What do you think?
Rate this book
De komst van Joachim Stiller
De komst van Joachim Stiller verscheen voor het eerst in 1960, en is sindsdien uitgegroeid tot een van de grote klassiekers van de Nederlandse literatuur. Het is de indrukwekkende en raadselachtige geschiedenis van journalist Freek Groeneveld en zijn geliefde Simone Marijnissen, die voorspellende boodschappen ontvangen van Stiller, de mysterieuze hoofdpersoon. Zijn zij het slachtoffer van een practical joke? Van een geestelijk gestoorde?
192 pages, Paperback
First published January 1, 1960
29 people are currently reading
1207 people want to read
About the author
Hubert Lampo
76 books29 followersHubert Léon Lampo was een Vlaamse schrijver.
Hubert Lampo bij Hubert Lampo Genootschap
Hubert Lampo in de Nederlandstalige Wikipedia
Hubert Lampo in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Hubert Lampo bij "Schrijversgewijs"
Hubert Léon Lampo was a Flemish writer.
Hubert Lampo in the English Wikipedia
Hubert Lampo bij Hubert Lampo Genootschap
Hubert Lampo in de Nederlandstalige Wikipedia
Hubert Lampo in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Hubert Lampo bij "Schrijversgewijs"
Hubert Léon Lampo was a Flemish writer.
Hubert Lampo in the English Wikipedia
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 144 reviews
November 26, 2023
De omtrekkende bewegingen, lange zinnen, omfloerst taalgebruik, het gebruik van dubbele ontkenningen, ik kan het wel velen bij Lampo. Hij creëert op deze wijze een speciale sfeer, een melancholie, die de weg bereidt naar distorsies. Het getheoretiseer daarover levert inspiratie aan de lezer over occulte, esoterische en magisch realistische schrijvers en boeken. De terugkeer van Joachim Stiller is de overwinning van de dichterlijke geest op het materiële geweld (p154). Lampo ondervond dat geweld aan den lijve in WO2. Dit boek is de overwinning op het trauma dat hij daarbij opliep en die zin is het fantastisch dat dit het meest bekende werk van hem geworden is.
In de kern is dit een liefdesverhaal met al haar magie, distorsies, melancholie, humor en ongemak van onzekerheid. Gesitueerd in die andere grote liefde van Lampo, de sfeerplaats Antwerpen. Ondanks het soms gedateerde taalgebruik, magistraal!
In de kern is dit een liefdesverhaal met al haar magie, distorsies, melancholie, humor en ongemak van onzekerheid. Gesitueerd in die andere grote liefde van Lampo, de sfeerplaats Antwerpen. Ondanks het soms gedateerde taalgebruik, magistraal!
November 9, 2014
This is simply the best novel I read this year.
In 2013-2014, I took my postgraduate degree in library science at the University of Antwerp in Belgium, and, just because I thought it would fit my situation, I got this novel that is set in Antwerp at the university library. Little did I know that this novel would get under my skin and that now, half a year later, I'd still be feeling the urge to write a review about this book.
Although a bit of a struggle to get through at first - Lampo loves long sentences - this soon turns into a story that you just can't put aside. For days, I could hardly think about anything else than what was up with this strange Stiller guy. As it happens, the narrator of the story receives letters from the mysterious Joachim Stiller. These letters were sent decades earlier, yet Stiller was apparently capable of predicting the future. This, in combination with some of the most beautiful magical-realistic scenes to be found in literature make this novel both intriguing and breathtakingly beautiful.
I don't think this novel will be easy to find in translation, but if you happen to stumble upon it: read it! This is definitely one of those books that should be rediscovered in world literature.
In 2013-2014, I took my postgraduate degree in library science at the University of Antwerp in Belgium, and, just because I thought it would fit my situation, I got this novel that is set in Antwerp at the university library. Little did I know that this novel would get under my skin and that now, half a year later, I'd still be feeling the urge to write a review about this book.
Although a bit of a struggle to get through at first - Lampo loves long sentences - this soon turns into a story that you just can't put aside. For days, I could hardly think about anything else than what was up with this strange Stiller guy. As it happens, the narrator of the story receives letters from the mysterious Joachim Stiller. These letters were sent decades earlier, yet Stiller was apparently capable of predicting the future. This, in combination with some of the most beautiful magical-realistic scenes to be found in literature make this novel both intriguing and breathtakingly beautiful.
I don't think this novel will be easy to find in translation, but if you happen to stumble upon it: read it! This is definitely one of those books that should be rediscovered in world literature.
July 8, 2022
Freek Groeneveldt krijgt een brief van ene Joachim Stiller, die echter 38 jaar geleden blijkt gepost te zijn, maar toch een reactie is op een gebeurtenis die pas plaatsgevonden heeft.
Later blijkt dat nog andere mensen in zijn omgeving ook boodschappen van Stiller gekregen hebben, en plots duikt de naam Stiller op onverwachte momenten op, bv. hij is ook de schrijver van een 16de eeuws theologisch boek dat Groeneveldt toevallig in handen krijgt.
Meer een meer krijgen de hoofdpersonen, en vooral Freek, een onbestemd angstgevoel, alsof ze gek aan het worden zijn. Zo is er ook nog de beiaard die 's nachts speelt, maar blijkbaar door niemand anders dan Freek, zijn vriendin Simone en naar later blijkt ook door een vriend van hen gehoord wordt.
Als ze dan eindelijk Joachim Stiller kunnen ontmoeten, wordt deze vlak voor hun ogen door een legertruck doodgereden. En drie dagen later is het lijk spoorloos uit de koelcel verdwenen, nadat er 's nachts een onweer gewoed heeft....
Magisch realisme zoals we het gewoon zijn van Lampo. De lezer raakt geboeid door het verhaal, verlangt er naar de uitkomst te lezen, die dan toch in een waas van suggestieve geheimzinnigheid gehuld blijft.
Goed boek als je van dit genre houdt.
Later blijkt dat nog andere mensen in zijn omgeving ook boodschappen van Stiller gekregen hebben, en plots duikt de naam Stiller op onverwachte momenten op, bv. hij is ook de schrijver van een 16de eeuws theologisch boek dat Groeneveldt toevallig in handen krijgt.
Meer een meer krijgen de hoofdpersonen, en vooral Freek, een onbestemd angstgevoel, alsof ze gek aan het worden zijn. Zo is er ook nog de beiaard die 's nachts speelt, maar blijkbaar door niemand anders dan Freek, zijn vriendin Simone en naar later blijkt ook door een vriend van hen gehoord wordt.
