Η Συβαρίτισσα

by Λιλή Ζωγράφου

Να την λοιπόν τη Συβαρίτισσά μου έτοιμη να την αγαπήσετε όπως και γω. Την κυοφορούσα τρία χρόνια και είκοσι επτά αιώνες ώσπου την είδα να γεννιέται στους κήπους της Σύβαρης. Κείνης της αποικίας των Αχαιών από τις πρώτες που αναστήθηκαν στα νότια της Ιταλίας γύρω στα 725 π.Χ. Μια πόλη-κράτος πάμπλουτη, δημοκρατική, με ειρηνόφιλη συνείδηση κι ευτυχισμένο λαό. Πόλη λιχούδα, λαίμαργη, φιλήδονη, φιλόμουση, γεμάτη σεβασμό για την ελευθερία των ανθρώπων και τους πολίτες γεμάτους σεβασμό για τον πλησίον τους. Εκεί ανακάλυψα την πάναγνη της ελευθερίας Ελένη ασημάδευτη ακόμη, πριν την καταχωρίσει ο Ησίοδος στους ένοχους γιατί γεννήθηκε γυναίκα. Ανέγγιχτη από τη μισαλλοδοξία του αντρικού ρατσισμού γιατί αυτή γεννά. Πριν ο φονικός Δράκων καταδικάσει την αυτοδιάθεση του σώματός της βαφτίζοντάς την μοιχεία και πλαστογραφηθεί η πολυγαμική Πηνελόπη με τους σαράντα εραστές στην ανέραστη υφάντρα του έπους.

Genres: Fiction

372 pages, Paperback

First published May 1, 1987

About the author

Γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, όπου πέρασε τα παιδικά της χρόνια. Ο πατέρας της ήταν εκδότης εφημερίδας με ιδιαίτερα φιλελεύθερες ιδέες για την εποχή του και πάθος για τη δημοσιογραφία. Φοίτησε στο Λύκειο Κοραής και στο Καθολικό Γυμνάσιο των Ουρσουλίνων στη Νάξο. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής φυλακίστηκε για αντιστασιακή δράση ενώ ήταν έγκυος και γέννησε στη φυλακή. Μετά την απελευθέρωση εργάστηκε ως δημοσιογράφος. Τη διετία 1953-1954 έζησε στο Παρίσι. Από τη θέση της δημοσιογράφου αντιτάχθηκε στη δικτατορία του Παπαδόπουλου. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1950 με τη συλλογή από νουβέλες "Αγάπη", γνωστή έγινε όμως εννιά χρόνια αργότερα με την έκδοση του βιβλίου της "Νίκος Καζαντζάκης, ένας τραγικός", μια απομυθοποιητική και ψυχαναλυτική προσέγγιση της προσωπικότητας του κρητικού συγγραφέα. Συζητήσεις προκάλεσε και το δοκίμιό της "Αντίγνωση: Τα δεκανίκια του καπιταλισμού" στο οποίο υποστήριξε τη θεωρία της περί του χριστιανισμού ως θεμελιακού όρου για την επικράτηση του καπιταλισμού ανά τον κόσμο. Το πιο γνωστό έργο της είναι το μυθιστόρημα "Η Συβαρίτισσα" με έντονα αυτοβιογραφικό χρώμα και εμφανείς επιρροές από τη νιτσεϊκή φιλοσοφία. Το θεατρικό έργο της "Τιμή ευκαιρίας για τον παράδεισο" παραστάθηκε το 1976 από τη Β΄ σκηνή του Εθνικού Θεάτρου.

Reviews

[Katerina Charisi · Rating 5 out of 5]

Α ρε Λιλη μωρή τρέλα δεν μπορούσες να ζήσεις άλλα 150 χρόνια
(ριβιού μόλις συνέλθω)

[Antonis Giannoulis · Rating 5 out of 5]

Ελληνικός φεμινισμός = ζωγραφου συβαριτισσα

Το λατρεψααα…. Ένα βιβλιο που κάθε ελληνίδα πρέπει να διαβάσει και παρά το πολύ θηλυκό του χαρακτήρα και της απεύθυνσης μου μίλησε και εμένα. Απελευθέρωση , κομμουνισμός , διανόηση και ζωηηηηη

[Δήμητρα Πασπαλά · Rating 5 out of 5]

Πόσο υπέροχο βιβλίο! Η γυναίκα σαν κόρη, αδερφή, σύζυγος, μητέρα, ερωμένη, μέχρι να μάθει να ακούει το κορμί της. Η τόσο δύσκολη ελευθερία της γυναίκας μέσα από την απαράμιλλη γραφή της Ζωγράφου.

