زاده اضطراب جهان: ۱۵۰ شعر از ۱۲ شاعر اروپایی

by محمد مختاری (Translator)

همه‌ی شاعران زاده‌ی اضطراب جهانند، اما شاعران این کتاب در موقعیت تراژیک و ویژه‌ای نیز گرفتار بوده‌اند که دنیای معاصر و ارزش‌هایش را سخت در خود فروپیچیده است.

«مارینا تسوتایوا»، «ویژلاو نزوال»، «پیتر هوخل»، «ولادیمیر هولان»، «چزاره پاوزه»، «چسلاو میلوش»، «یوهانس بوبروفسکی»، «پل سِلان»، «آنتونین بارتوشِک»، «زبیگنیو هربرت»، «فرنک یوهاش»، و «جوزف برادِسکی» در دوره‌ای صدای حیثیت آدمی و زبان آزادی و عشق و یگانگی شده‌اند که سیاست و جنگ و حتی آرمان‌گرایی مستبدانه، ‌به جنایت، مرگ، تنهایی، جدایی و تکه‌تکه‌شدن آدمی و زندگی می‌انجامیده است.‏

Genres: Poetry

384 pages, Paperback

First published April 1, 1993

About the author

محمد مختاری در روز ۱ اردیبهشت سال ۱۳۲۱ به دنیا آمد و در ۱۲ آذر ۱۳۷۷ خورشیدی در ماجرای قتل‌های زنجیره‌ای ترور شد. وی از شاعران، نویسندگان، مترجمان و منتقدان معاصر ایران بود. وی چندین سال در بنیاد شاهنامه فعالیت داشت. از اعضای کانون نویسندگان ایران و همچنین عضو هیأت دبیران آن بود. او در پاییز ۱۳۷۷ ترور شد. ترور او، محمدجعفر پوینده، داریوش فروهر و پروانه اسکندری به قتلهای زنجیره‌ای معروف شد و مقامات وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای اعتراف کردند که این قتل‌ها به دست عوامل این وزارتخانه صورت گرفته‌است. مختاری آثاری در بررسی آثار شاعران معاصر از جمله نیما یوشیج و منوچهر آتشی دارد. از مختاری دو فرزند به نام‌های سیاوش و سهراب به جا مانده است که حاصل ازدواج وی با مریم حسین‌زاده است

Reviews

[فؤاد · Rating 2 out of 5]

دقيقاً همون دست اشعارى كه باعث مى شد مدت ها از شعرهاى جديد روگردان باشم. بدون هيچ حرف و مضمونى، بدون هيچ تصوير گيرايى، بدون القاى هيچ احساسى حتى احساس پوچى و بيزارى، هيچ هيچ.
كل كتاب فقط يك شعر قشنگ داشت كه مى ذارمش اينجا كه از خوندن كتاب مستغنى بشيد:

بوسه ای بر این سر، شوربختی را پاک می کند،
سرت را می بوسم...

بوسه ای بر این چشم، بی خوابی را می برد،
چشمت را می بوسم...

بوسه ای بر این لب، عمیق ترین تشنگی را فرو می نشاند،
لبت را می بوسم...

بوسه ای بر این سر، خاطره را پاک می کند،
سرت را می بوسم...


مارینا تسوتایوا

[Farnaz · Rating 2 out of 5]

در زبان روسی تعبیری هست درباره ی شخصی که دیوانه وار با خود و زندگی پیرامونش در نزاع است. می گویند نمی تواند جایی برای خود پیدا کند
_____________________________________________________________
در این زندگی مرگ چیز تازه ای نیست
اما زیستن هم تازه تر از آن نیست
_____________________________________________________________
در این زندگی مرگ چندان دشوار نیست
ساختن زندگی نو دشوارتر است
_____________________________________________________________
بیا خودمان را بکشیم ولودیا، هرچند دست های تو از میان رفته
_____________________________________________________________
اما در ذهن من تنها یک اندیشه است، شب
___________________________________________________________
بوسه ای بر این سر- بدبختی را پاک می کند
سرت را می بوسم

بوسه ای بر این چشم - بی خوابی را می برد
چشمت را می بوسم

بوسه ای بر این لب- عمیق ترین تشنگی را فرمی نشاند
لبت را می بوسم

بوسه ای بر این سر- خاطره را پاک می کند
سرت را می بوسم
___________________________________________________________
و به زودی همه ی ما زیر خاک خواهیم خفت،
ما که هرگز به هم مجال ندادیم روی آن بیارامیم
___________________________________________________________
من امتناع می کنم از بودن
در تیمارستانی ناانسانی
امتناع می کنم از زیستن
___________________________________________________________
نه به حفره ی اشک نیاز دارم
نه به چشم پیامبرانه
برای دنیای دیوانه شما
تنها یک پاسخ هست: امتناع!
________________________________________________________
چه اهمیتی دارد
که با چه زبانی مرا درنمی یابند
آن کسان که دیدارم می کنند
- یا چه خوانندگانی که خبرهای چاپی را می بلعند تا شایعات را از آنان بیرون کشند؟ -
آنان همه از قرن بیستم اند
و من برابر زمانم