Als ze dan eindelijk Joachim Stiller kunnen ontmoeten, wordt deze vlak voor hun ogen door een legertruck doodgereden. En drie dagen later is het lijk spoorloos uit de koelcel verdwenen, nadat er 's nachts een onweer gewoed heeft....
Magisch realisme zoals we het gewoon zijn van Lampo. De lezer raakt geboeid door het verhaal, verlangt er naar de uitkomst te lezen, die dan toch in een waas van suggestieve geheimzinnigheid gehuld blijft.
Goed boek als je van dit genre houdt.
November 29, 2023
In het leven van journalist Freek Groenevelt, een man van bijna 40 jaar, komen moeilijk te verklaren gebeurtenissen voor, waarbij telkens de naam van Joachim Stiller opduikt: in een brief aan hem, in een brief aan een tijdschriftredactie, in een telefoongesprek, in een hem toegestuurd boek en zo meer. Hij gaat op onderzoek uit en uit vergelijking van diverse gegevens komt onvoldoende duidelijkheid, veeleer ontstaat bij de journalist meer verwarring. Hij krijgt feiten boven tafel die onmogelijk met elkaar te rijmen zijn. Het leidt tot herhaaldelijk wisselende gemoedsbewegingen, met name beklemmende angst. Een nivellerende invloed heeft Simone, die ook door (middel van een brief van) Stiller is benaderd, vooral omdat zij tweeën het goed met elkaar kunnen vinden.
Op een gegeven moment blijkt uit het hoofdstuk ‘De derde dag’ een diepere betekenislaag.
De Vlaamse Hubert Lampo (1920-2006) was een productieve schrijver, met journalistieke en bestuurlijke ervaring. Het genre-etiket, waarmee hij bekendheid heeft verworven, is: magisch realisme. Ook ‘De komst van Joachim Stiller’, waarmee hij doorbrak, is daarvan een voorbeeld. Lampo hanteert een eigen, herkenbare stijl. Ter gelegenheid van ‘De goden moeten hun getal hebben’, later verschenen als ‘Kasper in de onderwereld’, heb ik daarover al geschreven; vervolgens heb ik naar aanleiding van mijn enthousiasme over dat boek een aangename conversatie gehad met Marc, die als comments bij dat boek te lezen is.
Zie: https://www.goodreads.com/review/show...
Persoonlijk vind ik deze stijl niet storend, eerder aangenaam; ik lees er makkelijk doorheen. Wellicht helpt het mij dat ik ook redelijk veel Duitse teksten lees. Overigens doet mij Lampo’s taalgebruik in deze roman meer Nederlands dan Vlaams aan. Dat zou verband kunnen houden – ik spreek slechts een particulier vermoeden uit – dat hij sinds 1951 zijn boeken in Nederland publiceerde. Joachim Stiller is in 1960 uitgebracht. Inhoudelijk biedt deze roman ook aangenaam veel afwisseling in de voortgang der dingen. Men kan uit een scene, waarin hij aan een psychiater vertelt over een ervaring tijdens de Tweede Wereldoorlog, opmaken dat zij verband kan houden, gebaseerd is op c.q. een verwerking is van wat Lampo aan oorlogsleed heeft meegemaakt. Ik heb de indruk dat niet alle eerder losgemaakte eindjes aan elkaar worden geknoopt, maar ik vind dat in dit geval niet essentieel voor mijn waardering.
Ik heb Joachim Stiller gelezen in een band, genaamd ‘De Antwerpse romans’, waarin tevens ‘Terugkeer naar Atlantis’ en ‘Een geur van sandelhout’ zijn opgenomen. Bij gelegenheid zal ik – zoals eerder aangekondigd – ook die graag tot mij nemen. JM
Op een gegeven moment blijkt uit het hoofdstuk ‘De derde dag’ een diepere betekenislaag.
De Vlaamse Hubert Lampo (1920-2006) was een productieve schrijver, met journalistieke en bestuurlijke ervaring. Het genre-etiket, waarmee hij bekendheid heeft verworven, is: magisch realisme. Ook ‘De komst van Joachim Stiller’, waarmee hij doorbrak, is daarvan een voorbeeld. Lampo hanteert een eigen, herkenbare stijl. Ter gelegenheid van ‘De goden moeten hun getal hebben’, later verschenen als ‘Kasper in de onderwereld’, heb ik daarover al geschreven; vervolgens heb ik naar aanleiding van mijn enthousiasme over dat boek een aangename conversatie gehad met Marc, die als comments bij dat boek te lezen is.
Zie: https://www.goodreads.com/review/show...
Persoonlijk vind ik deze stijl niet storend, eerder aangenaam; ik lees er makkelijk doorheen. Wellicht helpt het mij dat ik ook redelijk veel Duitse teksten lees. Overigens doet mij Lampo’s taalgebruik in deze roman meer Nederlands dan Vlaams aan. Dat zou verband kunnen houden – ik spreek slechts een particulier vermoeden uit – dat hij sinds 1951 zijn boeken in Nederland publiceerde. Joachim Stiller is in 1960 uitgebracht. Inhoudelijk biedt deze roman ook aangenaam veel afwisseling in de voortgang der dingen. Men kan uit een scene, waarin hij aan een psychiater vertelt over een ervaring tijdens de Tweede Wereldoorlog, opmaken dat zij verband kan houden, gebaseerd is op c.q. een verwerking is van wat Lampo aan oorlogsleed heeft meegemaakt. Ik heb de indruk dat niet alle eerder losgemaakte eindjes aan elkaar worden geknoopt, maar ik vind dat in dit geval niet essentieel voor mijn waardering.
Ik heb Joachim Stiller gelezen in een band, genaamd ‘De Antwerpse romans’, waarin tevens ‘Terugkeer naar Atlantis’ en ‘Een geur van sandelhout’ zijn opgenomen. Bij gelegenheid zal ik – zoals eerder aangekondigd – ook die graag tot mij nemen. JM
March 12, 2025
? Ik was nieuwsgierig naar een boek van de stroming magisch realisme. Dit boek was ook op mijn middelbare school al een klassieker..
🤔 Het boek boeide me meer dan ik van te voren verwachtte.
MW 25/5/21
🤔 Het boek boeide me meer dan ik van te voren verwachtte.
MW 25/5/21
June 6, 2020
The ending went a little over my head, probably because this was my first magical realism book. I like the way the mystery went but the conclusion didn't feel that satisfying.
