Inhoudelijk interessant maar slecht geschreven boek. Een structuur is nauwelijks te herkennen en Groenhuijsen herhaalt zichzelf regelmatig. Blijkbaar is er gedacht dat een goede redacteur niet nodig was bij een boek geschreven door een tv-verslaggever. Jammer! Niet te vergelijken met Max Westermans In alle staten.
Het is natuurlijk superinteressant om nu te lezen wat Groenhuijsen in2005 te zeggen had over de VS. En ja, hoewel het allemaal nogal oppervlakkig is, heeft hij opgeschreven wat we nu uitvergroot terugzien. De grote invloed van het geloof, de trots op het vaderland, die samenkomen in de opkomst van het christelijk nationalisme. De mentaliteit van hard werken, accepteren van minimale arbeidsvoorwaarden (ontbreken van ontslagrecht en minimumloon bv.) en van grote inkomensverschillen, bewondering van succes. Hij vat samen: in Nederland is er een vriendelijke overheid en zijn de mensen onderling onvriendelijk, in de VS is dat omgekeerd, mensen gaan vriendelijk en hoffelijk met elkaar om, maar de overheid heeft een zeer beperkte rol in humanitaire zin. Het enige waarin hij het niet goed heeft gezien is de houding ten opzichte van immigranten. Omdat zij altijd noodzakelijk waren om het zware en slechtst betaalde werk te doen, blijven ze welkom, was zijn voorspelling, maar ja, wie had überhaupt kunnen voorzien wat in de VS gebeurt momenteel?
Hoewel Amerikanen zijn niet gek uit 2005 stamt, worden veel onderwerpen aangesneden die nog steeds politiek van belang zijn, terwijl het tegelijkertijd interessant is om de vergelijking te maken met de huidige stand van zaken nu we vier jaar Trump achter de rug hebben
2005 was een jaar om niet te vergeten. Niet alleen voor George W. Bush, maar ook voor Charles Groenhuijsen. Eerstgenoemde begon in januari aan zijn tweede ambtstermijn als president van de Verenigde Staten, terwijl een maand later aan de werkzaamheden van Groenhuijsen als correspondent voor de NOS in Washington een einde kwam: op 1 februari werd hij daar opgevolgd door Wouter Kurpershoek.
Dat was niet geheel naar wens van de man die, na eerder voor onder meer het ANP en de Volkskrant te hebben gewerkt, in 1983 in dienst kwam van de NOS. Daar werd hij in eerste instantie algemeen verslaggever voor het NOS Journaal om drie jaar later Amerika-correspondent te worden. Nog weer drie jaar later, in 1989 dus, keerde Groenhuijsen terug naar Nederland en werd programmamaker en co-presentator van achtereenvolgens de actualiteitenrubrieken NOS-Laat en NOVA. In 1996 vertrok hij opnieuw naar de VS om daar weer het correspondentschap op zich te nemen.
Tot februari 2005 dus. Later dat jaar werd bekend dat Charles per 1 januari 2006 terug zou keren bij het NOS Journaal om daar Philip Freriks als anchorman op te volgen. In de tussentijd werkte hij onder meer aan Amerikanen zijn niet gek; over Bush en baseball, misdaad en miljonairs, kerken en casino's, porno en politiek. Een boek dat, zoals de auteur het zelf omschreef, 'de weerslag van twaalf jaar wonen, werken en reizen in de VS' is en dat zou uitgroeien tot een van de bestverkochte non-fictie boeken van 2005. Inclusief een geactualiseerde versie van drie jaar later verkocht Groenhuijsen naar eigen zeggen meer dan 100.000 exemplaren van het bij uitgeverij Balans verschenen boek.
In Amerikanen zijn niet gek beschrijft de in 1954 in het Friese Joure geboren journalist op toegankelijke wijze de (eigen)aardigheden van het Amerikaanse volk ten tijde van president Bush. Een en ander dikwijls geplaatst in een historisch kader en afgezet tegen hoe Nederlanders in het leven staan. Achter in het boek staat een indrukwekkende literatuurlijst en worden bronnen vermeld. Verder prijst Groenhuijsen de zegeningen van het internet dat hij dan ook veelvuldig heeft gebruikt bij het schrijven van zijn boek.
Wel dienen lezers van nu er zich bewust van te zijn dat Amerikanen zijn niet gek uitkwam voordat sociale media hun intrede hadden gedaan. Met alle gevolgen voor de journalistiek van dien. Afgezien van wat slordigheden duiken in het boek voorts zaken op die nu, ruim twintig jaar na de oorspronkelijke publicatiedatum, achterhaald zijn. Zo komt in een hoofdstukje over grootverdieners in het Amerikaanse politieke en zakenleven de naam van de in 2008 ten tijde van de bankencrisis failliet gegane financiële dienstverlener Lehman Brothers voorbij. Wanneer Charles een beeld schetst van de Democraten die al jarenlang weinig weten uit te richten tegen de Republikeinen en hun president Bush merkt hij over eerstgenoemde partij op: 'Wie weet staat er nog eens een echt aansprekende leider op'. Inmiddels weten we dat die zich datzelfde decennium nog zou aandienen in de persoon van Barack Obama.