گیج مانند کُنده ای
واپس نهاده از خیابان پردرخت
مردم همه برایم یکسان اند،
همه چیز یکسان است
و این شاید بی تفاوت ترین بی تفاوتی ها باشد
___________________________________________________________
دریای مرگ- خاطره ها فرو خواهد شکست
___________________________________________________________
به سرنوشت مصیبت های جهان پیوسته ام
و آزادی اندکی دارم برای زیستن یا مردن
___________________________________________________________
-گرفته و سنگین چون ساختمان های خیابان الی در شب مصنوعی-
از چشمان منوعی ات
از لبان منوعی ات
از آرایش گیسویت و پستان های مصنوعیت
___________________________________________________________
تو در این محله همچون ساعتی هستی
که عقربه هایش وارونه می گردد
اگر مرگ غافلگیرم می کرد
دلم می خواست پسرکی شش ساله بمیرم
___________________________________________________________
آه اگر سرانجام می توانستم بگویمت به امید دیار
آی شب خرداد
اگر هرگز دوباره نبینمت
بگذار سرنوشت شومم، عشقم را در آغوشت حل کنم
___________________________________________________________
در ایستگاه جمعیتی افسرده به غمگینی خاکستری در هم ریخته
آنان مهاجر بودند
___________________________________________________________
بوی چمدانم مرا به گریه می اندازد
می لرزم چون پیانویی که نت های بلند می نوازد
___________________________________________________________
زیستن هولناک است از آن رو که باید
با واقعیت مخوف این سال ها بمانی
تنها خودکشی کننده می اندیشد که می تواند بیرون رود
از دری که نقاشی شده است بر دیوار
___________________________________________________________
گنجشکی در پرواز از یک شاخه ی پر برف
اندکی آ؛ن را جنباند و
به امتناع از احساس گنگ
سری تکان داد

کمی برف از شاخه فرو ریخت
به زودی بهمنی خواهد بود
___________________________________________________________
بانو مکبث می گوید
هرگز مردان را جدی نگرفته ام
و ستش را واررسی می کنه
که از جنایت پشه های مست خونین است
___________________________________________________________
زیبایی اش (ضمیر مونث)عشق مرا ویران می کند
زیرا که او با ویران کردن وهم، واقعیت را ویران می کند

عشقش(ضمیر مذکر) زیبایی مرا ویران می کن
زیرا از هنگامی که نقابی به من داده شده است
حجابی نیز می طلبم

سحر سنگین...
دهکده ای که تمام خروس هایش را خورده است
___________________________________________________________
و اکنون باید تنها خاموش بمانی و بگریی
تا واژه ها برویند
___________________________________________________________
بس خوب می دانی که رنج در مقایسه با رنج بزرگتر، کمتر نمی شود

اما چگونه است که دستانت خونین است؟
تو هرگز کسی را نکشته ای،
هرگز چنین کاری نکرده ای،
هرگز نمی کردی.
تنها از آن روز است که بر آنی
اما چرا امروز چنین شده است؟
___________________________________________________________
زمان بدرقصی می کند
با کفش های فرسوده ی ترازدی
و علیه عشق شهادت می دهد
___________________________________________________________
ایستاده کنار زنی دم دروازه ای ناشناخته
از او می خواهم: بپذار بگدرم
من تنها به درون می روم و برون می آیم
و باز درون و بیرون
زیرا مانند هر آدمی از تاریکی می ترسم

