Στο τραγούδι έχουμε το ερώτημα: «μουσική ή στίχοι»; Κατ’ αντιστοιχία, στα κόμικς θα ρωτούσαμε: «σχέδιο ή ιστορία»; Στο πρώτο, απαντώ εύκολα: μουσική. Αυτή είναι το τυράκι, αυτή είναι η μυρωδιά που έρχεται από την κουζίνα κάτω από τη μύτη μου και με τραβάει κυριολεκτικά προς τα εκεί για να με οδηγήσει στην κατσαρόλα. Αν η μουσική με «έχει», τότε θα προχωρήσω και στον στίχο. Δε θεωρώ δε απαραίτητη την ύπαρξη στίχου για να αποκαλέσω ένα κομμάτι αριστούργημα (βλέπε κλασική μουσική!)
Στο δεύτερο, απαντώ επίσης εύκολα: σχέδιο. Ένα "βουβό" κόμικ, μπορεί να μην υστερεί σε τίποτα μπροστά σε ένα κλασικό με λογάκια, μάλιστα η εικόνα μπορεί να είναι τόσο δυνατή που να συνταράξει τον αναγνώστη (βλέπε λαϊκή σοφία "μια εικόνα χίλιες λέξεις"). Μένει σιωπηλός μπροστά στη φιλοτεχνημένη σελίδα, παίρνει τον χρόνο του και ανοίγει τη δική του σήραγγα επικοινωνίας με τον καλλιτέχνη. Ανθοφόρα διαδικασία, αν μη τι άλλο. Τρανό παράδειγμα της 9ης τέχνης το The Arrival, όπου μένουμε εμβρόντητοι μπροστά στο δημιούργημα του Shaun Tan, έναν απίστευτα πλασμένο κόσμο. Σάμπως με τον Charlie Chaplin στον κινηματογράφο, κάτι τέτοιο δε συμβαίνει; Αυτό δε σημαίνει ότι η ιστορία, τα λόγια, δεν μπορεί να είναι σημαντικά, κάθε άλλο. Όμως εδώ υπερθεματίζω για το σχέδιο γιατί η περίπτωση του Pinocchio ανήκει σε αυτή την κατηγορία, των σχεδόν «βουβών» κόμικς.
Η μουσική, το σχέδιο, από μόνα τους, είναι μόνο το στιλβωμένο περιτύλιγμα; Όχι, κατηγορηματικά. Μπορεί εκεί να βρίσκεται όλη η ουσία.
Ο Winshluss μας δίνει έναν Pinocchio revisited, πατώντας στη γραμμή του κλασικού παραμυθιού, και τινάζοντας την αθώα, παιδική διάσταση στον αέρα. Ο Πινόκιο είναι από σίδερο και όχι από ξύλο, η μύτη του είναι πηγή δεινών και χρησιμεύει ως φονικό όπλο, ως καταστροφικό αντικείμενο εν γένει, μέχρι και ως.. φαλλικό αντικείμενο. Ηλεκτρισμένη trash ατμόσφαιρα, εμφάνιση των εφτά νάνων και της Χιονάτης όχι όσο ρομαντικά τους έχουμε στο μυαλό μας, splatter, απίθανες χρωματικές παλέτες, εναλλαγή σχεδιαστικής τεχνοτροπίας, και ένα άρρωστο underground κλίμα, τύπου joker, ίσως όπως ο μολυσματικός κόσμος που ζούμε.
Κάπου εκεί ανάμεσα, ο Τζίμινι, μια κατσαρίδα που θα έλεγε κανείς ότι έχει καφκικές αναφορές, παίρνει τον ρόλο της συνείδησης και κάνει εμφάνιση στην ουσία στις μοναδικές εμβόλιμες ομιλούσες σελίδες, με χιούμορ, μπάφους, σκοταδισμό.
O Πινόκιο περιδιαβαίνει τον κόσμο της σαπίλας, της βρομιάς και της δυσωδίας, είναι σχεδόν παρατηρητής της ίδιας του της ζωής παρά πρωταγωνιστής με ενεργοποιημένη τη βούλησή του. Είναι όμως ένα σιδερένιο ρομπότ και επιβιώνει, όπως όπως. Είναι κάτι από εμάς αυτή η φιγούρα;
Μια trash αφήγηση που αφήνει σιωπηρά σχολιάκια σε κάθε καρέ και κλείνει με ένα αστείο φινάλε, όπου, μαζί με τον Τζίμινι... φεύγουμε και εμείς τρέχοντας ως αναγνώστες κακήν κακώς, χωρίς να ρίξουμε δεύτερη ματιά πίσω μας.
*Ο Winshluss συνυπέγραψε το σενάριο και τη σκηνοθεσία του Persepolis και του Chicken with plums μαζί με τη Marjane Satrapi. Για τον Pinocchio, του απονεμήθηκε το 2009 το πρώτο βραβείο στο διεθνές φεστιβάλ BD της Angoulême, το πιο σημαντικό φεστιβάλ κόμικς που λαμβάνει χώρα στην Ευρώπη.