De bijbel volgens Nicolaas Matsier

by Nicolaas Matsier

Essays over oudtestamentische geschriften, opgevat als literatuur en cultureel erfgoed.

238 pages, Paperback

First published January 1, 2003

About the author

Nicolaas Matsier studeerde klassieke talen en filosofie. Hij publiceerde diverse verhalenbundels, novelles en romans, zoals Gesloten huis en Het achtenveertigste uur. Matsier vertaalde onder meer werk van Stefan Themerson en Xenophon.

Reviews

[Maurits van Ravenstein]

Op het eerste gezicht leest Matsiers scherpe, droge en soms wat afstandelijke schrijfstijl weg als nogal koud en cynisch. Pas als je verder leest begin je het meer door zijn bijna geobsedeerde literaire bril te zien, wat op zich een welkome afwisseling is op die van een theoloog of gelovige. Hij bekijkt de Bijbel in die zin meer als een kunstwerk dan als een leidraad voor het leven.

Wat het boek de moeite waard maakt om uit te lezen, zijn de verbanden die hij legt. Hij maakt rake vergelijkingen met klassieke cultuur en mythologie, en trekt die door naar de moderne samenleving. Wat ik herkenbaar vind is het punt betreffende de culturele en taalkundige erfenis die we ruim 20 jaar geleden al aan het verliezen waren, en tot op heden des te meer.

Tegelijk voelt zijn lezing als een verschraling van de geloofsinhoud tot puur literatuur. Daarmee haalt hij volgens mij de kern uit het boek: de boodschap voor het menselijk leven. Door het simpelweg af te pellen, op zoek naar stijlfiguren en absurditeiten, voelt het vaak betweterig.

Daarmee gaat hij dan ook voorbij aan kritiek op die geloofsinhoud zelf. Door zich mee te laten slepen door de verhalen, schrijfstijl en vertalingen, spreekt hij zich weinig uit tegen de wrede of ethisch problematische kanten van de verschillende reeële boodschappen in de Bijbel. Hij pakt er opvallende details of vertaalfouten uit die hem toevallig fascineren, waardoor het eerder aanvoelt als een reeks losse columns dan een samenhangende lezing van een millenia oude verzameling heilige teksten. Bovendien zorgt zijn gereformeerde achtergrond ervoor dat hij de taal van de kansel goed kent, maar slaat het soms om in wat voelt als een persoonlijke afrekening, of herontdekking van zijn jeugd.

Voor wie de Bijbel puur als taalkundig en literair relikwie wil analyseren, biedt het boek boeiende doorkijkjes. Zoek je naar de menselijke, spirituele of ethische diepgang van de verhalen, dan laat deze kille lezing je opvallend leeg achter.

[Wim Otte]

Schitterende OT-essays

[Claartje]

Dit was niet het boek dat ik las, maar een deel daarvan. In zijn nieuwste boek, Mooi boek, die bijbel! is ook het evangelie verwerkt. Heel interessant om te ontdekken dat het andersom gewerkt heeft; dat de verwijzingen in het nieuwe testament naar het oude testament er in zijn gezet om te zorgen dat wat ooit geprofeteerd is ook uitkwam. Een mens uit Davids stam zou de Messias worden, daarom moest Jezus in Bethlehem worden geboren. En dat bijna alles wat Paulus schreef uiteindelijk onderdeel is geworden van de eucharistie. Maar dat dat in Jezus leven nog helemaal niet zo was. Je zou er bijna ongelovig van worden; of juist niet. Want het is toch een wonder dat we nog steeds teksten van duizenden jaren geleden lezen en dat die teksten ons nog steeds iets te zeggen hebben? Al vond ik het eerste scheppingsverhaal, waarin God zijn adem blaast in een mensje, mooier dan het tweede, waarin hij Eva maakt van een rib van Adam.

[Matthijs]

Lastig in te komen, want lezen over d bijbel is geen simpel vermaak… Matsier blinkt overigens volgens verwachting weer uit met zijn observaties. Hoewel ik het boek lange tijd 'niet om door te komen' vond ben ik aan het eind erg gaan waarderen. Het zet zeker aan om na te denken over de bijbel en over de 'persoon' God.