اما زن به من گفت
من چراغ ها را روشن گذاشتم!
___________________________________________________________
کودکی گوش نهاده بر ریل ها
گوش می دهد به صای قطار
محو موسیقی همه جایی
هیچ توجهی ندارد
که قطار می آید یا می رود....
اما تو همیشه چشم به راه کسی بودی
همیشه از کسی جدا می شدی
تا اینکه خود را بازیافتی و دیگر هیچ کجا نبودی
___________________________________________________________
خط تاریکِ هیچ که با نفس کشیده می شود
___________________________________________________________
بودن، به ناگزیر می خواهی زندگی کنی،
اما نخواهی بود زیرا که زنده نیستی،
زیرا عشق نمی ورزی حتی به خودت، همسایه ات به کنار
و من از زخمتی ات بیزار شدم
و اگر خودم را نکشته ام تنها از آن است
که زندگی ام از خودم نیست
و هنوز کسی را دوست می دارم زیرا خودم را دوست می دارم
___________________________________________________________
نفست را حبس می کنی
زیر آسمان مرداد،
زیتون های نگاهت
در را می تواند آرام کند،
و تو زندگی می کنی و باز زندگی می کنی
___________________________________________________________
تو چون سرزمینی هستی
که هیچ کس هرگز سخنی از آن نگفته است
چشم به راه هیچ چیز نیستی،
جز واژه ها
که از اعماق برون می زنند
چون میوه میان شاخه ها.
بادی بر تو می دمد.
اشیا دوباره مرده، خشک
راهت را فرو می بندند و بر سر باد دور می شوند
واژه ها و اندام های باشتانی
می لرزی در فصل تابستان
___________________________________________________________
سکوت در دل توست،
واژه ها را می بلعی
تو تاریکی هستی
سحر برای تو سکوت است
___________________________________________________________
واژه های جویده جویده و بی امیدِ
دم در،
گریه ی کودک-
چیزهایی که هرگز عوض نمی شود
تو عوض نمی شوی
تو تاریکی هستس
___________________________________________________________
تنها یک تن از میان ما ایستاد
با مشت های گره کرده،
آسمان تهی را نگریست،
سرش را خم کرد و خاموش
کنار دیوار، مرد
___________________________________________________________
ما همچون دشمنان خوب
که نفرتشان از میان رفته است
صدای یکسان
و رنجی یکسان داریم
و زیر آسمان سترون
رویای یکدیگریم
میانمان نه دامی هست،
نه اشیا بی فایده ای-
همیشه خواهیم جنگید
___________________________________________________________
و آموختیم که تنها باشیم و زندگی کنیم
___________________________________________________________
مرگ خواهد آمد و با چشمان تو خواهد نگریست-
مرگی که از بح تا شب با ماست،
بی خواب و
گنگ مانند افسوسی قدیمی
با رذیلتی جاهلانه.
چشمانت واژه ای تهی خواهد بود و
فریادی فرونشانده و سکوتی.
بدین سان هر روز بح می بینی اش
وقتی تنها خم می شوی رو به آینه.
آی امید گرامی
ما نیز آن روز خواهیم دانست
که زندگی و هیچی تویی

مرگ هرکس را به چشمی می نگرد.
مرگ خواهد آمد و با چشمان تو خواهد نگریست
مانند پایان یافتن رذیلتی خواهد بود و
دیدار چهره ی مرده
که ار آیینه پدیدار می شود،
مانند گوش سپردن به لب های بسته ای که سخن می گویند
و در سکوت فرو خواهیم رفت
___________________________________________________________
واژه هایی که می گویی
با غم این آسمان نقطه ی تلاقی ندارند
___________________________________________________________
باد مرا برده است
جلو آستانه دراز می کشم
باد مرا پوشانده است
تا کجا باید دنبالش کرده باشم؟
بالی ندارم
___________________________________________________________
بر شانه ات بودم
روی رگ گردنت
در دهانم شکست
تو غرق نخواهی شد
می گیرمت در بازوانم
برمی آورمت از اعماق
پیشاپیشم گام بردار
___________________________________________________________
به واژه ای ناگفته می ماند
شنفته از تهی دهان
از لرزش گیجگاه
از گیسوان
___________________________________________________________
می آرمم
دفن شده در بال هایم
می آرامم
ذره ای نمک به من می دهی
برگرفته از دریایی ناپیموده،
قطره ای باران به تو می دهم
از سرزمینی که هیچ کس در آن نمی گرید
___________________________________________________________
بگدار خواب یکدیگر را بخوابیم
نه ستارگان را بشنویم
و نه صداها را در تاریکی،
مپر خون را که فرو می چکد
و پس می نشیند با برگ های سیاهِ
لبه سرخِ زیر قلب
___________________________________________________________
آنان که زیر ریشه ها
دفنم می کنند
خواهند شنید:
حرف می زند
با شن
که دهانش را پر می کند-
پس شن سخن خواهد گفت،
و سنگ فریاد خواهد زد
و آب خواهد پرید
___________________________________________________________
سخن بگو، صدای بیگانه!
می شنومت با گوشی بیگانه
___________________________________________________________
می شنوم که زندگی می خوانند
تنها جان پناه ما را
___________________________________________________________
تو مرگ من بودی
تو که می توانستم نگهت دارم
هنگامی که همه از من بریدند
___________________________________________________________
چه زمانه ای است
که سخن گفتن همچون
جنایتی است
زیرا خود
چندین صراحت د�� بر دارد
___________________________________________________________
شب شب است و با صبح آغاز می شود
و مرا در کنار تو از پای در می آورد
___________________________________________________________
دستت پر از وقت، آمدی به سویم و گفتم:
گیسویت قهوه ��ی نیست
پس به سبکی برنهادی اش بر کفه های اندوه و
سنگین تر از من بود

بر سفینه ها می آیند به سویت و گیسویت را بار می کنند
و در بازارهای شهوت به فروش می گذارند-
لبخند می زنی به من از اعماق،
می گریم به تو از کفه ای که سبک می ایستد
می گریم. گیسویت قهوه ای نیست و آنان نمک دریا تقدیمت می کنند
و تو طُره هایی به آنان می بخشی
نجوا می کنی: آنان جهان را اکنون از من پر می کنند،
در قلبت هنوز راهی تهی ام!
می گویی: شاخ و برگ سال ها را کنارت بگستران
این زمانی است که نزدیک تر آمدی و مرا بوسیدی!