[Fani *loves angst* · Rating 5 out of 5]

Μία κοινή πίστη σώζει πάντα τις μάζες από την ανυπόφορη μοναξιά του ατόμου. Αλλά όσο δύσκολο είναι να τις ενώσεις κάτω από μια καινούργια προοδευτική ιδέα, τόσο εύκολο είναι να τις συνδέσεις μ ένα κοινό μίσος. Εναντίον ποιανού; Μα η μετριότητα βλέπει γύρω της τόσους εχθρούς! Γι αυτό η μάζα είναι πρόθυμη να υποστηρίξει μια θεότητα ή μια εξουσία που υπόσχεται το διωγμό της αδικίας και την αποκατάσταση της ισότητας. Το κακό είναι πως δεν ελέγχει ποιος της τα υπόσχεται όλα τούτα. Της αρκεί η πλάνη πως οι πάντες θα ισοπεδωθούν στο ανάστημα της δικής της μετριότητας. Και πως και οι άλλοι θα στερηθούν εκείνο που η ίδια φοβάται: την ελευθερία να ψηλώσουν.
----
Οι μάζες φοβούνται τη λευτεριά. Απεγνωσμένα ψάχνουν (όταν όλα έχουν καταρρεύσει) για έναν καινούργιο θεό ή τον εκπρόσωπό του που θα τους την στερήσει, αλλά που στην πραγματικότητα θα τις απαλλάξει από την ευθύνη του εαυτού τους.
----
“Ο κάθε λεύτερος είναι μόνος. Όσο περισσότερο μεθάς από τη δύναμή σου και προεκτείνεις την ελευθερία σου, τόσο μεγαλώνεις και την έκταση της μοναξιάς σου”
---
“Κάθε μέρα γίνεται ο άνθρωπος, κάθε καινούρια μέρα μας γκρεμίζει, μας ανοικοδομεί, μας ισοπεδώνει… Μόνο η βλακεία μένει αμετακίνητη -αν δεν πρόκειται για σταθερότητα σκοπιμότητας-, μόνο η βλακεία κρατά τους ανθρώπους αμετάλλαγους σαν αμεταχείριστα τσουκάλια, που δε χρησιμοποιήθηκαν ούτε γι’ αυτό που φτιάχτηκαν, που δεν κάθισαν τον πήλινο πισινό τους στη φωτιά να εκτελέσουν τον προορισμό τους, γιατί τρέμουνε μην καούν και καμαρώνουν πως διαφύλαξαν την ακεραιότητά τους και δε βλέπουν πως ξεφλουδάνε και μαδούν όσο γερνούνε και πως φυτρώνουν τσουκνίδες στην αμεταχείριστη τρύπα τους”.


Τι να πρωτογράψει κανείς γι'αυτό το βιβλίο... Σίγουρα περιγράφει την νοοτροπία της κοινωνίας, όχι μόνο το 1950-60, αλλά και σήμερα. Ελάχιστα έχουν αλλάξει οι απόψεις για το πως πρέπει να συμπεριφέρονται οι γυναίκες από τότε, δυστυχώς. Και παρά την υπερβολή στη συμπεριφορά κάποιων χαρακτήρων, όπως της μητέρας, είναι αδύνατο να μη δω στοιχεία από τη δική μου οικογένεια εκεί μέσα, αλλά νομίζω δεν είμαι η μόνη. Ο πατέρας αφέντης που έχει την απόλυτη δύναμη, αλλά κυβερνάει κυρίως μέσω του φόβου που προκαλεί εν τη απουσία του η μητέρα ("θα το πω στον πατέρα σου αν το ξανακάνεις!" ή "όταν το μάθει ο πατέρας σου θα δεις τι θα πάθεις!" είναι κλασσικές ατάκες πιστεύω σε όλα τα σπίτια της γενιάς μου ('70-'80) και όλοι έχουμε μεγαλώσει με αυτές. Και η ηδονή της μητέρας να καταπιέζει τα παιδιά της όπως καταπιέζεται η ίδια από τον άντρα της, όπου αφού δεν μπορεί να αντιδράσει σε αυτόν, έρχεται να αισθανθεί λεύτερη, στερώντας την ελευθερία από αυτούς που είναι πιο αδύναμη από την ίδια, δηλαδή τα παιδιά της. Ή ότι οι μάζες μισούν ότι δεν μπορούν να καταλάβουν ή δεν μπορούν να φτάσουν. Και τόσα άλλα...