En zo zijn er nog wat dingen waar je nu je vraagtekens bij kunt zetten. 'Amerika onder Bush is een gevaar voor wereld', citeert Groenhuijsen de Hongaars-Amerikaanse zakenman, publicist, geldgever aan de Democraten en fel tegenstander van de Republikeinen George Soros, nog onkundig over het aantreden zo'n tien jaar later van Donald Trump.
Na 2005 zou Charles overigens alle tijd hebben om zich verder met het reilen en zeilen van zijn tweede vaderland bezig te houden. Want op 1 december van dat jaar ontsloeg de NOS hem vanwege wat de omroep een 'vertrouwensbreuk' noemde. Aanleiding was een controverse met NOS Nieuws-hoofdredacteur Hans Laroes over neveninkomsten. Daarbij kwamen nog eerder in een interview met HP/De Tijd door Groenhuijsen gedane negatieve uitlatingen over collega's bij het NOS Journaal. Er volgde een rechtszaak met een riante ontslagvergoeding als uitkomst. Zo werd Charles Groenhuijsen geen anchorman, maar trad hij, al dan niet noodgedwongen, toe tot het vaderlandse leger van Amerika-duiders en dat van BN'ers.
Mijn lage review is met name omdat boek wat gedateerd is (2005). De wereld ziet er met Trump anders uit. Veel aspecten die Charles beschrijft, gelden nog steeds, maar zijn, mede door invloed van social media en big tech, nog veel extremer geworden. Amerika blijft een fenomeen dat antropologisch interessant is.
De meeste Amerikanen zijn knettergek. Groenhuijsen onderbouwt dit op heldere soms wat slordige maar overtuigende wijze. Eigenaardige titel. Wel wat verouderd natuurlijk (2005).
"Het is de dagelijkse werkelijkheid voor miljoenen Amerikanen die alleen van krant en televisie weten dat ze in het rijkste land van de wereld wonen." (Amerikanen zijn niet gek, p. 139).
Interessant boek, ook al is het al weer een tijdje geleden geschreven. Een echte verklaring van de titel geeft het me niet; wel iets meer begrip van deze zo anders levende en denkende mensen.
Verbazend gemakzuchtig. Groenhuijsen heeft een flinke staat van dienst als journalist en NOS-verslaggever. Bij deze werkgever was hij maar liefst 23 jaar in dienst, waarvan hij er dertien doorbracht als correspondent in Washington. Dat uitgerekend hij daarom een boek volschrijft over uitgekauwde - in de media talloze malen herhaalde - wetenswaardigheden is teleurstellend. Hij verkoopt zijn boek met de bewering dat Amerikanen lang niet zo gek zijn als Hollanders denken. Om vervolgens het alom bekende beeld te schetsen van een godsdienstwaanzinnig volk met een booming porno- en gokindustrie, falende gezondheidszorg en een deerniswekkend contrast tussen rijk en arm. Een echte poging om deze zaken en "gekte" te verklaren en te verdedigen doet hij niet. Zijn teksten ontstijgen nergens de stijl van TV-items - bedoeld om in enkele minuten een, met wat soundbites opgeleukt, onderwerp compact neer te zetten. Gezien de titel van zijn boek en zijn liefde voor Amerika, vraag ik me af of het de bedoeling was dat ik als lezer de conclusie "Jep, precies wat ik al dacht. Wat een weirdo's die lui." moet trekken. Daarbij komt dat Amerikanen zijn niet gek een paar redigeerslagen heeft gemist. Groenhuijsen valt voortdurend in herhaling, creëert onnodig chaos door continu van de hak op de tak springen en laat zijn onderwerpen en sub-onderwerpen ergerlijk overlappen.
Als we dan toch niet dieper op de materie ingaan, geef mij dan maar Sylvia Wittemans Ik verzin dit niet over haar avonturen in een Amerikaanse buitenwijk. Exact dezelfde wetenswaardigheden, maar op een hilarische manier verpakt. En voor makkelijk weg te lezen, inhoudelijk interessantere informatie over de VS: Max Westerman.
In this book 'Americans are not crazy' Charles Groenhuijsen, former America correspondent from the Netherlands, explains the USA to Dutch people. He not only describes with a lot of anecdotes was is typical about the USA, from the perspective of Dutch people. But is capable of making Dutch people understand WHY they do what they do and that it all makes sense when you understand the country and its people. Unfortunately the book is not translated into English.
Americans are not crazy. To quote Covey: seek first to understand than to be understand (BTW: also applicable on the Americans to us). This book will help you with that.