شاخ و برگ سال ها قهوه ای است، گیسوست قهوه ای نیست
___________________________________________________________
درخت سپیدار، سپید پلک می زند برگ هایت در تاریکی
گیسوی مادرم هرگز سپید نبود

قاصدک چه سبز است اکراین
مادر گیسو طلایی ام به خانه نیامد

ابر بارانی فراز چشمه ای پر می زنی؟
مادر آرامم به خاطر هرکسی می گرید

ستاره ی مدور، حلقه ی زرین که می تابی
قلب مادرم با سرب شکافت

درِ بلوطی، چه کسی از پاشنه درآوردت؟
مادر مهربانم نمی تواند بازگردد
___________________________________________________________
پشت سرشان در انبوه خیزران
جذام لاینده، هم آ؛وا

گوش پست شده ی ونسان
به سرمنزل رسیده است
___________________________________________________________
نه بر لبانم، انتظار دهانت
نه بر آستانه ی در، انتظار بیگانه ای
نه در چشم، انتظار اشکی
___________________________________________________________
چهره ات به خاموشی پس می نشیند
هنگامی که به ناگهان لمحه ای می درخشد
درون من، درست آنجاست
که یکی با رنجی بیشتر می گوید: هرگز!
___________________________________________________________
چشمانت را گشودی- ظلمت را زنده دیدم
از درونش به ببستر فرو می نگرم
جایی که هم از آن من است هم می زید

آیا قایقی است آن؟ که در حال گذار بیدار می کند؟
نور چه کسی می تواند در پی من باشد
تا قایقرانی را بنمایاند
___________________________________________________________
هرشب باز می بینم
جایی پرت افتاده را درخاطرم
که هرگز هیچ کس در آن سکنی نکرده است
زیرا هیچ راهی بدان نمی انجامد-

بارها رویایم چون پرنده ای زخمی برمی آید،
شکارچی ناشناسی تند می گذرد،
بر کناره ی جنگل
و پیش از آنکه در بوته های تاریک ناپدید شود،
برف درختان کاج را می تکاند
___________________________________________________________
تن می زنی از تسلیم
به امید ادامه می دهی
اثر انگشت هر فاجعه را گردمی آوری
یه امیدی که دست خون آلوده شان را
به بند آوری
برف دو برابر می بارد
به ناگهان موی هردومان
خاکستری است
___________________________________________________________
هرگز نمی توانستم بی لبخند به دست هایت بیندیشم
و اکنون که مانند آشیانه های فروریخته روی سنگ افتاده اند
همان قدر بی دفاع اند که پیش از این بودند به راستی فرجام این است
دست کناری می افتد و شمشیر کناری، سر کناری می افتد و
پای سلحشور در سرپایی های نرم
___________________________________________________________
خواهم نشست
بی حرکت
چشمانم ثابت
بر قلب اشیا

یک ستاره ی مرده

قطره ی سیاهی از بی نهایت
___________________________________________________________
خواهش می کند زن
که مرا پنهان کن در چشمت
در کف دستت در بازوانت
ما همیشه با هم بوده ایم
نمی توانی مرا وانهی
اکنون که مرده ام و نیازمند مهربانی ام
___________________________________________________________
وقتی برادر بزرگم
از جنگ برگشت
روی پیشانی اش ستاره ی نقره ای کوچکی داشت
و زیر ستاره
گودی عمیقی

تکه ای گلوله
در وردون یا گرونوالد
به او خورده بود
(جزئیات را از یاد برده بود)

بسیار سخن می گفت
به بسیاری زبان ها
اما بیش از همه
زبان تاریخ را دوست داشت
تا آخرین نفس
به یاران مرده اش فرمان دویدن می داد
رولان کووالسکی هانیبال

فریاد می زد:
این آخرین جهاد است
کارتاز به زودی سقوط خواهد کرد
و آنگاه هق هق کنان اعتراف می کرد
که ناپلئون او را دوست نمی داشت

ما به او می نگریستیم
که پریده رنگ تر و پریده رنگ تر می شد
حس هایش ترکش گفته بودند
و آرام آرام به یادبودی بدل می شد

در صدف های موسیقیایی گوش ها
جنگلی سنگی وارد شد
و پوست چهره اش
با دکمه های خشک چشم ها
محکم نگاه داشته می شد
هیچ چیز او را وا نمی نهاد
مگر پساوایی
با دستانش
په داستان ها می گفت
در دست راست حکایت های عاشقانه داشت
در دست چپ خاطرات سربازان

برادرم را گرفتند و
از شهر برون بردند
و او با هر پاییز بازمی گردد
(نمی خواهد به درون آید)
پشت پنجره می زند و می خوانَدم