Apart from that, I didn't like the relationship between Freek and Simone. Even though it wasn't entirely out of nowhere, it didn't feel natural either. Simone was written in a way that may have been appropriate in the 60s but today makes you think that the author wrote her only as a love interest, not a person. Their (kind of rushed) romance being almost the focus of the book therefore just wasn't for me.
I really liked the writing, though. It was very effective in characterizing Freek and also quite charming and captivating. It can be a little long winded, but for the most part it really worked for me.
Apart from that, I didn't like the relationship between Freek and Simone. Even though it wasn't entirely out of nowhere, it didn't feel natural either. Simone was written in a way that may have been appropriate in the 60s but today makes you think that the author wrote her only as a love interest, not a person. Their (kind of rushed) romance being almost the focus of the book therefore just wasn't for me.
I really liked the writing, though. It was very effective in characterizing Freek and also quite charming and captivating. It can be a little long winded, but for the most part it really worked for me.
August 12, 2022
Ik moest er even inkomen, maar uiteindelijk ben ik positief verast. De schrijfstijl voelde regelmatig omslachtig, maar riep bij mij ook een heel duidelijk sfeer op en daar hou ik van.
Om nog eens te herlezen.
Om nog eens te herlezen.
November 21, 2020
Heerlijk boek. Om één of andere reden deed het me enorm terug aan mijn studententijd denken. Is het omdat deze titel toen vaak circuleerde? Of omdat het hoofdpersonage van de ene ontmoeting naar de andere fladdert en regelmatig de nacht induikt? Het nostalgische gevoel in combinatie met het raadselachtige verhaal en het wat archaïsche taalgebruik (het wemelt van de formele zinssneden die je je op vandaag niet meer ziet uitspreken tegen je lief en geestige woorden à la ‘kwansuis’) beviel me in elk geval erg goed.
October 30, 2022
Wel ja. Die Joachim Stiller is natuurlijk de Messias.
Vandaar dat lege 'graf', drie dagen na het overlijden.
Niet alles wordt verklaard, maar het is allemaal wel goed gevonden.
Verder viel het me op hoe veel er gerookt werd in die tijd...
Vandaar dat lege 'graf', drie dagen na het overlijden.
Niet alles wordt verklaard, maar het is allemaal wel goed gevonden.
Verder viel het me op hoe veel er gerookt werd in die tijd...
This entire review has been hidden because of spoilers.
February 5, 2024
Geen slecht dingetje dit! Verrassend leesbaar voor een literaire klassieker uit de tweede helft van de twintigste eeuw, niettegenstaande de ondertussen archaïsche woordkeuze en zinsbouw (in de zin van "Daar hij honger had, ging hij de maaltijd tot zich nemen"). Leest ook vrij vlot en laat zich maar zelden verleiden tot een moeilijk doordringbaar alineaatje filosofisch gewauwel (opnieuw, in tegenstelling tot andere werken uit die tijd), waardoor het 'realisme' in 'magisch realisme' (waar dit boek in de Nederlandse literatuur een schoolvoorbeeld van zou zijn) goed stand houdt.
Bij het 'magische' moet je je niet te veel voorstellen hoor, het is zeker aan de mildere kant. Het heeft zo wat de vibe van een paranormale horrorfilm, maar dan alleen het eerste kwartier, voor er echt enge dingen gebeuren. Gewoon hier en daar wat vreemde, onverklaarbare toevalligheden en fenomenen. Het heeft zeker wel iets, zeker met een symbolische interpretatie erbij (die wel een klein beetje heel voor de hand ligt vind ik, maar goed), maar ik vraag me voor de moderne lezer vandaag de dag toch een klein beetje af waarom je dit juist zou willen lezen. Enorm veel diepgang en literair 'belang' lijkt het me nu niet meteen te hebben, en als je het wil doen voor de understated bovennatuurlijke dimensie en mysterie, dan zijn er vandaag de dag ontelbaar veel boeken die strakker geschreven zijn, meer om het lijf hebben en meeslepender zijn.
Zeker niet slecht dus, maar ik vraag me gewoon een beetje af aan wie ik het zou moeten aanbevelen.
Bij het 'magische' moet je je niet te veel voorstellen hoor, het is zeker aan de mildere kant. Het heeft zo wat de vibe van een paranormale horrorfilm, maar dan alleen het eerste kwartier, voor er echt enge dingen gebeuren. Gewoon hier en daar wat vreemde, onverklaarbare toevalligheden en fenomenen. Het heeft zeker wel iets, zeker met een symbolische interpretatie erbij (die wel een klein beetje heel voor de hand ligt vind ik, maar goed), maar ik vraag me voor de moderne lezer vandaag de dag toch een klein beetje af waarom je dit juist zou willen lezen. Enorm veel diepgang en literair 'belang' lijkt het me nu niet meteen te hebben, en als je het wil doen voor de understated bovennatuurlijke dimensie en mysterie, dan zijn er vandaag de dag ontelbaar veel boeken die strakker geschreven zijn, meer om het lijf hebben en meeslepender zijn.
Zeker niet slecht dus, maar ik vraag me gewoon een beetje af aan wie ik het zou moeten aanbevelen.
August 7, 2025
3,5 (gelezen op de trein)
Als tiener was ik weg van Lampo. En nu, al die jaren later, heb ik terug genoten van de mooie schrijfstijl, het mysterieuze, het geheimzinnige. Een verhaal waar buiten de verteller, zijn vriendin, zijn vrienden en natuurlijk Joachim Stiller nog een belangrijk personage aanwezig is : de stad Antwerpen.
Als tiener was ik weg van Lampo. En nu, al die jaren later, heb ik terug genoten van de mooie schrijfstijl, het mysterieuze, het geheimzinnige. Een verhaal waar buiten de verteller, zijn vriendin, zijn vrienden en natuurlijk Joachim Stiller nog een belangrijk personage aanwezig is : de stad Antwerpen.
April 29, 2021
Een absolute kanjer. Helemaal niet moeilijk maar juist erg rijk aan taal. Nederlands, geen Vlaams, dat werd destijds verfoeid bij uitgeverijen. Wel merk ik het verschil met het taalgebruik hier en hoe het afgegleden is naar de armzielige woordenschat van tegenwoordig, neem maar een Baantjer bijvoorbeeld.De invloed van franse woorden is in vlaanderen wel altijd groter geweest dan in nederland, ook vandaag nog. Daarentegen is in nederland het oikofobe vervangen van het nederlands door steenkolenengels dan weer verder gevorderd.
