Νύχτωσε αγάπη μου είναι χθες

by Λιλή Ζωγράφου

Η συναρπαστική ζωή μιας γυναίκας από την αρχή μιας ερωτικής διαδρομής ως πάντα, από χθες ως χθες.

Genres: Fiction

99 pages, Paperback

First published January 1, 1990

About the author

Η Λιλή Ζωγράφου (English: Lily Zografou) υπήρξε μία από τις πιο έντονες, αιχμηρές και ασυμβίβαστες παρουσίες της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, με έργο που συνδύαζε τη δημοσιογραφία, τη μυθοπλασία, το δοκίμιο και την πολιτική παρέμβαση σε μια ενιαία, προσωπική φωνή. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης και μεγάλωσε μέσα σε περιβάλλον με ισχυρά πολιτικά και εκδοτικά ερεθίσματα, καθώς ο πατέρας της ήταν εκδότης εφημερίδας, γεγονός που την έφερε από νωρίς σε επαφή με τον λόγο και τη δημόσια σφαίρα. Σπούδασε φιλολογία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και πολύ γρήγορα στράφηκε στη συγγραφή και στη δημοσιογραφία, επιλέγοντας έναν δρόμο ανεξαρτησίας που θα χαρακτήριζε όλη της τη ζωή. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκε στην Εθνική Αντίσταση και συνελήφθη από τη Γκεστάπο ενώ ήταν έγκυος, εμπειρία ακραία και τραυματική που επανέρχεται υπόγεια σε πολλές πτυχές του έργου της, ιδιαίτερα στην εμμονή της με την ελευθερία, τη βία και την επιβίωση. Μετά τον πόλεμο εργάστηκε σε εφημερίδες και περιοδικά, ταξίδεψε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης και έζησε για ένα διάστημα στο Παρίσι, απορροφώντας πνευματικά ρεύματα που ενίσχυσαν την ήδη ανήσυχη και συγκρουσιακή της σκέψη. Η συγγραφική της πορεία ξεκίνησε με διηγήματα, αλλά γρήγορα εξελίχθηκε σε ένα πολυεπίπεδο έργο όπου κυριαρχούν η κριτική απέναντι στην πατριαρχία, η σεξουαλική καταπίεση, η κοινωνική υποκρισία και η ανάγκη για προσωπική απελευθέρωση. Κατά τη δικτατορία των Συνταγματαρχών στάθηκε ανοιχτά απέναντι στο καθεστώς και έγραψε το «Επάγγελμα: πόρνη», ένα βιβλίο ωμό και αυτοβιογραφικά φορτισμένο, που λειτούργησε και ως μαρτυρία της εποχής. Στα πιο γνωστά έργα της συγκαταλέγονται επίσης η «Συβαρίτισσα», το «Η αγάπη άργησε μια μέρα» και το δοκίμιο «Αντιγνώση», μαζί με τις μελέτες της για τον Καζαντζάκη, τον Κάφκα και τον Ελύτη, όπου επιχείρησε συχνά απομυθοποιητικές αναγνώσεις. Το ύφος της είναι παθιασμένο, εξομολογητικό και συχνά σκληρό, με έντονη συναισθηματική φόρτιση και ρητορική δύναμη. Μέχρι το τέλος της ζωής της παρέμεινε μια φωνή ριζικά ανεξάρτητη, που δεν εντάχθηκε εύκολα σε σχολές ή ιδεολογικές ταυτότητες, αλλά επηρέασε βαθιά τη δημόσια συζήτηση για τη γυναίκα, την ελευθερία και τη σχέση ανάμεσα στη λογοτεχνία και την πραγματική ζωή.