با هم در خیابان ها قدم می زنیم
و او قصه هایی غیرممکن
برایم نقل می کند
و لمس می کند چهره ام را
با انگشتان نابینای باران
___________________________________________________________
و من که بوته ای بر گور زنده و خاموش توام،
خود را بر سنگ سینه ات فرو می افکنم
___________________________________________________________
به تازگی اغلب می خوابم
به هنگام روز.
گویی که مرگم اکنون
می کوشد بیازمایدم
آینه ای نزدیکِ
لبانِ هنوز دمنده ام می گیرد
تا دریابد که درمی یابم آیا
نابوده در روشناس روز

نمی توانم بجنبم
ران هایم چون دو قندیل یخ است
کبودی رگانم
نمای مرمر سرد است
___________________________________________________________
دو بار امشب بیدار شدم و سرگشته سوی پنجره گشتم
چراغ های خیابان،
چون نقطه ای کم رنگ از قلم افتاده،
می خواستند اجزای جمله ادا شدهدر خواب را کامل کنند
اما در تاریکی محو می شدند

خواب دیده بودم که تو آبستنی،
و به رغم سال های بسیار جدا زیستن،
هنوز احساس گناه می کردم و کف دست به شوق آمده ام
شکمت را می نواخت، همچنان که کنار تخت،
دنبال شلوارم و کلید برق روی دیوار می گشت

و با روشن شدن چراغ
دانستم که تنهایت گذاشته ام

در تاریکی، در خواب، جایی که تو با شکیبایی
چشم به راه بودی که شاید بازگردم،
بی آنکه در پی اوقات تلخی یا سرزنشم باشی.
به خاطر آن وقفه ی غیرطبیعی
زیرا تاریکی بازمی سازد آنچه را روشنی نمی تواند به سامان کند.
آنجا عروسی کرده ایم، خوشبختیم،
به بازی جانور دو پشته می پردازیم
و بچه ها بهانه ی لطیف برهنگی مایند

شبی در آینده باز پدیدار خواهی شد
به سویم خواهی آمد فرسوده و لاغر، در پس اشیا،
و پسر یا دختری هنوزبی نام را خواهم دید
این بار دستم را
از گشتن پی کلید برق بازخواهم داشت.

از ترس واحساس اینکه حق ندارم
واگذرمتان چون سایه هایی
کنار حار سخت ایامی که دیدارتان را سد می کند،
بی دا، نفی شده با روشنایی واقعی
که مرا برای همیشه نایافتنی می دارد
___________________________________________________________
جرعه ای بنوشی، بی ترک گفتن خانه، فقط بمانی و
خیره شوی در بازتاب خودت در لیوان
همچنان که چراغ های خیابان، به خود خیره می نگرند، در چاله هایی
که آبشان خشک می شود
___________________________________________________________
سومین روز دشوارترین روز است، سومین روز

شوریده، هیچ کجایی برای رفتن،
می گردم در این هشت گوشه، این جزیره سنگ و نئون.
غروب پنجشنبه است
نه زمانی برای نفرین،
نه زمانی برای فریاد

سرخ، آبی، زرد، سبز، باران فرومیبارد
خیابان ها رنگین کمان اند
سوراخ سوراخ با حباب های ترکنده فرودآینده،
حباب- آفریدگان چشمشان را می گردانند
همچون حربایی به هر سو
چنانکه ریگی بغلتد در کوزه ای سفالین،
آب- پوستشان
از رنگی به رنگی موج برمی دارد -
بر تن یکدیگر می خزند مارمولک های باران
جزیره ی گالاپاگوس است این
تنها شکوفاننده ی سنگ ها

تنهایم

می چرخد جزیره چون چرخ و فلکی عظیم
تاکسی ها، اتوبوس ها، ترامواها- راه بیفت به سوی شادی، سوار شو!
نمای مغازه ها می چرخد به هر سو همچون ستارگان مست
شمشیر- زنبق ها رو سپیان این پارک سرگرمی اند

سرخ، زرد، آبی، سبز، باران فرو می بارد
خبرفروشان به فریاد و
گل فروشان خموش
بر سر بام ها، گل- جانوران
خاموش، تابان
از چوب بست فرا می روند
آفریدگان آبی شب،
هیولاهای نور

قلبم سرنوشتش را بر آسمان ملوب می بیند
نقشه ی چشمک زن نورهای افشان
مغز رنگین عظیم
مجارستان

دهکده هایش، شهرک هایش
سلول های مغز، سوزن های نور،
رودهای برقی، وریدهای آبی،
به هم پیچیدگیزمین و مغز

عقلم را از دست می دهم

سومین روز دشوارترین روز است، سومین روز

نه زمانی برای نفرین
نه زمانی برای فریاد

اما باران بامی را به گُل می نشاند
تکه های دیوار، اشاره ی آسمان
عنکبوت خرد نور در بافته ی روشنایی اش می آویزد
و از درون سلول های نور فروچکنده
می خزد برگ میموزای تبلیغات،
گشاینده، بسته شونده، چرخان،
چون سر شقایق دریایی...
تاب می خورد به آرامی
کورکورانه به راهش می رود

