Adını Unutan Adam

by Mehmet Eroğlu

Oludeniz, Seria, Petra, kisa etek, esmer kiz... Kimim ben? 18 yil once o sel yataginda kim geldi pesimden? Iskence... Kim guluyor? Kim konusuyor? "Sakin Freud, Marx ve Einstein deme" "Dislerim nerede?"... Onde kopekler, arkada aydinlatma mermilerinin isigi altindaki askerler... Uzak topraklarda devrime inanan uc arkadas... Olen, kalan ve direnen hayaller... Mehmet Eroglu, bellegin, fedakrligin ve unutmamanin romanini yaziyor. Dunyayi degistirmek isteyenler olumu yenerler, kahraman olurlar. Adini Unutan Adam, bir '68 hikyesi... Hizli, rahatsiz edici, isyankr ve huzunlu... Gercek hayat, yasamak istedigimizle yasadigimizin arasinda kalandir, diyen yaniliyor. Gercek hayat, kopeklerle aramizda giderek kisalan uzaklik; ve biz onun sonuna dogru kosuyoruz. (Tanitim Bulteninden)

Genres: Turkish Literature, Roman, Turkish, Fiction

152 pages, Paperback

First published January 1, 1989

About the author

Mehmet Eroğlu (born 2 October 1948) is a Turkish novelist. His most known work is Issızlığın Ortasında ("In the Midst of Isolation").

He was born on 2 August 1948 in İzmir. In 1971, he graduated from the Department of Civil Engineering at the Middle East Technical University. He then worked as a civil engineer at the Turkish General Directorate of State Hydraulic Works, the Tourism Bank and at a private company.

He shared the first award at the Milliyet Novel Contest (of the Milliyet news paper) in 1978 with Orhan Pamuk, with his novel Issızlığın Ortasında (In the Midst of Isolation).[2] He also collected the Madaralı Novel Award in 1985 with the same work and the Orhan Kemal Novel Award in 1985 with Geç Kalmış Ölü (The Delayed Dead), which was a continuation of the previous book. His work reflects various situations of humanity by creating anti-heroes, while also not concealing his political point of view.

Reviews

[Baris Ozyurt]

“Dudakları sayıklar gibi birkaç kez sessizce açılıp kapanıyor. Sonra, ‘Öyleyse Tarık ölecek,’ diyor.

Hayır, Tarık ölmeyecek. Ama bunu ona şimdi söyleyemem. Şişeyi havaya kaldırıp, ‘Ölme sırası Ali’de,’ diyorum. ‘Babası çiftçi olduğu için önce o ölecek.’

Petra, Ali’yi unuttuğu için utanmış gibi kızararak kekeliyor. ‘Ölmesinin babasının çiftçi olmasıyla ne ilgisi var?’

Yine ezberlediğim bir şiiri tekrarlıyormuş gibi anlatıyorum Ali'yi ona:

‘Ali ölüyor, çünkü dikenli telleri aşarken sırtından vuruldu. Dikenli telleri aşmak zorundaydı, çünkü teller yolunun üstündeydi. Tellere doğru koştu, çünkü kolaylıkla kaçabileceği öteki yönde marullar vardı. Marullara basamadı, çünkü çiftçi babası, küçükken, ona ekili şeylerin nasıl zorluk ve emekle yetiştiğini anlatmıştı.’ Kısa bir soluk alıyorum. ‘Sırtına baktığımda bana öyle dedi. Ama asıl neden –tıpkı trompet çaldığındaki gibi- ekili şeylere karşı duyduğu çiftçilere özgü o içgüdüsel saygı ve duyarlılıktı.’ “(s.84)

[Tuğçe Kozak]

“Konumuz tekrarlanmayacak olanın tekrarlanması.”

[Mert]

Puanım 3/5 (%65/100)

Ali başını kaldırıyor. Gözlerinin dibinde saklamaya çalıştığı bir suçlunun bakışı var. Tarık tekrarlıyor: "Unutmayın, şu andan itibaren adımızı unuttuk biz."