Ik vermoed dat destijds mystiek automatisch een verband met het bijbelse inhield. De parallellen met Jezus zijn er legio. Nog duidelijker en het boek zou verboden zijn geworden. Ik denk dat het eind jaren vijftig behoorlijk controversieel was.
Liefde is erg belangrijk in het boek. In het oog springend is natuurlijk de opbloeiende relatie tussen Freek en Simone. Dit loopt mooi synchroon met de ontwikkeling van de plot ivm het personage Joachim Stiller.
Antwerpen werd destijds zwaar getroffen door bombardementen van de geallieerden en dat liet diepe sporen na. Citaat Wikipedia: Het Amerikaanse bombardement op Mortsel vond plaats op 5 april 1943 en was met 936 doden het zwaarste in België tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vlak daarna werd Vlaanderen en dus ook weeer Antwerpen getroffen door de repressie en dat laat tot vandaag zijn sporen na. Begin jaren 50 was men nog maar herstellende van alle ellende, verraad, vervolging en hongersnood. De gouden jaren 60 waren nog toekomstmuziek. De schrik voor een derde wereldoorlog zat er diep in bij de mensen. Logisch dat er steeds naar verwezen werd. In dit boek is er dan nog de specifieke reden die met het pentothal-incident te maken heeft.
En als je dan een einde verwacht waarin alles netjes wordt uitgelegd komt Hubert Lampo toch nog met een onverwachte twist die alles op zijn kop zet en het mysterie bewaart. Aan de lezer om zijn/haar conclusies te trekken.
Ik vermoed dat destijds mystiek automatisch een verband met het bijbelse inhield. De parallellen met Jezus zijn er legio. Nog duidelijker en het boek zou verboden zijn geworden. Ik denk dat het eind jaren vijftig behoorlijk controversieel was.
Liefde is erg belangrijk in het boek. In het oog springend is natuurlijk de opbloeiende relatie tussen Freek en Simone. Dit loopt mooi synchroon met de ontwikkeling van de plot ivm het personage Joachim Stiller.
Antwerpen werd destijds zwaar getroffen door bombardementen van de geallieerden en dat liet diepe sporen na. Citaat Wikipedia: Het Amerikaanse bombardement op Mortsel vond plaats op 5 april 1943 en was met 936 doden het zwaarste in België tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vlak daarna werd Vlaanderen en dus ook weeer Antwerpen getroffen door de repressie en dat laat tot vandaag zijn sporen na. Begin jaren 50 was men nog maar herstellende van alle ellende, verraad, vervolging en hongersnood. De gouden jaren 60 waren nog toekomstmuziek. De schrik voor een derde wereldoorlog zat er diep in bij de mensen. Logisch dat er steeds naar verwezen werd. In dit boek is er dan nog de specifieke reden die met het pentothal-incident te maken heeft.
En als je dan een einde verwacht waarin alles netjes wordt uitgelegd komt Hubert Lampo toch nog met een onverwachte twist die alles op zijn kop zet en het mysterie bewaart. Aan de lezer om zijn/haar conclusies te trekken.
March 14, 2022
Geweldige roman. In het begin nogal gewoontjes, maar naarmate het verhaal verstrijkt wordt het steeds meer gespannen. Komen veel leuke en doordachte motieven en metaforen in voor. Niveau 5 lezen voor de lijst, 217 bladzijden, maar leest echter zo weg. Echt een aanrader
August 7, 2013
Een van deze boeken die een grote invloed hebben gehad op de manier waarop ik de wereld zag (en zie) en daarover op mijn beurt verslag wilde uitbrengen. De magisch-realistische roman bij uitstek, waarin het "magische" staat voor de leer van de archetypen, het belang van droom en verbeelding, en het realisme voor de manier waarop die stevig geworteld blijken in de werkelijkheid... of vice versa. Hubert Lampo zet in zijn barokke stijl, in een weemoedige sfeer, onvergetelijke personages neer in een bijzonder herkenbare omgeving (in dit geval: Antwerpen).
October 21, 2018
Magisch-realistische roman met overduidelijke Christelijke boventonen. De verteller, Freek Groenevelt, een schrijver van middelbare leeftijd krijgt geheimzinnige berichten van ene Joachim Stiller. Vanaf dat moment wordt het leven steeds mysterieuzer. Het leuke van het boek zit in Groenvelts verbeten pogingen om al het mysterie tegen de klippen op rationeel te blijven verklaren. Groenevelt (en wellicht Lampo zelf) heeft een nogal omslachtige, volstrekt onvlaamse schrijfwijze, waardoor de roman niet altijd even lekker weg leest. En uiteindelijk ligt het Christelijke thema er iets te breed op, maar verder een prettig wegleesbare roman.
August 1, 2015
Mag stilaan verwijderd worden uit de lijst van Vlaamse klassiekers.Erg breedsprakerig, taalgebruik en stijl achterhaald. De intrige blijft min of meer overeind hoewel de ontknoping me niet overtuigt. De auteur probeert een diepere metafysische dimensie mee te geven, wat naar mijn mening niet lukt. Voor fans van de x-files is dit wellicht best te pruimen.
August 3, 2021
Het kostte me, mede door het taalgebruik ( het boek is van 1960 ), enige moeite om in het boek te komen, maar dan heb je ook wat. Ik vond het een mooi boek, magisch realisme dus, bij vlagen wordt er een wat beklemmende sfeer opgeroepen, het tijdbeeld ( omgangsvormen en dergelijke ) spreekt mooi uit het boek, fraai hoe dingen uiteindelijk samenkomen en ik genoot uiteindelijk ook van het taalgebruik ( het deed me wel afvragen: lijden wij sindsdien niet gewoon aan taalarmoede ? ).
Enkele mooie zinnen:
"Ik weet niet wat ik zeggen zal om je gerust te stellen, maar je moet erom denken dat buiten heerlijk de zon schijnt, dat je het daarstraks leuk op mijn arme-artiestenzolder scheen te vinden, dat wij beiden zelfstandige mensen en geestelijk volwassenen zijn, die om het even welke moeilijkheid wel aankunnen."
"Ik weet alleen vaag dat ik op een bepaald ogenblik overlegde - wij reden langs het museum, waar de bronsgroen geoxideerde paarden en zegewagens op het dak de laatste stralen van de zon opvingen - hoe het wel leek of er een radiotoestel in mijn hersenen zat, haarfijn afgestemd op een zender die evenwel plots uitgevallen is, zodat men alleen geruis hoort en nu en dan wat onbestemd gekraak."