کسی مرا یاری کند
اما از میان باران فروبارنده
سرخس ها، هیولاها می خزند...
پوست های نایلون، لاستیکی و پلاستیکی
خش خش می کنند
و همچنان که می جنبندجزوجز در نور می درخشند

زنان در پوست سوسمار
مردان در پوست مار

گرسنه اند و
تشنه اند

جانورخوییِ
چهره ها، سرخ، آبی، سبز و زرد

چه کسی مرا به جای می آورد که در این سرما ایستاده ام؟
چه کسی پیشکش گل هایم را خواهد پذیرفت؟
دوستانم کیان اند؟ به کجا خواهند رفت؟
دایم فریادی است در خواب.
می گردم در باران
به جستجوی تو
دایی آبیمی خواندت، می خواندت

با خط های در هم سرخ، زرد و سبز نور
شب طرحی در باران می کشد:
آب خوری غول پیکر آبجو
که تنها لحظه ای پایدار است
آبجوی کهربایی چون آتش برق می زند
کف نئون سرریز می کند
قی، چکاننده ی داغ های زرد
برق کف کننده در باران

کجا می روم؟
چه سرودی می خوانم؟

[Azraa · Rating 5 out of 5]

-آنکه آزادی آدمی را به بهانه ی ((خیر)) او محدود میکند، یا از میان می برد، به بلوغ انسان باور ندارد.

-بارها اتفاق افتاده است که در هیجان و سرریز خشم و خروش و گرماگرم دوره های انقلابی، خصلت ها و عملکردها و بغرنجی های درون انسان نادیده مانده است. گاه برخی خصلت های برخواسته از ذات فرهنگ های استبدادی و بنا بر ضرورت های سیاسی، در کردار و پندار انسان های مبارز نیز بر جای مانده و تاثیرات مخربی گذاشته است. کم نبوده اند مبارزانی که از آزادی نیز مستبدانه دفاع می کرده اند!

[elham · Rating 4 out of 5]

و هیچ‌کس تحقیق نخواهد کرد
در "نوعی"
که مشتاقانه مصمم است
به انقراضِ خویش.

[Alialiarya · Rating 3 out of 5]

ترجمه‌ی محمد مختاری بسیار خوب است بعضی شاعرها برایم جذاب‌تر بودند بنظرم اگر با شعر دم‌خور هستید کتاب را تهیه کنید چون تمام شاعران کتاب شاعران سختی هستند!

[Fakhte nasiri · Rating 3 out of 5]

مرگ خواهد آمد و با چشمان تو خواهد نگریست-
مرگی که از صبح تا شب با ماست،
بی‌خواب و
گنگ مانند افسوسی‌ قدیمی
یا رذیلتی‌ جاهلانه.
چشمانت واژه‌ای تهی خواهد بود،
فریادی فرونشانده و سکوتی.
بدین‌‌سان هر روز صبح می‌بینی‌اش
وقتی تنها خم می‌شوی رو به آینه،
آی امید گرامی
ما نیز آن روز خواهیم دانست
که زندگی و هیچی تویی.

مرگ هر کس را به چشمی می‌نگرد.
مرگ خواهد آمد و با چشمان تو خواهد نگریست
مانند پایان یافتن رذیلتی خواهد بود و
دیدار چهره‌ای مرده
که از آینه پدیدار می‌شود،
مانند گوش سپردن به لب‌های بسته‌ای که سخن می‌گویند.
و ما در سکوت فرو خواهیم رفت.

"چزاره پاوزه"

[Kowsar Bagheri · Rating 4 out of 5]

مقدمه‌‌ی کتاب به نظرم درخشان بود.
از اشعار تسوتایوا، سلان، یوهاش و برادسکی بیش‌تر‌ از سایرین لذت بردم.

[Negin · Rating 5 out of 5]

کتاب رو به‌خاطر وجود شعرهای چزاره پاوزه شروع کردم اما هرچقدر که جلوتر می‌رفتم بیشتر از کتاب لذت می‌بردم.
کتاب رو خیلی دوست داشتم و امیدوارم بتونید پیداش کنید و بخونیدش.

[mortza · Rating 2 out of 5]

کودکی گوش نهاده بر ریلها
گوش میدهد به صدای قطار
محو موسیقی همه جایی
هیچ توجهی ندارد که قطار می آید یا میرود...
اما تو همیشه چشم به راه کسی بودی
همیشه از کسی جدا میشدی
تا اینکه خود را بازیافتی
و دیگر هیچ کجا نبودی.

[cordelia · Rating 1 out of 5]

شعرها بنظرم فارغ از تخیل بودند غیر از پل سلان شناخت بقیه شاعران کتاب برایم با زمانی که نمیشناختمشان تفاوتی نداشت.

[شادی‌آفَرین · Rating 3 out of 5]

*زاده اضطراب جهان/ فارسیِ محمد مختاری*

...