Adını Unutan Adam, bir '68 hikayesi...Hızlı, rahatsız edici, isyankar ve hüzünlü... (Kitabın arka kapağından.) Adını Unutan Adam'ı sadece bir dönem hikayesi olarak adlandırırsak kitaba çok ayıp etmiş oluruz. Kitap 3 Türk'ün 1968 Kasım'da İsrail'e karşı Filistinlilerle savaşmalarını konu alır. Kitabın ana teması bu olmasına rağmen birçok alt metin vardır. Öncelikle, kitapta zamanda birçok kez ileri geri atlamalar var. İsimler tam olarak verilmiyor, yer, zaman gibi birçok şeyi öğrenmiyorsunuz. Bu yüzden başlarda kafam çok karıştı ve okumayı bırakmayı düşündüm. Bu yönleriyle bana çok post-modern geldi kitap. Okumaya devam ettikçe yavaş yavaş anlatıcının kim olduğunu (kim olmadığını daha doğrusu) şu an nerede olduğunu, geçmişte Tarık ve Ali ile neler yaşadığını, Petra ve Amca karakterlerinin kim olduğunu ve bunun gibi birçok önemli detayı öğreniyoruz. Kitabın dilini çok sevdim; yeri geldiğinde çok edebi ama bazen de çok yalın ve anlaşılır. Olaya ve karaktere göre kitabın dili ve tonu değişiklik gösteriyor. Olay örgüsü, karakterlerle ilgili kafa karıştıracak birçok şey olduğu için aşağıya içinde spoiler (sürpriz bozan) bulunan bir özet tarzı bir yazı bırakıyorum.

"Hayat sizin için olsa olsa, insanla adı arasındaki kısa çizgiye sığan her şeydir. Oysa benim için hayat, şu andaki öfkemle biraz sonraki aldırmazlığımın arasındaki benim bulunduğum bir yerde, benden uzakta olan her şey."

Kitaptaki 3 Türk'ün adı Tarık, Ali ve adı bilinmeyen adam. Adı bilinmeyen adam aynı zamanda hikayeyi bize anlatan karakter. Kafa karıştırıcı olan şey adı bilinmeyen adamın kendisinden sürekli Tarık olarak bahsetmesi. Bir bakıyorsunuz adı bilinmeyen adam Tarık'la konuşuyor ama 2 sayfa sonra kendisi Tarık olmuş. Ayrıca olay örgüsü de sıradan olmadığı için kafanız epey karışıyor. Adını unutan adam bir anlığına savaşın içinde Tarık ve Ali ile birlikte, 2 satır sonra Kuşadası'nda bir kadın ile sohbet ediyor. Şöyle bir güzellik var, kitabın yarısından sonra (yaklaşık) her şeyi anlıyorsunuz. Adını unutan adam günümüzde karısı Gönül'ün ısrarıyla akıl hastanesi yatıyor. Geçmişin ve alkolün yarattığı problemler çok ilerlemiştir ve geçmişiyle yüzleşip, kendi kimliğini bulmadığı sürece normale dönemeyecektir. Kronolojik olarak; Savaş zamanında Ali marul tarlasına basmamak için vurulur ve arkadaşlarının kaçabilmesi için geri kalır ve ölür. Daha sonra Tarık ve adını unutan adam kaçmaya devam eder fakat köpeklerle birlikte askerler onlara yetişmek üzeredir. Bu yüzden kura çekmeye karar verirler. Adını unutan adam cebinden birisine taş koyar ve Tarık taşı bulabilirse kaçacak kişi o olacaktır. Tarık taşı bulur, kaçar ve geride kalan arkadaşı ölür. Tarık kısa bir süre sonra yakalanır ve 4 yıl boyunca işkence çeker. Bütün dişlerini kaybetmek dışında psikolojisi de bozulur. O kadar işkenceye rağmen adını bile söylemez. Bunun üzerine İsrail değişik bir yöntemle Tarık'ı incelemeye alır. Alkollü terapi seansı sonrasında Tarık arkadaşıyla çektiği kurayı hatırlar ve arkadaşı ya iki cebine de taş koyduysa diye şüpheye düşer. Tarık esir değişimi ile kurtulur, İstanbul'a gelir ve Gönül ile evlenir. İşte bu olayların hepsini aslında akıl hastanesinde öğreniyoruz. Fakat sorun şu ki kitap boyunca Tarık olarak gördüğümüz kişi aslında Tarık değildir. Kurayı kaybedip geride kalan kişi Tarık'tır ve adını unutan adam pişmanlık duyduğu için arkadaşının kimliğini kendine alır. Amca karakteri ona cesaret veren hayali bir karakterdir, Petra (Kuşadası'ndaki kadın) ise onun çıkış yolu, umut kaynağıdır. Kitabın sonunda adını unutan adam kendisinin aslında Tarık olmadığını, Amca diye birisinin olmadığını anlar ve bu aydınlanma da en büyük rollerden birisi de Petra'nındır.

