Onikiye Bir Var / Sancho'nun Sabah Yürüyüşü / Gülerek Ölmek

by Haldun Taner

Haldun Taner bu kitabında, zamanı durdurmanın çaresi olmadığını, onun yine her zamanki gibi akıp gideceğini; buna karşın bu geçişin iyice hissedilmesini, adım adım bilincine varılarak şimdiki zamana gelinmesini ister.

183 pages, Paperback

First published January 1, 2005

About the author

Haldun Taner, a well-known Turkish playwright and short story writer.He was born on March 16, 1915 in Istanbul. After graduating from the Galatasaray High School in 1935, he studied politics and economy at the University of Heidelberg in Germany, until a serious health problem forced him to return to Turkey, where he graduated from the Faculty of German Literature and Linguistics in 1950. He also studied theatre and philosophy at the University of Vienna between 1955 and 1957 under the direction of Heinz Kindermann (1894–1985), an Austrian theater and literary scholar.

As a well-disciplined writer accumulating a rich blend of culture, Taner wrote a great number of stories, generally humorous; essays, newspaper columns, travel writings and theatre plays, in particular, brought him several important awards including the New York Herald Tribune Story Contest First Prize (1954), the Sait Faik Story Award (1954), the International Festival of the Humor of Bordighera Award (1969), and so on. Among his plays, the most popular is Keşanlı Ali Destanı (Epopee of Ali of Keshan). His stories have been translated into German, French, English, Russian, Greek, Slovanian, Swedish, and Hebrew.

Taner affected Turkish theater with the so-called Haldun Taner Theater named after his school of cabaret theater style. In 1967, together with Metin Akpınar, Zeki Alasya and Ahmet Gülhan, he founded the Devekuşu Kabere (“Ostrich Cabaret Theater”).

Haldun Taner died of a sudden heart attack on May 7, 1986, in Istanbul. He was laid ro rest at the Küplüce Cemetery following the religious funeral service at the Teşvikiye Mosque on May 9.

Works:

Stories: Yaşasın Demokrasi (1949),Tuş (1951), Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu (1953), Ayışığında Çalışkur (1954), Onikiye Bir Var (1954), Konçinalar (1967), Sancho’nun Sabah Yürüyüşü (1969), Kızıl Saçlı Amazon (1970), Yalıda Sabah (1983), Plays: Günün adamı-Dışardakiler (1957), Ve Değirmen Dönerdi (1958),Fazilet Eczanesi (1960), Lütfen Dokunmayın (1961),Huzur Çıkmazı (1962), Keşanlı Ali Destanı (1964),Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım (1964), Zilli Zarife (1966), Vatan Kurtaran Şaban (1967), Bu Şehr-i Stanbul Ki (1968), Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1971), Astronot Niyazi (1970), Ha Bu Diyar (1971), Dün Bugün (1971), Aşk-u Sevda (19739, Dev Aynası (1973), Yâr Bana Bir, Anectode-Travel Writing-Interview:Devekuşuna Mektuplar (1960),Hak dostum Diye başlayalım Söze (1978), Düşsem Yollara Yollara (1979),Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (1979), Yaz Boz Tahtası (1982), Çok Güzelsin Gitme Dur (1983), Berlin Mektupları (1984), Koyma Akıl Oyma Akıl (1985), Önce İnsan Olmak (1987)

Reviews

[Bilgen · Rating 5 out of 5]