+ماریناتسوتایوا

بیا خودمان را بکشیم،  ولودیا
هر چند دستهای تو
از میان رفته است
.
جایی در شب
انسانی غرق می شود
.
نه به حفره اشک نیاز دارم
نه به چشم پیامبرانه
برای دنیای دیوانه ی شما
تنها یک پاسخ هست: امتناع
...
+ویژلاو نزوآل

آی، شب اقاقیا، مگذر
.
گویی، از جهان دیگری
آیینه ای از خیال بندی منی
زیبا چنانکه راز عشق
و ابرهای محتمل
.
با سرنوشت مصیبت های جهان، پیوسته ام
.
....
+پیتر هوخل
.
سنگی سپید غرق می شد
ماه بود آیا، چشم دلتنگی بود؟
.
رنج بود که می نوشت
با دستی خاکستری
که می تواند زنده بماند! زیرا ساعت مقدر نزدیک بود
...
+ولادیمیر هولان 
.
زیستن هولناک است
از آنرو که باید
با واقعیت مخوف این سالها بمانی
تنها خودکشی کننده می اندیشد
که می تواند بیرون رود
از دری که نقاشی شده است بر دیوار
.
و اکنون
باید تنها خاموش بمانی و بگریی
تا واژه ها برویند 
.
و سرنوشت
تنها یکبار روی خوش نشان داد
و تو آنجا نبودی
.
زیستن در زندگی
و هستن در هیچی
هر چه بشود
هیچ اتفاق نمی افتد
پس چه تفألی
. 
خونی که برای تو بسنده است
برای جنایتکار اندک است.
.
از او می خواهم
بگذار بگذرم
من تنها به درون می آیم و بیرون می روم
و باز درون و بیرون
زیرا مانند هر آدمی از تاریکی می ترسم
اما زن به من گفت
من چراغ ها را روشن گذاشتم
.
اما تو همیشه چشم به راه کسی بودی
همیشه از کسی جدا می شدی
تا اینکه 
خود را بازیافتی و دیگر
هیچ کجا نبودی
.
کتابی در بند است
شعری در رگهایش
.
باران آغاز می شود
سرخی گلهای کوکب، کم رنگ می گردد
جنایتکار دستانِ را در چشمه می شوید
.
من پانزده سال
با دیواری سخن گفته ام
و دیوار را تا اینجا کشانده ام
از جهنم خودم
.
چرا پروازت چندین سنگین است و به دلواپسی
.
می بینمش 
به روشنی از درون خطی
از درون باکرگی
.
من از زمختی ات بیزار شدم
و اگر خودم را نکشتم 
تنها از آن است
که زندگی ام از آن خودم نیست
و هنوز کسی را دوست می دارم
...
+چزاره پاوزه 
.
نفست را حبس می کنی
زیر آسمان مرداد،
زیتون های نگاهت
در را می تواند آرام کند،
و تو زندگی می کنی و باز زندگی می کنی
.
تو چون سرزمینی هستی 
که هیچ کس هرگز سخنی از آن نگفته است
چشم به راه هیچ چیز نیستی،
جز واژه ها
که از اعماق برون می زنند
چون میوه میان شاخه ها.
بادی بر تو می دمد.
اشیا دوباره مرده، خشک
راهت را فرو می بندند و بر سر باد دور می شوند
واژه ها و اندام های باشتانی
می لرزی در فصل تابستان
.
سکوت در دل توست،
واژه ها را می بلعی
تو تاریکی هستی
.
تنها یک تن از میان ما ایستاد
با مشت های گره کرده،
آسمان تهی را نگریست،
سرش را خم کرد و خاموش
کنار دیوار، مرد
.
یک روز از دریا، جاری شدی
.
باد گرم
می جوشد و می خروشد
سایه های چله ی تابستان
همه چیز در تو پایان گرفت
.
تو بزرگترین
خستگی شب بی نیاز کننده ای
.
زخم ها را گرد می آوری
چنان که زمین گرد می آورد
به آنها زندگی
نفس نوازشگر
و سکوت می بخشی
.
چون دریا خشک می افتی
و چون ماهی به گل نشسته ای
هیچ نمی گویی
و هیچ کس با تو سخن نمی گوید
.
واژه ای نیست که ترا به تصرف در آورد
یا باز ایستاند
.
ما همچون دشمنان خوب
که نفرتشان از میان رفته است
صدای یکسان
و رنجی یکسان داریم
و زیر آسمان سترون
رویای یکدیگریم
میانمان نه دامی هست،
نه اشیا بی فایده ای-
همیشه خواهیم جنگید
.
دوباره از دریا زاده می شوی
وحشی و ناشناخته
.
و آموختیم که تنها باشیم و زندگی کنیم
.
تو
زمین و مرگی
فصل تو تاریکی و سکوت است
.
زندگی می کنی
چنان که سنگی
می زیَد 
.
و رویاها
می پوشاندت 
در هق هق هایی که برایت ناشناخته است
.
تو زندگی هستی و بیداری
تو بامدادی و نوری
.
بر این چهره
هیچ خاطره ای نیست
جز سایه ای گذرا
همچون ابری
.
مرگ خواهد آمد و
با چشمان تو خواهد نگریست
.
تو زمینی
که اندوهگین می شود و سخنی نمی گوید
برانگیختن و خستگی را می شناسی
واژه هایی داری
راه می روی و منتظری
عشق، خونِ تو ست
نه چیز دیگر
.
دهانت
انحنای حفره ای لطیف
میان شبهای دور است
....
+چسلاو میلش
.
اکنون فقط زمین هست 
روزگار
لگدكوب
با یک درخت بی برگ
.
مانند یک ابر، با یک درخت
به سکوت با تو سخن می گویم
...
+یوهانس بوبروفسکی