Enkele mooie zinnen:
"Ik weet niet wat ik zeggen zal om je gerust te stellen, maar je moet erom denken dat buiten heerlijk de zon schijnt, dat je het daarstraks leuk op mijn arme-artiestenzolder scheen te vinden, dat wij beiden zelfstandige mensen en geestelijk volwassenen zijn, die om het even welke moeilijkheid wel aankunnen."
"Ik weet alleen vaag dat ik op een bepaald ogenblik overlegde - wij reden langs het museum, waar de bronsgroen geoxideerde paarden en zegewagens op het dak de laatste stralen van de zon opvingen - hoe het wel leek of er een radiotoestel in mijn hersenen zat, haarfijn afgestemd op een zender die evenwel plots uitgevallen is, zodat men alleen geruis hoort en nu en dan wat onbestemd gekraak."
August 20, 2021
Een zeer fijn boekje.
July 28, 2023
Gek verhaal maar ik vond het leuk dat de hoofdpersonen het zelf ook heel gek vonden. En toen ik eenmaal was gewend aan die lange oud-Nederlandse zinnen die ik soms echt vijf keer moest lezen voordat ik het snapte las het ook wel fijn weg
July 28, 2023
Na elk hoofdstuk dacht ik het mysterie opgelost te hebben, waarna er weer een gebeurtenis plaats vond die niet te verklaren was. Het boek was veel boeiender dan ik van tevoren had gedacht!
Read
January 21, 2025Soms heeft een mens een magische verschijning nodig
October 30, 2022
Wie Hubert Lampo zegt, zegt magisch-realisme en zegt middelbare scholieren. Inderdaad, Lampo is (samen met Vandeloo en Ruyslinck) zowat dé favoriete auteur van de Vlaamse humaniora. En zoals je reeds weet, heb ik niet alleen konijnen maar ook nog pubers gehouden en uit mijn zwaar belast leraarsverleden heb ik o.a. een Lampo-complex overgehouden.
“De komst van Joachim Stiller” bijvoorbeeld. De reden is vooral tweeërlei: (1) Lampo kan nog vertéllen zoals enkel Geeraerts, Walschap en Gijsen dat nog kunnen hier in Vlaanderen; (2) het was enige tijd geleden dat ik nog een (ont)spannend boek had gelezen.
Dit betekent echter niet dat er niets op aan te merken valt. Zo is b.v. het hele boek doordrongen van een frivole, seksuele atmosfeer. Tót Simone op de proppen komt (inderdaad “de ideale vrouw”) en Lampo de eerste copulatie schoolmeesterachtig, negentiende-eeuws beschrijft (p.109). Op p.116 laat hij “het” Simone zelfs “het liefste dat geen getuigen duldt” noemen. Toch een puriteinse inborst die voor seks twee maten en twee gewichten hanteert? De “ondergoed-passage” (p.136) bewijst overigens nogmaals dat de beste klanten van dameslingeriezaken mannen zijn…
Een tweede stokpaardje dat Lampo graag berijdt is Jung. Deze arme man wordt er echter te pas, maar meestal te onpas bijgesleurd, met name (p.130) of er duidelijk op alluderend (p.112). Van het MR heeft Lampo overigens toch niet zo heel veel kaas gegeten. Hij behoudt er eerder de grand guignol-groteske effecten van (het carillon, het graffitomannetje en natuurlijk Mr.Engel: what’s in a name!). Zoals bij iedere schrijver zijn de uitlegpassages natuurlijk knoeiwerk.
Hij doet ook duidelijk een gooi naar het genie van Kafka (p.146), maar ondanks het feit dat hij Simone driemaal per nacht “vrouw laat zijn“, schiet hij hier duidelijk te kort. Overigens is die liefde met Simone er één van Rozengeur en Maneschijn. M.a.w. oervervelend want ruzie(tje)s horen bij de liefde als het zout bij de patatten.
Van de Fransen heeft Lampo de onhebbelijke gewoonte overgeërfd gemiddeld zes bladzijden per boek te verspillen aan discussies over het al of niet tutoyeren. Als het dàt is wat zo bij de Noord-Nederlanders inslaat, dan kunnen we beter terugkeren naar onze Vlaamse “ge”!
Kortom, de slogan die Lampo boven zijn schrijftafel zou moeten kleven is “dosering”! De Harlekijn-episode b.v. is heel knap, maar hij laat zich steeds weer verleiden tot onzinnige uitlopertjes als “de blik van herkenning” – of denkt hij dat de lezers zo dom waren dat ze het niet door hadden?
Er zijn trouwens te veel personages. Elk hoofdstuk brengt er één bij: misschien is dat wel een structuuraspect, een deel van de “compositie”!
Grappig zijn wel pregnante uitspraken zoals “nog steeds zat Hendrik Conscience er oven zijn aquarium over te piekeren, wat hij eigenlijk uitgericht had door zijn volk Courths-Mahler te leren lezen.”
“De komst van Joachim Stiller” bijvoorbeeld. De reden is vooral tweeërlei: (1) Lampo kan nog vertéllen zoals enkel Geeraerts, Walschap en Gijsen dat nog kunnen hier in Vlaanderen; (2) het was enige tijd geleden dat ik nog een (ont)spannend boek had gelezen.
Dit betekent echter niet dat er niets op aan te merken valt. Zo is b.v. het hele boek doordrongen van een frivole, seksuele atmosfeer. Tót Simone op de proppen komt (inderdaad “de ideale vrouw”) en Lampo de eerste copulatie schoolmeesterachtig, negentiende-eeuws beschrijft (p.109). Op p.116 laat hij “het” Simone zelfs “het liefste dat geen getuigen duldt” noemen. Toch een puriteinse inborst die voor seks twee maten en twee gewichten hanteert? De “ondergoed-passage” (p.136) bewijst overigens nogmaals dat de beste klanten van dameslingeriezaken mannen zijn…
Een tweede stokpaardje dat Lampo graag berijdt is Jung. Deze arme man wordt er echter te pas, maar meestal te onpas bijgesleurd, met name (p.130) of er duidelijk op alluderend (p.112). Van het MR heeft Lampo overigens toch niet zo heel veel kaas gegeten. Hij behoudt er eerder de grand guignol-groteske effecten van (het carillon, het graffitomannetje en natuurlijk Mr.Engel: what’s in a name!). Zoals bij iedere schrijver zijn de uitlegpassages natuurlijk knoeiwerk.