haldun taner çok geç tanıştığım ve her satırına hayran olduğum bir yazar. öykülerinde yarattığı her karakter o kadar sahici ki. anlatımı çok akıcı, dili çok sade ve okuması çok çok keyifli. bu kadar farklı konulardan, nasıl bu kadar güçlü öyküler yaratabilmiş hayret ediyorum. mizahi unsurlar çok zekice.
okuduğum kitapta üç öykü kitabı birleştirilmiş. ben en çok ilk bölüm olan onikiye bir vardaki öyküleri sevdim sanırım. saatin işleyişine takıntılı olan kahramanın uykusunda bile saati takip etmesi; (ayak öyküsü) ampute edilen bir ayağın sahibine, hastane odasına kadar gidip sorulması; (bayanlar 00 öyküsü) bir tuvalet görevlisinin bile yükselme kaygısı o kadar naif bir dille eleştirilmiş ki.
(45 marka seksapil) almanya'da öğrenciyken bir alman öğrenciyle yaşadığı aşk ilişkisini, ayaklarının üşümesiyle eşleştiren ve aşkını da çizme kokulu bir alman teğmene kaptıran kahramanımıza çok güldüm:)
son öykü olan "Gülerek Ölmek" Karadeniz' i dalgasıyla, tehlikesiyle sevmeyi öğrenen bendeniz için çok tanıdıktı. dalgalarla boğuşurken hala caka satmaya çalışan kahraman, boğulduğunu belli edip etmeme arasında bocalarken; o ana tanık olan ufaklığın kendini eleştirerek baktığını düşünerek karar değiştirir. ve boğulmaktan son anda kurtulduğunu açıklarken, ufaklığın sadece belindeki kemeri süzdüğünü son andan farkeder:)
ama en çok sevdiğim öykü artırma oldu.
" Ben artırmacılık oynayan bir adamın. Şimdiye kadar neyi tuttumsa hep eğreti, parmaklarımın ucuyla, hemen , kolayca bırakabilmek için tuttum. Hürlüğümü korumak için bağlanmaktan korkup hep kopmaya kopabilmeye baktım."

[MURAT BAYRAKTAR · Rating 3 out of 5]

Haldun Taner gerçekten çok büyük bir yazar, bunu her kitabını okuduğunuzda bir kez daha anlıyorsunuz. Muazzam tespitleri ve ileri görüşlülüğü ile zamanının çok ötesinde büyük bir üstat. Her kitabını büyük bir zevkle okuyorum. Romanları, öyküleri, köşe yazıları, oyunları kısacası yazdığı her şey mutlaka ama mutlaka okunmalı.

**
'' Zaman geçiyor. Bizler zamanın içinde yüzdüğümüz halde zamanın geçişini değil de, o geçtikten sonra, sadece geçmiş olduğunu hissedebiliyoruz, o da şakağa düşen aklarda, alnımızdaki kırışıklıklarda, bele yapışan lumbago ağrılarında, nihayet hastalıkta, ölümde...
Ama zaman daha geçmeden, henüz geçerken, onun geçişini adeta gözle görür gibi şuurlu ve uyanık bir şekilde hissedebildiğimiz gün, öyle geliyor ki bana, bizden habersiz geçmiş zamanın bizde yaratabileceği bütün acı sürprizleri ortadan kaldırmış olacağız. ''

**
'' Şimdi sert mi olayım?
Sadece zayıf olma o kadar. Sertlik de bir başka zayıflık demektir. ''

**
'' Bir böyle, geçişin adım adım bilincine vararak gelmek var. Bir de aşağı kamarada gazete okuyup ' aa gelmişiz ' diye şaşakalmak..
Ömrümüz, alt kamarada gazete okuyan yolcununkine ne kadar benziyor.. Dakikaların değerini biz ancak yılbaşından yılbaşına anlıyor, onların geçişini, ancak o gece -o da 11:55 ten 12 ye kadar dikkatle takip ediyoruz. Yılbaşı geçince de yine alt kamaramıza inip gazetemize dalıyoruz. ''

[Baran Gok · Rating 4 out of 5]