Αν κάτι με ενόχλησε ήταν η απότομη μετακίνηση στο χρόνο κάποιες στιγμές, που δυσκολεύτηκα να καταλάβω τη συνέχεια ανάμεσα σε ένα κεφάλαιο και το επόμενο του. Παρόλα αυτά είναι ένα εξαιρετικό βιβλίο, που αναφέρει πράγματα που έχουμε σκεφτεί αρκετοί από εμάς, αλλά αδυνατούσαμε να τα εκφράσουμε αποκρυσταλλωμένα και απλά.

[Evangelia · Rating 5 out of 5]

Το πιο αγαπημένο μου βιβλίο. Απορούσα όσο το διάβαζα πως και δεν την αφόρισαν. Ένα απόσπασμα για τους ψευτοχριστιανούς το λάτρεψα.

[mozart · Rating 4 out of 5]

[…] απαρηγόρητη για όλες τις σκλάβες που μού μέλλονταν να διασχίσω τις μήτρες τους ώσπου να ξαναγεννηθώ μεσ’ από στρώματα φλοιών αιώνων, επαναλαμβανόμενη και ανεπανάληπτη, διαμαρτυρόμενη, τί να το κάνεις τ’ όνομά μου αφού δεν έχεις άλλο δρόμο από μένα.

Λιλή, ο χείμαρρος που τα γκρεμίζει όλα.

[ΔΕΣΠΟΙΝΑ · Rating 5 out of 5]

Υπέροχη γραφή. Το μόνο αρνητικό θα έλεγα πως είναι η χρονική ασυνέχεια των γεγονότων.

[Mimi Danou · Rating 3 out of 5]

Λιλή Ζωγράφου
Νόμιζα ότι είχα διαβάσει όλα της τα βιβλία αλλά με μια κυριακάτικη εφημερίδα έφτασε αυτό στα χέρια μου.
Όπως πάντα γράφει συγκλονιστικά
Μέσα από την ζωή των θυληκών παρουσιών στο σπιτικό μιας κρητικής μεγαλοαστικής οικογένειας σκιαγραφείται η σκληρότητα και απολυτότητα της πατριαρχικής εξουσίας και η υστερική εγκαρτέρηση και αποδοχή όλου του γυναικείου κόσμου με ελάχιστη και φωτεινή εξαίρεση την χήρα και αρκούμενη στα λίγα που έβγαζε από τα χωράφια της αδελφή του δημιουργημένου τύραννου pater familias
Μέσα απο τις ιστορίες των θυγατέρων και κοινωνικού περίγυρου περνάει κι η ιστορία της Κρήτης και της Αθήνας πρόπολεμικά μεταπολεμικά και οι αγώνες και απηνείς διώξεις των «κουμουνιστών»
Στο τέλος μου φάνηκε λίγο μακρόσυρτο αλλά η ανεξαρτησία και το να ζει και να χαίρεται όπως αυτή
θέλει γνωρίζοντας πολυ καλά και αποδεχόμενη το βαρύ τίμημα της κοινωνικής απαξίωσης
Οι άντρες που παρελαύνουν σ´ συτό το τελευταίο μέρος του βιβλίου είναι ιχνογραφημένοι με αδρές χοντρές γραμμές με κάρβουνο
Ασπρόμαυροι τόνοι
Το χρώμα στη ζωή τους η Συβαρίτισσα Ελένη

[Ioanna · Rating 2 out of 5]

Κουραστικό, μελοδραματικό, προσπαθώντας μέσα από την υποερβολή να αναδείξει την γυναικεία χειραφέτηση. Απογοητεύτηκα, αφού το "Η αγάπη άργησε μια μέρα" που είχα διαβάσει παλαιότερα της ιδίας, με είχε ενθουσιάσει.

[Olga · Rating 4 out of 5]

Απορώ πώς δεν ήξερα αυτό το βιβλίο. Υπέροχο! Ένα που πρέπει καταρχάς να διαβάσουν όλες οι νέες κοπελες