Reviews

[Lakis Fourouklas · Rating 4 out of 5]

Αυτό το βιβλίο μιλά για τη συναρπαστικό βίο μιας γυναίκας, αλλά και όλων όσοι την περιτριγυρίζουν. Είναι η ιστορία μιας γοητευτικής ηθοποιού του θεάτρου, που όσο κι αν περνούν τα χρόνια εξακολουθεί να ελκύει τους πάντες, άντρες και γυναίκες.
Η Ελισάβετ είναι μια από εκείνες τις γυναίκες που δε γερνάνε ποτέ. Που ξεχελίζουν από ζωή σε κάθε τους εκδήλωση. Που θεωρούν τα πάντα - ακόμη και τον έρωτα-, σαν πράγματα περαστικά, που δεν έρχονται για να μείνουν, αλλά που μας προσφέρουν ηδονές και ευτυχία που οφείλουμε να ρουφήξουμε. Η Ελισάβετ είναι μια γηραιά κυρία κι ένα τρελό κοριτσάκι, μια φιλόσοφος της ζωής και μια γυναίκα αλανιάρα. Οργίζεται, χαίρεται και λυπάται με το ίδιο πάθος. Είναι γυναίκα με τα όλα της, δεν έχει τίποτα να κρύψει, κι έτσι δε φοβάται μήπως και εκτεθεί. Κάποιοι θα έλεγαν ότι η Ελισάβετ είναι η συνείδησή μας.
Και φυσικά είναι μια γυναίκα γεμάτη πάθη και αδυναμίες που δεν προσπαθεί να συγκαλύψει. Αντίθετα τα αποκαλύπτει η ίδια και χαίρεται γι’ αυτό: “…Τα πάθη μας μάς καίνε μέχρι στάχτη, αλλά ξαναγεννιόμαστε κι αγαπούμε ξανά και ξανά παντοτινά, παντοτινά πάλι και πάλι”. Να, αυτά υποστηρίζει, κι ας τολμήσει κανείς να την αμφισβητήσει! “Ό,τι είμαστε κι ό,τι μας περιβάλλει είναι ζωή, άρα δεν υπάρχει τίποτα αφύσικο ή μυστικό”.
Όπως είναι λογικό γυναίκες σαν την Ισαβέλλα, προκαλούν στους άλλους το φόβο. Γιατί ο άνθρωπος φοβάται εκείνους που δε φοβούνται, πόσο μάλλον εκείνους που τον αγνοούν και του το λένε κατάμουτρα. Αλλά η Ισαβέλλα δεν είναι μόνο άφοβη αλλά και προκλητική: “…Σκέψου να τη γνώριζα και να τη ρωτούσα. Δε νομίζετε, κυρία μου, πως μια από τις κατάφορες κοινωνικές αδικίες σε βάρος των γυναικών είναι πως δεν υπάρχουν μπορντέλα με άντρες για να εξυπηρετούμαστε και μεις τέλος πάντων;”
Και σ’ αυτό τη νουβέλα, όπως και σε όλα σχεδόν τα βιβλία της η συγγραφέας ασχολείται με τρία από τα αγαπημένα της θέματα: Τη γυναικεία χειραφέτηση, τη ζωή, την ελευθερία. Στεκόμαστε στα δύο τελευταία μέσα απο τα δικά της λόγια: “Η ιδιοφυϊα του ζην… είναι ταλέντο σαν τη μουσική. Το παν είναι να την προλάβεις…”, “Αφροδίτη. Θεά του έρωτα; Λάθος. Η ελευθερία!”.
Το βιβλίο αυτό διαβάζεται εύκολα και γρήγορα, κάνει τον αναγνώστη να σκεφτεί και να χαμογελάσει. Όσο για την Ισαβέλλα, αυτή μάλλον θα γελά ειρωνικά που διαβάζουμε για τη ζωή αντί να τη ζούμε!

[Ian D · Rating 2 out of 5]

Σε σημεία λυρικό κι άλλοτε σκληρό, κάποτε κουραστικό και ξεπερασμένο ή, τουλάχιστον, έτσι φαίνεται σε μένα που έχω από καιρό απωλέσει την ποιητική αναζήτηση στις ανθρώπινες σχέσεις και δη τις ερωτικές.