.
بر شانه ات بودم
رگ روی گردنت
.
بخواب 
نجوایی می خوابد کنار ما
.
می آرمم 
دفن شده در بالهایم
.
قطره ای باران به تو می دهم
از سرزمینی 
که هیچکس در آن نمی گرید
.
بگذار
خوابِ یکدیگر را
بخوابیم
...
+پل سلان
.
دوست می داریم هم را
چون گل خشخاش و خاطره
.
چشمانت را گشودی
ظلمت م را زنده دیدم
.
هنوز می توانم ببینمت: پژواکی
که با شاخک واژه ها دنبال می شود
کورمال کورمال
بر لبه جدایی
.
نه بر لبانم انتظار دهانت
نه بر آستانه در،  انتظار بیگانگی
نه در چشم انتظار اشکی 
.
لبخند می زنی به من،  از اعماق 
.
شب شب ست و با صبح آغاز می شود و مرا کنار تو از پای در می آورد .
.
در رویا جایی برای خوابیدن هست 
.
تو مرگ من بودی تویی که می توانستم نگهت دارم هنگامی که همه از من بریدند 
.
می شنوم که تبر شکوفه کرده است 
.
آسمان که فراخ ست برای خوابیدن 
.
توجه ستایش روح است
...
+آنتونین بارتوشِک 
.
پس برهنه نمی مانیم
هنگامی که پدیدار شویم
در روشنای واقعیت
.
برف دو برابر می بارد
به ناگهان
موی هردویمان خاکستری ست
...
+زبیگنیو هربرت
.
زیباترین شیء
همانست که نیست
.
اکنون فضایی داری
تهی
زیباتر از شیء
...
+فرانک یوهاش 
.
نگاه ماهتابی ات
مویم را خاکستری کرد
.
سومین روز
دشوارترین روز است
سومین روز
.
صدای آبی
می خواندت
می خواندت
.
ژرفای فضا و اقیانوس منی
تنهایم
تو با منی
...
+جوزف برادسکی 
.
مرده ای آیا، یا زنده ای!؟
پسر منی آیا، یا خدایی!؟
مسیح همنوایی با او می گوید
خواه مرده، خواه زنده
چه فرق می کند زن!؟
پسر یا خدا، از آنِ تو اَم.

[Minā · Rating 4 out of 5]

غرق می‌شوم در ریشِ ارغوانی مردی نورافشان»
«.که موهایش زبانه می‌زند در جمجمه‌ام برای بلعیدن مغز

[Mitra Askary · Rating 5 out of 5]

شاعران هر جا که باشند زاده ی اضطراب جهانند.
حتی اگر تمدن در حال زوال باشد، زبان در حال زوال نیست. شعر این را ثابت کرده است...
شعر غالبا رهاننده ی زبان...است

اینجا محمد مختاری ارواح زخمی ای را به ما معرفی میکند که بر زخم هایشان مرحم شعر گذاشته اند. جالب است که این مراهم خود زخمند. اینجا شعر مرحمتی ست زخمی. اینجا جدای از آشنایی با شاعران و شعر اروپا ( و نه هر شاعر و شعری از اروپا بلکه مخصوصا آن زخم خورده ها)، ما شاهد معجزه ی شعریم. آنجا که زبان به رقص می آید و بال هایش به قصد فرارفتن از خود گشوده می شوند. اینجاست که درد معنا میابد و زشت زیبا می شود. شعر ترومازده، زبانی ست زخمی که می رقصد! پاره گی های با شکوهی که تنها می توان خواند و مبهوتش ماند. جنبشی که در خود به درد فرو می رود و از خود به زیبایی زاده می شود

محمد مختاری از پدران فرهنگی ما بود
یادش گرامی

[Bofe kor]

چنانکه دوست دارم
دست ها را ببوسم و
همه چیز را بنامم
دوست دارم درها را
بگشایم
چارطاق به درون شب

سرم را می فشارم.
همچنان که گوش فرا می دهم
به گام سنگینی که نرم تر برمی آید.
یا باد که می لرزاند.
جنگل خواب آلود
یا بی خواب را

آه،شب
رودهای کوچک آب برمی دمند
و می خمند به سوی خواب
(من تقریبا در حال خوابم)
جایی در شب
انسانی غرق می شود.