شیوه‌های داستان‌پردازی در هزار و یک شب

by David Pinault, فریدون بدره‌ای (Translator)

This work comprises a literary comparison of surviving alternative versions of selected narrative-cycles from the Nights. Pinault draws on the published Arabic editions -- especially Bulaq, MacNaghten, and the fourteenth-century Galland text recently edited by Mahdi -- as well as unpublished Arabic manuscripts from libraries in France and North Africa.
The study demonstrates that significantly different versions have survived of some of the most famous tales from the Nights. Pinault notes how individual manuscript redactors employed -- and sometimes modified -- formulaic phrases and traditional narrative topoi in ways consonant with the themes emphasized in particular versions of a tale. He also examines the redactors' modification of earlier sources -- Arabic chronicles and Islamic religious treatises, geographers' accounts and medieval legends -- for specific narrative goals. Comparison of the narrative structure of diverse story-collection also sheds new light on the relationship of the embedded subordinate-narrative to the overarching frame-tale.
All cited passages from the Nights and other Arabic story- collections have been fully translated into English.

421 pages

First published February 1, 1992

Reviews

[Miss Ravi · Rating 5 out of 5]

چون به خودم قول داده بودم اول پاییز جلد دوم هزار و یک شب رو بخونم ولی نشد، این کتاب رو شروع کردم و حلزون‌وار خوندمش تا شاید بتونه جای جاذبه قصه‌ها رو برام بگیره. خوبی کتاب اینه که اطلاعات زیادی درباره نسخه‌های مختلف هزار و یک شب می‌ده و حداقل برای من که خودم رو فن هزار و یک شب می‌دونم، دونستش لازمه. دیوید پینالت می‌گه نسخه گالان نسبت به نسخه بولاق و مک‌ناتن به نسخه اولیه و کهن هزار و یک شب نزدیک‌تره ولی معنیش این نیست که اون دو نسخه بی‌ارزشند. در کنار این مقایسه‌ها پینالت با بررسی تکینک‌های فرمی و محتوایی چند تا از روایت‌ها (مثل روایت‌های مربوط به هارون الرشید و جعفر برمکی) شیوه‌های داستان‌پردازی در هزار و یک شب رو بررسی می‌کنه. اینکه می‌فهمی آدم‌های مختلفی از دوره‌های تاریخی متفاوت با خلاقیت‌ها، خیالبافی‌ها و تصورات مختلف به‌عنوان داستان‌پرداز هر کدوم چیزهایی به حکایت‌ها اضافه کرده‌ان جالبه. حتی اینم که یکی مثل دیوید پینالت به تمام این نسخه‌ها و نسخه‌های خیلی فرعی‌تر هزار و یک شب دسترسی داشته و روی اون‌ها پژوهش کرده هم برام جالبه و هم حسادت‌آور.

[Mana Ravanbod · Rating 5 out of 5]

کتابِ دیگری پیدا نکرده‌ام که داستان‌های هزارویک‌شب را از حیث صناعت (تکنیک)‌شان روایت‌شناسی کرده باشد، منظورم تفسیر و تأویل نیست که چندتایی نوشته‌اند، دقیقن «روایت‌شناسی» است، یعنی اول با تطبیق نسخه‌ها به روایتی پایه از داستان برسد،‌ حلقه‌های داستان را نشان بدهد، بعد از روایت به تکنیک‌ها و شیوه‌هایش برسد: تجسم نمایشی، توصیف‌های تکرارشونده، واژه‌های راهنما در روایت، واریاسون بر روی یک تمِ خاص و غیره. حداقل فصل اول و دوم را بخوانید اگر عاشق هزارویک‌شب هستید مثل من. مترجم هم زحمت زیادی کشیده و کتاب ماندگار است. آماده‌سازی و تنظیم کتاب محترمانه و درخور است: پی‌نوشت یا یادداشت‌های دقیق مؤلف همه آمده، و نمایه‌ی جامع و کتاب‌شناسیِ کاملی دارد. کاغذ و قطع و حروف‌چینی وصفحه‌آرایی و جلدسازی و صحافیِ کتاب هم در این چاپ مقبول است. این هم حوالتِ تاریخیِ ماست که روایت‌شناسی هزارویک‌شب را باید از ترجمه‌ی دیوید پینالت بخوانیم.

کتاب فوق العاده است. ترجمه هم حق را ادا کرده واقعن. این کتاب اسباب شرمساری هم هست از طرفی. تمام این سالها حتی به اندازه ی یک فصل این کتاب تحلیل معتبر در مورد هزار و یک شب نوشته نشده به فارسی. با تمام ادعا و گرد و خاک هایی که شاهدیم از قاسم هاشمی‌نژاد بگیرید تا جلال ستاری و ثمینی و ... فقط حرف زده شده و حاشیه رفته‌اند و ادای روایت‌شناسی در آورده‌اند و کولاژی از منابع بیشمار انگلیسی فراهم‌ آورده‌اند و هیچگاه هزار و یک شب چنین تحلیل و روایت‌شناسی نشده است. مقدمه‌ی کتاب و شناخت شاخه‌های نسخه‌های مختلف و بعد فصل دوم کافی‌ست که آدم درود بفرستد بر مولف