[Georgia · Rating 3 out of 5]

3.5☆

[Anastasia Georgiou · Rating 3 out of 5]

Δεν ξέρω αν μπορώ να βαθμολογήσω το βιβλίο, κάποια βιβλία είναι απλά για να τα διαβάζεις και να έρχεσαι σε επαφή με αυτούς τους ανθρώπους που τα έγραψαν. Να ζήσεις έτσι λίγο από την σημαντική ζωή τους. Θα διαβάσω κι άλλα έργα της Λιλης Ζωγράφου, τα τρία αστέρια τα βάζω γιατί μου ήταν αρκετά δυσνόητο το κείμενο αλλά δεν θα κάτσω να την κρίνω.

[Natasa · Rating 4 out of 5]

Ετούτο εδώ είναι από τα βιβλία που μόλις διαβάσεις και την τελευταία του γραμμή θες να χειροκροτήσεις, γιατί αισθάνεσαι σαν να ολοκληρώθηκε μόλις ένα θεατρικό και πέφτει η αυλαία. Είναι οι ήρωες που επιθυμούν να στέκουν στην κορυφή μα τελικά κατρακυλάνε στις παρυφές της κοινωνικής αποδοχής, ο ευθύς τρόπος που δίνονται οι διάλογοι, η σκιαγράφηση-ψυχανάλυση της Ισαβέλλας, της μεγάλης θεατρίνας, που θρέφεται από τον έρωτα των άλλων γι' αυτήν, ανδρών και γυναικών, για να καλύπτει τη νιότη που χάθηκε και την πληγή που της άφησε ο μοναδικός και ανολοκλήρωτος έρωτάς της για τον Γιώργο, είναι το ημίφως στα καμαρίνια και στις κουίντες του θεάτρου, οι μυρωδιές στα ταξί και οι στυφές γεύσεις των ποτών που δημιουργούν μια ατμόσφαιρα μεθυστική. Και μέσα σε όλα, θαύμασα σε τούτο το βιβλίο ένα απόσπασμα-εξορθολογισμό στο επάγγελμα της πόρνης, που το εξισώνει με κάθε άλλο επάγγελμα και το αντιπαραβάλλει με αυτό της θεατρίνας: "Να μ' αγαπούν θέλω, γι' αυτό αγαπώ. Τον Κώστα, τον Γιώργο, εσένα, όλ' αυτά τα ωραία σώματα, τα πλαστικά χέρια με λυώνουνε αλλά με ξεχρεώνουν από την ανάγκη μου ν' αγαπιέμαι". Διαβάστε το...χθες.

[Amfivia Gorgona · Rating 4 out of 5]

Υπέροχη Λιλή ζωγράφου. Σκληρή και τρυφερή, και πάντα με κοφτερό διαμαντένιο μυαλό. Πόσο την αγαπάω.

[Zozoka · Rating 2 out of 5]

Short and quick with interesting ideas on life, love, age gaps and gender but a bit less coherent than I would have preferred.

[Evi Routoula · Rating 4 out of 5]

Μίνι περιγραφή της ζωής μιας φτασμένης μεσόκοπης ηθοποιού και των ερωτικών επιλογών της. Βαθιά φιλοσοφημένο. Η Λιλή Ζωγράφου δεν διστάζει να πει πολλά πράγματα με το όνομά τους.

[Echoesaround · Rating 3 out of 5]

3,5 🌟 ένα βιβλίο σφηνάκι με υπέροχες σκέψεις για τον έρωτα, την ηλικία και τις σχέσεις.

[philosophie · Rating 2 out of 5]

το συγκεκριμένο βιβλίο δεν άντεξα ούτε να το τελειώσω. έχοντας διαβάσει την αρχή της αμφισβήτησης, εξίσου της Ζωγράφου, σκέφτηκα να συνεχίσω με το δεύτερο και τελευταίο βιβλίο της που είχα στη βιβλιοθήκη. ο τρόπος γραφής παρέμεινε στεγνός, σχεδόν αδιάφορος, ενώ εξαιρετικά λυρικός. δε με άγγιξε καθόλου. η ιστορία δε με ξετρέλανε, μπορώ να πω πως ούτε καν μου προκάλεσε επιθυμία να μάθω το τέλος. τα δύο αστεράκια οφείλονται στο γεγονός ότι από τη στιγμή που δεν τελείωσα το βιβλίο θα ήταν άδικο να το κρίνω τόσο σκληρά.