op zich aardig om te lezen, al vind ik dat een aantal stukken meer uitleg behoeven. Bijvoorbeeld het onderscheid tussen de ‘ik’ en de ‘zelf’.
Al met al kan het een aanrader zijn voor mensen die zich af en toe vervreemd voelen van zichzelf. Of de ander.
Of voor hen die weemoed voelen naar de stemming die ontstaat wanneer gevoelens van vreugde en verdriet samenkomen.
En dan bij voorkeur lezen op een lange, warme dag.
Tijdens een vakantie op het Franse platteland houdt filosofe Joke Hermsen een dagboek bij met gedachten over tijd en de ziel. Tijdens een wandeling komt ze erachter dat ze aan het tellen is: één twee drie vier vijf zes zeven acht, één twee drie vier... In “een stompzinnig marstempo” loopt ze een heuvel op. En tussen het “dwingende getel” door heeft ze allerlei gedachten. Is ze dan op twee (of meer) plekken tegelijk?
Zo volg je Hermsen, haar ideeën en ervaringen op een aantal lome zomerdagen. Op zich aardig om te lezen, al vind ik dat een aantal stukken meer uitleg behoeven. Bijvoorbeeld het onderscheid tussen de ‘ik’ en de ‘zelf’.
Al met al kan het een aanrader zijn voor mensen die zich af en toe vervreemd voelen van zichzelf. Of de ander.
Of voor hen die weemoed voelen naar de stemming die ontstaat wanneer gevoelens van vreugde en verdriet samenkomen.
En dan bij voorkeur lezen op een lange, warme dag.
August 11, 2024
Joke Hermsen is een Nederlandstalige schrijfster en filosofe. In haar publicaties heeft ze het vaak over het verschil tussen de kloktijd en de innerlijke tijd. De kloktijd toont het exacte uur aan in uur en minuten. Met innerlijke tijd doelt ze op een duur waarbij verleden en toekomst een invloed hebben. Zo omschrijft ze de innerlijke tijd als een soort sneeuwbaleffect waarbij de duur van de tijd een grotere sneeuwbal creëert.
In dit essay gaat ze op zoek naar de betekenis van de ziel. Omdat het begrip 'ziel' onzichtbaar, onzegbaar en ongrijpbaar is, wordt de ziel vaak naar een verdomhoekje verwezen. Wanneer ze er diverse filosofen op naleest, en ook haar eigen werk van de afgelopen 20 jaar overschouwt, komt ze tot de vaststelling dat velen wellicht toch over de ziel gesproken en geschreven hebben zonder er deze term op te plakken.
Zelf is de auteur er steeds vanuit gegaan dat de mens met z'n tweeën is: een zichtbare en omschrijfbare identiteit enerzijds en een onbewust en onzegbaar zelf anderzijds. Op die laatste identiteit kan je misschien toch de term 'ziel' plakken. Andere filosofen gebruiken andere termen zoals 'het onbewuste', 'het zwijgende zelf' of 'het onderhuids weefsel'.
Allemaal gaan ze ervan uit dat 'het onbewuste' of 'de ziel' een invloed uitoefent op de zichtbare identiteit van de mens, als een soort levenskracht die geest en lichaam aansturen. In dit onbewuste liggen o.a. angsten en verlangens opgeslagen. Dit staat in schril contrast met de christelijke ziel die de nadruk legt op de zuiverheid van de ziel.
Na de beschrijving van de ziel, komt de auteur tot het begrip 'windstilte van de ziel'. Velen beschouwen de ziel als een inspiratiebron voor creativiteit. De ziel onttrekt zich immers aan logische bepalingen en afgrenzingen. Deze bron van inspiratie kan je aanboren in een soort afwachten, een passieve ontvankelijkheid waarbij ambitie en prestatie opgegeven worden. Het verlies van die verworven zekerheden tijdens het afwachten, noemt met de windstilte van de ziel.
De belangrijkste voorwaarden voor een harmonie tussen ziel, lichaam en geest zijn rust, tijd en stilte. Deze ontbreken echter vaak in deze gejaagde wereld.
Dit essay is geschreven in dagboekvorm, vanuit haar vakantiehuis, en omhelst bijna twee maanden. Haar schrijfstijl komt rustig over omdat ze haar gedachten duidelijk en geordend overbrengt. Door de vorm van een dagboek komt telkens een nieuw stukje informatie mooi afgelijnd naar binnen. Dit maakt het behapbaar en versterkt het rustgevend gevoel. Bovendien probeert ze het zo concreet mogelijk te verwoorden, wat niet altijd evident is in de filosofie. Een filosofisch essay betracht geen praktische aanwijzingen.
Er zit heel veel waarde in dit essay omdat het betrokken wordt in de huidige tijdsgeest en maatschappij. Bovendien is het toegankelijk en duidelijk geschreven.
In dit essay gaat ze op zoek naar de betekenis van de ziel. Omdat het begrip 'ziel' onzichtbaar, onzegbaar en ongrijpbaar is, wordt de ziel vaak naar een verdomhoekje verwezen. Wanneer ze er diverse filosofen op naleest, en ook haar eigen werk van de afgelopen 20 jaar overschouwt, komt ze tot de vaststelling dat velen wellicht toch over de ziel gesproken en geschreven hebben zonder er deze term op te plakken.
Zelf is de auteur er steeds vanuit gegaan dat de mens met z'n tweeën is: een zichtbare en omschrijfbare identiteit enerzijds en een onbewust en onzegbaar zelf anderzijds. Op die laatste identiteit kan je misschien toch de term 'ziel' plakken. Andere filosofen gebruiken andere termen zoals 'het onbewuste', 'het zwijgende zelf' of 'het onderhuids weefsel'.