Hij doet ook duidelijk een gooi naar het genie van Kafka (p.146), maar ondanks het feit dat hij Simone driemaal per nacht “vrouw laat zijn“, schiet hij hier duidelijk te kort. Overigens is die liefde met Simone er één van Rozengeur en Maneschijn. M.a.w. oervervelend want ruzie(tje)s horen bij de liefde als het zout bij de patatten.
Van de Fransen heeft Lampo de onhebbelijke gewoonte overgeërfd gemiddeld zes bladzijden per boek te verspillen aan discussies over het al of niet tutoyeren. Als het dàt is wat zo bij de Noord-Nederlanders inslaat, dan kunnen we beter terugkeren naar onze Vlaamse “ge”!
Kortom, de slogan die Lampo boven zijn schrijftafel zou moeten kleven is “dosering”! De Harlekijn-episode b.v. is heel knap, maar hij laat zich steeds weer verleiden tot onzinnige uitlopertjes als “de blik van herkenning” – of denkt hij dat de lezers zo dom waren dat ze het niet door hadden?
Er zijn trouwens te veel personages. Elk hoofdstuk brengt er één bij: misschien is dat wel een structuuraspect, een deel van de “compositie”!
Grappig zijn wel pregnante uitspraken zoals “nog steeds zat Hendrik Conscience er oven zijn aquarium over te piekeren, wat hij eigenlijk uitgericht had door zijn volk Courths-Mahler te leren lezen.”
November 27, 2020
Ik weet eigenlijk niet waarom ik dit boek uitgelezen heb. Misschien had ik valse hoop op een deftige finale?
Met een label als "magisch realisme" had ik wel degelijk hoop. Eindelijk iets Nederlandstalig dat mijn genre-fictie jeuk zou kunnen krabben. Helaas pindakaas. Al zaten er mysterieuze gebeurtenissen in, het was totaal onbevredigend om te lezen.
1. Het hoofdpersonage had te veel een air van "waw ik ben fantastisch". Zo fantastisch dat een verloofde vrouw na één korte ontmoeting haar relatie compleet in de vuilbak gooit en zonder twijfel met hem in bed duikt in bij hem intrekt. What the actual fuck?
2. Het volledige boek is geschreven in een nodeloos gezwollen taalgebruik, met zinnen van paragraaflengte, die je in de realiteit alleen in een les zinsontleding zal tegenkomen. En dan nog enkel als je leerkracht een sadist is.
Ik doe even het boek open op een willekeurige pagina:
3. Hoewel ik van symboliek hou en niets heb tegen Bijbelse referenties, lag het er centimeters te dik op.
4. Waarom kondigt hij het einde van het boek in de beschrijving van het boek aan? Serieus. Dat had 0 meerwaarde, want alle spanning was compleet weg + zorgde ervoor dat de symboliek te opzichtelijk was. Ik had verwacht dat de dood in kwestie ten laatste ergens halfweg zou gebeuren en daar dan gevolgen van zouden zijn. Een onverwachtte twist. Maar neen.
Met een label als "magisch realisme" had ik wel degelijk hoop. Eindelijk iets Nederlandstalig dat mijn genre-fictie jeuk zou kunnen krabben. Helaas pindakaas. Al zaten er mysterieuze gebeurtenissen in, het was totaal onbevredigend om te lezen.
1. Het hoofdpersonage had te veel een air van "waw ik ben fantastisch". Zo fantastisch dat een verloofde vrouw na één korte ontmoeting haar relatie compleet in de vuilbak gooit en zonder twijfel met hem in bed duikt in bij hem intrekt. What the actual fuck?
2. Het volledige boek is geschreven in een nodeloos gezwollen taalgebruik, met zinnen van paragraaflengte, die je in de realiteit alleen in een les zinsontleding zal tegenkomen. En dan nog enkel als je leerkracht een sadist is.
Ik doe even het boek open op een willekeurige pagina:
Anderzijds kwam het me voor, dat de wellevendheid onmogelijk van me vergen kon, haar niet met een discreet welgevallen gade te slaan nadat wij hadden plaatsgenomen, zij met de gebloemde jurk breed om zich heen op mijn divan, ik in een afwachtende, schoon van ongeduld verstoken houding op een krukje met drie poten.
3. Hoewel ik van symboliek hou en niets heb tegen Bijbelse referenties, lag het er centimeters te dik op.
4. Waarom kondigt hij het einde van het boek in de beschrijving van het boek aan? Serieus. Dat had 0 meerwaarde, want alle spanning was compleet weg + zorgde ervoor dat de symboliek te opzichtelijk was. Ik had verwacht dat de dood in kwestie ten laatste ergens halfweg zou gebeuren en daar dan gevolgen van zouden zijn. Een onverwachtte twist. Maar neen.
November 5, 2021
I struggle to resist a premise such as this.
It is narrated by Frederik (known as Freek) Groenevelt and takes place in 1957. Now in his late thirties, he's scaled back his ambitions, after devoting: "three years or so to trying to live exclusively from my pen as a novelist and critic", and settled back into a position as city editor at an Antwerp newspaper.
A series of events then disturb Groenevelt’s otherwise mundane existence. A magazine publishes a critique of his work, denouncing him as: "the most despair-evoking bungler and the lewdest pig ever to wield a ballpoint in this country". From his local pub, he witnesses cobblestones dug from a street by labourers and then simply put back in place, without any repair being done, which prompts him to write an article about it. A council alderman writes to imply he has made the whole thing up. On closer inspection he sees the letter, signed by one Joachim Stiller, is postmarked 1919, some years before he was even born. Through a series of related incidents, the unseen Stiller then goes on to haunt Groenevelt, in what becomes a sort of magic realist / supernatural story.
It has some really good moments, but there’s a lot of less interesting but detailed descriptions of incidents that ultimately have no relevant place in the novel.
It is narrated by Frederik (known as Freek) Groenevelt and takes place in 1957. Now in his late thirties, he's scaled back his ambitions, after devoting: "three years or so to trying to live exclusively from my pen as a novelist and critic", and settled back into a position as city editor at an Antwerp newspaper.
A series of events then disturb Groenevelt’s otherwise mundane existence. A magazine publishes a critique of his work, denouncing him as: "the most despair-evoking bungler and the lewdest pig ever to wield a ballpoint in this country". From his local pub, he witnesses cobblestones dug from a street by labourers and then simply put back in place, without any repair being done, which prompts him to write an article about it. A council alderman writes to imply he has made the whole thing up. On closer inspection he sees the letter, signed by one Joachim Stiller, is postmarked 1919, some years before he was even born. Through a series of related incidents, the unseen Stiller then goes on to haunt Groenevelt, in what becomes a sort of magic realist / supernatural story.