"Artık unutuyorum, Amca. Önce Ali, sonra O, şimdi de sıra bende: Adımı unutuyorum Amca. Gecem ve düşüncem birbirine karışırken adımı da unutuyorum. Benim adım Tarık değil...Konuş benimle, benim de Amcam ol...Ben artık Tarık değil, O'yum..."

[Feride]

“Boşuna...Korku gölge gibidir;insanın peşini hiç bırakmaz...Bence insanlar korktukları için sorumlu tutulmamalılar.İnsanların sahip oldukları için sorumlu tutulmaları gereken asıl şey cesaretleridir.”

“İnsan korkusuzluğundan da korkaklığı kadar sorumludur.”

[Tuncer Şengöz]

Türk edebiyatında oldukça nadir rastlanan bir kurgu ve anlatım. Fantastik bir düş ya da bir delinin sayıklamaları gibi de okunabilir. Hiç sıkılmadan, büyük bir keyifle ve hızla okudum.

[Ecem]

Adını Unutan Adam bir dönem romanı. 1968 yılında geçiyor ve o dönemde 3 gencin Filistin'de yaşadıklarıyla başlıyor hikaye. Geriye sadece bir kişi dönebilmiş ve bu kişi adını çoktan unutmuş. Kitabın konusundan bahsetmek istemiyorum, sadece alın ve okuyun. Mehmet Eroğlu'nun süslü diliyle tanışmanız gerekiyor. Kitabı okurken çok canım yandı, çok üzüldüm. Hele bir diş mevzusu var ki... Gerçekten çok etkilenerek okudum. Kalbim kırık bir şekilde bitirdim kitabı. Ali'yi, Tarık'ı, adını unutan o adamı unutmam mümkün değil artık. Mehmet Eroğlu farkındalık yaratabilmek adına çok güzel bir roman yazmış. İlk başta bu ne, ne anlatılıyor, diye düşünsem de alıştıktan sonra akıp gitti. Eski ve günümüz arasında gidip geliyor. İlk defa can yayınlarında 1989 yılında basılmış bu kitabı bu kadar geç okumak beni üzse de, şuanki aklımla okuduğum için mutluyum.

[Hale]

Üç romantik gencin daha iyi bir dünya için adalet uğruna çıktıkları yolda kim geri döndü ve ne uğruna döndü? Bu soruların cevabını işin içine bir az fantastik öğeler katarak anlatılıyor şüphenin ve vicdanın insan ruhunda ne kadar etkili olduğunu gösteren harika bir kitap

[Ayse Betul ❂]

Kimlikleri yerlerine oturtamıyorum

[Berin]

Okuduğum en iyi kitaplardan biriydi güzel bir yazarla tanışma kitabı olabilir

[Seval]

"Bana öyle geliyor ki siz, geçmişiniz için geleceğinizden vazgeçmek istiyorsunuz"

[Seval Ekmekçi]

Yakın zamanda Düş Kırgınları kitabını okuduğum Mehmet Eroğlu' nun bu defa Adını Unutan Adam adlı kitabını okudum.
1968 kuşağı. İdealleri peşinde Filistin e giden 3 Türk ün geriye dönebilen yalnızca bir kişisi Adını Unutan Adam.

Kitapta zaman sıçramaları oldukça çok olduğu için, okurken dikkat gerektiriyor. İşkenceler, kardeşlik, arkadaşlık gibi pek çok etkileyici konu olsa da, beni en çok kitabın "Unutmayanlara" ithaf edilmesi ve ekili marullara basmamak uğruna, canını feda eden Ali nin emeğe saygısı etkiledi.

[Fethi Naci]

#83
Anlatıcı, bildiği gerçeklerle ilgili ayrıntıları, sık sık, bir merak öğesi olarak kullanıyor; okurun ilgisini sürekli uyanık tutuyor, bu da romanın okunmasını kolaylaştırıyor...

[Baydan]

"Gökyüzünde başıboş bir aydınlatma fişeği,
Onun sağ yanında omzunu kaşıyıp duran Ali,
Solunda ise gecenin soğuğu vardı Tarık(Ben)"