" Zemberek saatin değil, hayatın da özü, temeli. Bir bakıma, hepimiz kurulu birer saat değil miyiz? Yaşama bir kurulma ve çözülme, bir dolma ve boşalmadan başka ne? Yaşlılıkta ölen, kurgusu biten; gençlikte ölen, zembereği bozulan... Eğitim, kültür bile az çok bir kurgu mekanizmasına benzetilemez mi? Kurarlar bizi, kurulduğumuz gibi konuşur hareket ederiz. Kimi hata alaturka saat ayarı üzerine işler. Kimi Greenwinch ayandır, kimi San Francisco ... Bazımız ileri gider, kimimiz geri kalırız. Memleket saat, yahut standart ayarından ileri gidecek olursak, kanun denilen muvakkitbaşı tutar bizi geri alır. Daha kafası kızarsa, büsbütün durduruverir. Geri kalacak olursak... ileri alır diyecektim ama, geri kalana pek aldırmaz. Yurdumuz, Yenicami duvarındaki ezani saat ayarı ile işleyen nice alaturka saatlerle dolu."
sf.15

[Ferhat Elmas · Rating 4 out of 5]

Bu onun en iyi kitabi degil ama genel olarak bizim en iyi hikayecimiz gibi duruyor.

Basit ve cok yaygin fikirleri inanilmaz yaratici bir sekilde; zaman, arka plan, nesne ve hayvanlarla harmanlayarak, veriyor.

[Asli · Rating 5 out of 5]

Haldun Taner'in bu kitabı, Galatasaray'lı olduğu için zannedersem, ortaokuldan beri raflarımdadır. Ya okulda derste okuttular, ya da popülerdi bir şekilde.

Yetişkin aklımda tekrar okumaktan büyük zevk aldım. En çok aklımda kalmış, düşünce yapımın gelişmesine alt bilinçten etkisi olduğunu farkettiğim hikayeler: "On İkiye Bir Var", "Sanço", "Leylek".

Bu okuyuşumda beni en çok etkileyen öyküler (dikkat ele verdiğim detaylar var):

"Botlar"
Bu aşk, aşk değil de işte tensel maceralar üçgeni, hatta dörtgeni diyelim, içeriği üstü kapalı anlatımlar sayesinde küçükken bana ustaca sansürlenmiş. Yetişkin zihniyle tekrar okuyunca çok keyif aldım. Tüketici toplumunun yükselişinde, erkek milletinin kerameti yanlış yerlerde aradığına dair yerinde bir tespit.


"San Numara"
Kevser Hanım'ın çalışma disiplini, işini severek ve dikkatle yapmasını hiç unutmayacağım. Stajyerlik dönemlerimdeki amatör ruhumu yine alt bilinçten tetikleyen bir yazı olabilir. Tekrar okuduğumda, özensiz yaptığım işlerden utanmama sebep oldu.

"Gülerek Ölmek"
Çocuk aklıyla kafamın üstünden uçup giden bir hikaye. Baş karakterin yetişkin bir amca, ve diğerlerinin de emekli tayfası olması zannedersem ilgimi çekmemiş, hafızama işlememiş ilk seferinde. Ancak hikayenin sonunda ortaya çıkan oğlan karakterini hayal meyal hatırlıyorum. Bu hikayeyi okuduktan sonra yazın denize girerken farklı hissettim. Korku değil ama suyun usuna ve kuvvetine karşı bir farkındalık geldi.

[Miray · Rating 4 out of 5]

Okuyalı çok oldu, ama hatırlıyorum ne güzel bir tat bıraktığını. Bana nedense Zorba'daki yaşam sevincini hatırlatan, sular seller gibi öyküler. Kesinlikle tüm öyküleri okunmalı.

Bir akşamüstünde dinlemenizi kesinlikle önerdiğim Sancho'nun Sabah Yürüşü'nü de şuraya bırakayım:
https://www.youtube.com/watch?v=enZn8...

[Aylin Gülaşık · Rating 5 out of 5]

Insanin ne kadar zavalli bir varlik oldugunu,genellikle hayvanlarin ve ya nesnelerin,mekanlarin yardimiyla okuyucuya anlatildigi ,kesinlikle okunmasi gereken,dili oldukca akici ve sade,ayni zamanda eglenceli bir oykuler kitabi.

[Başak Çolular · Rating 4 out of 5]

http://frannyninpaltosu.blogspot.com....