It has some really good moments, but there’s a lot of less interesting but detailed descriptions of incidents that ultimately have no relevant place in the novel.
November 12, 2025
Ik vond het altijd al vreemd dat de Nederlanders nog immer Mulisch, Reve en Hermans koesteren terwijl bij ons Vlamingen -buiten Koning Eenoog Claus- veel auteurs die in mijn jeugd bekend waren nu al in de plooien der vergetelheid zijn gesukkeld, zoals Hugo Raes, Ward Ruyslinck, Jos Vandeloo, Hubert Lampo, Johan Daisne...
Ik ben ze aan het lezen, en heb al verrassend veel genoegen gevonden bij Marnix Gijsen.
Dit werk van Lampo, dat hem de Staatsprijs en in de sixties beroemdheid opleverde in Vlaanderen, valt tegen. Het krijgt het predicaat magisch-realisme, maar er komt weinig magie aan te pas.
Soms raakt Lampo wel emotie aan, angst en onbestemde dreiging, zoals in de circusscène. Maar...
Alles is expliciet benoemd. De taal is omslachtig, vaak stroef, de dialogen onnatuurlijk, geforceerd. De hoofdfiguren zijn karakterloos, oninteressant. De plot een ratjetoe van willekeurig opgestapelde rara raadseltjes, culminerend in Christus' clichématige comeback en een treiterig non-einde.
Ik ben ze aan het lezen, en heb al verrassend veel genoegen gevonden bij Marnix Gijsen.
Dit werk van Lampo, dat hem de Staatsprijs en in de sixties beroemdheid opleverde in Vlaanderen, valt tegen. Het krijgt het predicaat magisch-realisme, maar er komt weinig magie aan te pas.
Soms raakt Lampo wel emotie aan, angst en onbestemde dreiging, zoals in de circusscène. Maar...
Alles is expliciet benoemd. De taal is omslachtig, vaak stroef, de dialogen onnatuurlijk, geforceerd. De hoofdfiguren zijn karakterloos, oninteressant. De plot een ratjetoe van willekeurig opgestapelde rara raadseltjes, culminerend in Christus' clichématige comeback en een treiterig non-einde.
January 10, 2021
Niet zonder charme maar de schrijfstijl is ondertussen vreselijk gedateerd en komt eerder over alsof de auteur wenste zijn gigantische hersenmassa in ons gezicht te komen wrijven. Bij stadswerkers die een straat komen openbreken heb ik weinig boodschap aan referenties naar het Neolithicum, de Griekse Oudheid of Kafka. Een personage meent de verteller te herkennen van een oude foto en plots komen we op een dwaalspoor waarbij hij na een halve pagina interne monoloog over zijn ijdelheid voor zichzelf Shakespeare passages gaat citeren. Als hij was uitgekomen bij "brevity is the soul of wit" was zijn verhaal allicht minder frustrerend geweest.
August 8, 2020
Deze niet onaardige roman was in 1963 goed voor de Staatsprijs. Vandaag moeilijk te geloven: krukkig Nederlands zit het leesplezier vaak in de weg en neemt de vaart uit het verhaal. Lampo neemt zijn publiek onnodig bij het handje, er is de lezer weinig tussen de regels gegund. Een lelijk verouderd boek.
January 9, 2020
Sommige boeken moet je lezen op een bepaalde leeftijd. Als puber maakte de komst van Joachim Stiller een overdonderende indruk op mij. Latere herlezing was een teleurstelling. Nu dan als vijftiger overmeestert het boek me weer!
Freek Groenevelt, stadsredacteur bij de Antwerpse Scheldebode, doet verslag van wonderbaarlijke gebeurtenissen in de stad. Vier “proletarische Apollo’s van het Belvédère” breken de straat op en leggen onverrichter zake de stenen weer terug, onverstoorbaar “als engelen”. De wethouder ontkent de gebeurtenis en in gesprek zegt hij: ”Ik wist, dat het waar was, doch niettemin moest ik tegen een dergelijke onthutsende en angstaanjagende waarheid protesteren.” Ineens weet ik weer waarom deze roman op mij als zestienjarige zo’n impact heeft gehad. Hier werd de kiem gelegd voor mijn jarenlange fascinatie voor verhalen waarin het magische inbreekt in de alledaagse werkelijkheid.
Een aantal vreemde gebeurtenissen volgen: Een kunsthandelaar die lyrisch is over graffiti in openbare toiletten (“urinoirerotiek”) en de geestelijk gehandicapte maker exploiteert uit financieel gewin. Een toevallige vondst in het antiquariaat over een uitleg van Johannes’ visioen op Patmos. Het blijkt in de zeventiende eeuw geschreven te zijn door Joachim Stiller. Dezelfde Joachim schrijft brieven gepost vóór de geboorte van Freek. In het hier en nu krijgt hij ook nog eens telefoon van hem. De ontmoeting met Simone Marijnissen en hun liefdesrelatie, het lijkt allemaal geregisseerd door Stiller. “Ik ben bang voor Joachim Stiller. Zijn schaduw ligt over alles wat er tussen ons gebeurt, ook het liefste, dat geen getuigen duldt. Ik kan die gedachten niet verdragen” zegt Simone.
De meest buitensporige filosofieën worden op de gebeurtenissen losgelaten, maar het krijgt een hele andere wending als de tabakverkoopster Freek vraagt: ”... de mensen zeggen, dat de wereld zal vergaan. Het is natuurlijk onzin, nietwaar, meneer?”. We krijgen een voorproefje van de climax van de roman. Maar als de messias zich zal vertonen in Antwerpen, moet er wel iemand zijn om te verlossen: "Althans geen mens hier aanwezig scheen geloof te hechten aan de hardnekkige mare die zich nochtans met de snelheid van een heidebrand was blijven verspreiden..."
Circus Stiller -what's in a name- komt in de stad en als lezer weet je dat het tentdoek een metaforisch gordijn zal worden. Het verhaal heeft de spanning van een thriller en ondanks de wat pedante stijl is het een knap geschreven verhaal met een raadselachtige sfeer en een indrukwekkende gedachten- en gevoelsrijkdom. Wat een roman!