Allemaal gaan ze ervan uit dat 'het onbewuste' of 'de ziel' een invloed uitoefent op de zichtbare identiteit van de mens, als een soort levenskracht die geest en lichaam aansturen. In dit onbewuste liggen o.a. angsten en verlangens opgeslagen. Dit staat in schril contrast met de christelijke ziel die de nadruk legt op de zuiverheid van de ziel.
Na de beschrijving van de ziel, komt de auteur tot het begrip 'windstilte van de ziel'. Velen beschouwen de ziel als een inspiratiebron voor creativiteit. De ziel onttrekt zich immers aan logische bepalingen en afgrenzingen. Deze bron van inspiratie kan je aanboren in een soort afwachten, een passieve ontvankelijkheid waarbij ambitie en prestatie opgegeven worden. Het verlies van die verworven zekerheden tijdens het afwachten, noemt met de windstilte van de ziel.
De belangrijkste voorwaarden voor een harmonie tussen ziel, lichaam en geest zijn rust, tijd en stilte. Deze ontbreken echter vaak in deze gejaagde wereld.
Dit essay is geschreven in dagboekvorm, vanuit haar vakantiehuis, en omhelst bijna twee maanden. Haar schrijfstijl komt rustig over omdat ze haar gedachten duidelijk en geordend overbrengt. Door de vorm van een dagboek komt telkens een nieuw stukje informatie mooi afgelijnd naar binnen. Dit maakt het behapbaar en versterkt het rustgevend gevoel. Bovendien probeert ze het zo concreet mogelijk te verwoorden, wat niet altijd evident is in de filosofie. Een filosofisch essay betracht geen praktische aanwijzingen.
Er zit heel veel waarde in dit essay omdat het betrokken wordt in de huidige tijdsgeest en maatschappij. Bovendien is het toegankelijk en duidelijk geschreven.
December 22, 2017
Short philosophical essay by the Dutch philosopher Joke Hermsen on the relationship between time and the soul. Difficult reading for me. I am not half clever enough to read philosophy even though I love it and long to develop deeper thoughts of my own. This essay is written in the form of a diary kept during a short stay in the countryside in France, where the author owns an old farmhouse. (Jealous. I want an old farmhouse in France too.)
The book doesn't give a definitive answer to the question what the soul actually is, but contains many strains of thought that speak to my heart. One notion I like is that we need to seek stillness, need to wait, take time, in order to reach deep thought that may offer us new and useful ideas to solve our problems or to come to new creativity. Another favourite is the poem by Wislawa Szymborska which Hermsen quotes. The poem says that the soul is not generally with us when we do everyday ordinary things, but it is always with us in moments when joy and sadness meet. Hermsen also discovers that long-distance walking in nature (on the pelgrimage route to Santiago de Compostella) is an excellent way to calm your thoughts and reach deeper insights. All good stuff for those of us trying to make sense of life, once again.
The book doesn't give a definitive answer to the question what the soul actually is, but contains many strains of thought that speak to my heart. One notion I like is that we need to seek stillness, need to wait, take time, in order to reach deep thought that may offer us new and useful ideas to solve our problems or to come to new creativity. Another favourite is the poem by Wislawa Szymborska which Hermsen quotes. The poem says that the soul is not generally with us when we do everyday ordinary things, but it is always with us in moments when joy and sadness meet. Hermsen also discovers that long-distance walking in nature (on the pelgrimage route to Santiago de Compostella) is an excellent way to calm your thoughts and reach deeper insights. All good stuff for those of us trying to make sense of life, once again.
March 17, 2021
Prachtig geschreven essay dat zich aangaande mijmeringen rondom het begrip 'ziel'. Filosofische overpeinzingen worden afgewisseld met dagelijkse ervaringen in de Franse Bourgonge, hetgeen mijn inziens een bijdrage levert aan de ambiance van de roman. In dit essay voor de maand van de spiritualiteit (2010) krijgt Hermsen maar een beperkt aantal woorden om haar complexe en moeilijk te omschrijven denkbeelden vast te leggen. Desalniettemin weet zij dit te doen, of juist niet te doen (daar zij vaak praat over het onbeschrijfbare, abstracte begrippen als surplus en innerlijke tijd), op een manier die vervoert, meevoert en een meanderende gedachtestroom bij mij op gang brengt die zowel de vorm (van mijn denken) als inhoud (van mijn denken) doet veranderen.
Dit boekje kan een mooie inleiding zijn op Hermsen's andere werken, zoals het bekende 'stil de tijd' of (het vervolg?) 'Kairos'. Voor mij was het een een welkome reminder van de het verschillen tussen chronos en Kairos en oriënteerde me daarbij op de plaats die de ziel tussen deze twee (als een soort tussendeur) kan innemen.
Dit boekje kan een mooie inleiding zijn op Hermsen's andere werken, zoals het bekende 'stil de tijd' of (het vervolg?) 'Kairos'. Voor mij was het een een welkome reminder van de het verschillen tussen chronos en Kairos en oriënteerde me daarbij op de plaats die de ziel tussen deze twee (als een soort tussendeur) kan innemen.
June 20, 2023
vooralsnog verfrissend gepoedel in denkstromen, uiterst geschikt voor als je zelf even uit de kloktijd bent gestapt (of althans met het gezelschap van het getik van drie klokken waarvan ze allemaal iets anders beweren).
Read
October 15, 2022Kabbelend, ironisch maar niet zo bedoeld boekje vol name dropping, mooie zinnen en halve gedachtes. Luchtig. Ook wel logisch eigenlijk voor een essay over pneuma (lucht/ziel).
Displaying 1 - 9 of 9 reviews