Menfî

by Fazlı Necip

Fazlı Necib’in bir sürgün hikâyesini anlattığı Menfî istibdada karşı en yoğun direnişin gerçekleştiği Meşrutiyet öncesi Selanik’inde geçiyor. Annesinin kendisine bonkörce tahsis ettiği paraları İstanbul’da hesapsızca harcadıktan sonra memleketi Selanik’e dönen havai bir delikanlı olan Ekrem annesini hasta olduğuna inandırıp kapağı Avrupa’ya atmanın hesaplarını yapmaktadır. Ne var ki kadınlar arası kıskançlık ve haset bulutları genç adamın çevresini bürümekte gecikmeyecektir. Zamanının velut bir yazarı olan Necib’in günümüz okuyucusu tarafından büyük bölümü zorlanmadan okunabilecek olan Menfî’si tekrar okuyucuyla buluşmayı fazlasıyla hak ediyor.

Genres: Turkish Literature

136 pages, Hardcover

First published January 1, 1909

Reviews

[Elif · Rating 3 out of 5]

Hükümetimizin istibdadı günden güne artıyor, tazyik artış gösteriyor. Emin olunuz baskı arttıkça mutlaka direnç kuvveti de artar. Hayattaki elastikiyetin bir derecesi vardır. Sıkışır, sıkışır sonra bir dinamit gibi patlar.
.
İş Bankası Kültür Yayınları’nın Türk edebiyatı klasikleri dizisini çok seviyorum. Başlangıçta hep bilindik eserleri basarken ilerledikçe unutulmuş eserleri de tekrar edebiyata kazandırmalarını taktir ediyorum. Menfi (sürgün demek) bu kıyıda köşede kalmış eserlerden biri. Hatta üzücü bir şekilde Fazlı Necip’in adı da unutulmaya yüz tutmuş. Menfi enteresan bir kitap çünkü normalde romanlarda görmeye alıştığımız İstanbul yok kitapta onun yerine Selanik merkezli bir anlatı var. Türk edebiyatı klasiklerine biraz fazla gömülünce sanki İstanbul dışında bir şehir yoktu gibi hissiyat oluşuyor ister istemez ve bu kitapta Selanik günbatımının, sokaklarının, oradaki sosyetenin anlatımı çok hoşuma gitti. Bize şimdi çok uzak gelen bu toprağın aslında yüzyıllarca Osmanlı parçası olması ve o dönemin halkı için başka türlü bir ihtimalin bile düşünülmemesi, kaybedilen her toprakla devletin nasıl bir daralma yaşadığını tek bir günbatımı tasviriyle anladım. Bu kitap Meşrutiyet’e az bir vakit kala bir gencin yaşadıklarını anlatıyor. Gencimizin adı Ekrem ve kendisi gözü doymayan, ben Avrupa’da hevesimi alayım sonra evden doğru düzgün çıkamayan teyze kızıyla evlenirim modunda sefa peşinde koşan biri. Kendisine zampara da diyebiliriz o derece sinir oldum :D. Boşanmış bir ailede büyümesinin de bunda bir etkisi var çünkü anne baba kavgası onda karakter eksikliği oluşturmuş (gerçekten karaktersiz bir adamdı kitabın çoğunda). Baskı rejimi ortamında yasaklı gazeteler insanın başına nasıl bir dert açabilir, sürgün nasıl bir şeydir, siyasi tutuklulara o dönem nasıl davranılmış tek tek anlatılıyor. Benim hoşuma gitmeyen detay sırf olay örgüsü oluşturmak adında İkbal’in saf kötü kadın olarak anlatılmasıydı. Ancak İkbal’in karşı tarafında yer alan kadınların da ne kadar ‘iyi’ olduğunu en sonunda gördük. Ekrem’in yaptığı her türlü hovardalık affedilirken kadınlar da kendi işlediği günahı bir şekilde temize çıkardılar. Yazım tarzı çok güzeldi ve genel olarak okuması keyifli bir kitaptı. Eğer karakterler daha derin işlenebilse ve tek tip olmasa muhtemelen daha çok beğenirdim.

[Pelin Kb · Rating 4 out of 5]

İstibdat dönemine ışık tutması açısından önemli bir eser. Dili oldukça sade ve akıcı. Kurguyu da beğendim. Dönemin sosyal yapısı, siyasi olayları, zihniyeti ve adetleriyle ilgili bilgi edinmenin yanı sıra okuyucuya sevgi denen duygunun aslında ne kadar tehlikeli olabileceği düşüncesini de sorgulatıyor. Ayrıca 10 Temmuz’da yaşananları oldukça detaylı işlemiş.
Eserin bunca yıl kıyıda köşede kalmış olması üzücü. İş Bankası Yayınları’na bu anlamda teşekkürler. Yazarın diğer eserlerini de okuyabilmek için öteki eserlerin basılmasını sabırsızlıkla bekliyorum.

[Ozge · Rating 4 out of 5]

Çok az ayrıntısıyla bilinen bir dönemin gerçeklerine ışık tutan, son derece akıcı ve sürükleyici bir eser. Yazarın yeterince tanınmaması da ayrıca üzücü. Zira bu eseri okuduktan sonra insan diğer yazdıklarını da merak ediyor. Günümüz Türkçesi’ne uyarlanması da başarılı. Okumayan kalmasın :)

[Safiye Hacıalioğlu · Rating 3.75 out of 5]

Hic tanımadıgım bir türk yazarın adını bile duymadıgım kitabını okumuş bulundum. Günümüz türkçesiyle sadeleştirilmiş dili vardı. Konu olarak işte İstanbul’un tozunu atan avrupaya özenti Ekram karakterimizin başına geçen olayları okuyoruz. Her sayfasında ayrı bir olay oluyor.
Uzatmadan söylim benim hoşuma gitti ya.

[Tugbadursun · Rating 4 out of 5]

Zamanın tarihini arka planını güzel bir şekilde vermiş kitap. Ayrıca kıskanç insanların ne kadar fenalıklar yapabileceğini de çok iyi açıklamış. İş Bankası Yayınları'na çeviri ve kitabın basımı için teşekkür ediyorum.