Freek Groenevelt, stadsredacteur bij de Antwerpse Scheldebode, doet verslag van wonderbaarlijke gebeurtenissen in de stad. Vier “proletarische Apollo’s van het Belvédère” breken de straat op en leggen onverrichter zake de stenen weer terug, onverstoorbaar “als engelen”. De wethouder ontkent de gebeurtenis en in gesprek zegt hij: ”Ik wist, dat het waar was, doch niettemin moest ik tegen een dergelijke onthutsende en angstaanjagende waarheid protesteren.” Ineens weet ik weer waarom deze roman op mij als zestienjarige zo’n impact heeft gehad. Hier werd de kiem gelegd voor mijn jarenlange fascinatie voor verhalen waarin het magische inbreekt in de alledaagse werkelijkheid.
Een aantal vreemde gebeurtenissen volgen: Een kunsthandelaar die lyrisch is over graffiti in openbare toiletten (“urinoirerotiek”) en de geestelijk gehandicapte maker exploiteert uit financieel gewin. Een toevallige vondst in het antiquariaat over een uitleg van Johannes’ visioen op Patmos. Het blijkt in de zeventiende eeuw geschreven te zijn door Joachim Stiller. Dezelfde Joachim schrijft brieven gepost vóór de geboorte van Freek. In het hier en nu krijgt hij ook nog eens telefoon van hem. De ontmoeting met Simone Marijnissen en hun liefdesrelatie, het lijkt allemaal geregisseerd door Stiller. “Ik ben bang voor Joachim Stiller. Zijn schaduw ligt over alles wat er tussen ons gebeurt, ook het liefste, dat geen getuigen duldt. Ik kan die gedachten niet verdragen” zegt Simone.
De meest buitensporige filosofieën worden op de gebeurtenissen losgelaten, maar het krijgt een hele andere wending als de tabakverkoopster Freek vraagt: ”... de mensen zeggen, dat de wereld zal vergaan. Het is natuurlijk onzin, nietwaar, meneer?”. We krijgen een voorproefje van de climax van de roman. Maar als de messias zich zal vertonen in Antwerpen, moet er wel iemand zijn om te verlossen: "Althans geen mens hier aanwezig scheen geloof te hechten aan de hardnekkige mare die zich nochtans met de snelheid van een heidebrand was blijven verspreiden..."
Circus Stiller -what's in a name- komt in de stad en als lezer weet je dat het tentdoek een metaforisch gordijn zal worden. Het verhaal heeft de spanning van een thriller en ondanks de wat pedante stijl is het een knap geschreven verhaal met een raadselachtige sfeer en een indrukwekkende gedachten- en gevoelsrijkdom. Wat een roman!
January 7, 2022
Een aanrader voor al wie sympathiseert met het Nederlands in zijn zuiverste vorm — en al wie denkt dit niet te kunnen.
“…, met mijn schijnbare trots als onmisbaar pantser voor mijn kwetsbaarheid in een al met al vrij crapuleuze wereld”.
“Bewust van de nutteloosheid van ieder gebaar in het aanschijn der eeuwigheid”
De komst van Joachim Stiller ontwaakte in mij een, nostalgisch besmeurde, fascinatie in de Nederlandse taal. Niet enkel door woorden en beeldspraak die dateren van grootmoeders maaltijden, maar ook door de auteurs romantieke en lyrische hantering ervan — die bij uitstek meesterlijk te noemen is. Lampo is de spanningsboog niet vreemd en weet deze vroeg in het boek te hanteren om de lezer te gijzelen met de vraag “Wie is Joachim Stiller?”. Waar de taal echter vol van is is, loopt het verhaal van over. De auteur probeert de lezer op diens tenen te houden door arbitrair te spelen met de grens tussen realisme en het gebrek daaraan (wat ontmoedigend kan werken aangezien een gebrek aan logica de lezer forceert zich volledig over te geven tot de onwetendheid). Naarmate het verhaal vordert, en de consistentie zich steeds verder begeeft, speelt Lampo op geniale wijze met het vertrouwen die je kan vestigen in de protagonist en dusdanig de leidraad van het verhaal. Persoonlijk vond ik de afloop wat te suggestief en had ik verkozen nog meer in het ongewisse gehouden te worden, doch dit wel zou bijdragen aan de nieuwsgierigheid die het boek probeert op te wekken.
Uitgezonderd de in-de-tijdsgeest-verklaarbare maar desalniettemin seksistische en oubollige beschrijvingen, wist hij me te bekoren met zijn charmante, soms geanimeerde, personages die in het begin sterk worden uitgespeeld maar seder het einde hun vonk wat verliezen. In de essentie een capterend verhaal met een veel-belovend, niettemin semi-gerealiseerd plot die Nederlands op zijn best weergeeft.
“…, met mijn schijnbare trots als onmisbaar pantser voor mijn kwetsbaarheid in een al met al vrij crapuleuze wereld”.
“Bewust van de nutteloosheid van ieder gebaar in het aanschijn der eeuwigheid”
De komst van Joachim Stiller ontwaakte in mij een, nostalgisch besmeurde, fascinatie in de Nederlandse taal. Niet enkel door woorden en beeldspraak die dateren van grootmoeders maaltijden, maar ook door de auteurs romantieke en lyrische hantering ervan — die bij uitstek meesterlijk te noemen is. Lampo is de spanningsboog niet vreemd en weet deze vroeg in het boek te hanteren om de lezer te gijzelen met de vraag “Wie is Joachim Stiller?”. Waar de taal echter vol van is is, loopt het verhaal van over. De auteur probeert de lezer op diens tenen te houden door arbitrair te spelen met de grens tussen realisme en het gebrek daaraan (wat ontmoedigend kan werken aangezien een gebrek aan logica de lezer forceert zich volledig over te geven tot de onwetendheid). Naarmate het verhaal vordert, en de consistentie zich steeds verder begeeft, speelt Lampo op geniale wijze met het vertrouwen die je kan vestigen in de protagonist en dusdanig de leidraad van het verhaal. Persoonlijk vond ik de afloop wat te suggestief en had ik verkozen nog meer in het ongewisse gehouden te worden, doch dit wel zou bijdragen aan de nieuwsgierigheid die het boek probeert op te wekken.
Uitgezonderd de in-de-tijdsgeest-verklaarbare maar desalniettemin seksistische en oubollige beschrijvingen, wist hij me te bekoren met zijn charmante, soms geanimeerde, personages die in het begin sterk worden uitgespeeld maar seder het einde hun vonk wat verliezen. In de essentie een capterend verhaal met een veel-belovend, niettemin semi-gerealiseerd plot die Nederlands op zijn best weergeeft.
Displaying 1 - 30 of 144 reviews