عنوان: تات نشین های بلوک زهرا - زندگی روزمره از دو ده از بلوک زهرای قزوین؛ نویسنده: جلال آل احمد؛ نخستین نشر ۱۳۳۷؛ در ۱۸۲ ص؛ چاپ چهارم: ۱۳۵۶؛ چاپ پنجم: تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۰، موضوع: زندگی روزمره از دو ده از بلوک زهرای قزوین
سفرنامهای که نویسنده به معرفی تاتهای شهرستان بوئینزهرا میپردازد. شرح رخدادهای سفری که به هنگام کودکی همراه با پدرش از تهران تا ابراهیمآباد قزوین (زادگاه یکی از والدینش) رفته و مشاهدات خویش را نوشته است. آل احمد در این سفر نگاهی به روستاها و شهرهای بین راه خویش دارد؛ به زبان، جغرافیا، فرهنگ، آداب و آیین مردمان را قلمی کرده است
کتابی مونوگراف از آل احمد که متأسفانه به اشتباه به عنوان سفرنامه از آن یاد می شود. این کتاب به بررسی و توصیف ویژگی ها، موقعیت و زندگی مردمان دو روستای تات زبان سگزآباد و ابراهیم آباد -که همچون جزیره هایی در میان روستاهای ترک زبان منطقه ی بلوک زهرا جا گرفته اند- می پردازد.
به نظر در این کتاب مونوگراف و تک نگارانه، آل احمد بالاخره در بهترین قالب نوشتاری برای بیان حرف ها و نظراتش قرار گرفته است، و وی این را نیز . به خوبی متوجه شده است (چرا که درباره ی مناطق دیگر نیز این تجربه را تکرار کرده است). در جای جای کتاب می توان سراغی از اظهار نظرات مثل همیشه صریح وی گرفت: مثلا جایی که از ورود رسم و رسومات شهری به روستای ابراهیم آباد انتقاد می کند. یا در صفحه 40 «لابد دود ماشین و صدای آن را نمی توان به کلاه نمدی عادی دهاتی ها تحمل کرد، باید کلاه لبه ای داشته باشد...». در صفحه 43 می آورد «دهات همه جا خلوت شده است. هجوم به شهرها. بلای دیگر ماشین».
کتاب را خواندم تا با نحوه مشاهدات جلال ازشهر و روستاها آشنا شوم. یعنی خودش این کتاب و «اورازان» را در دستهبندی مشاهداتهایش قرار داده و گفته نه سفرنامهاند نه هیچ چیز دیگر! فقط آنچه از محیطهای آشنا به چشمش دیده است و آنچه از فرهنگشان میدانسته در این کتابها نوشته. کاری که من هم میخواهم در قبال روستای مادریام انجام بدهم. فصلهای این کتاب اینها هستند: آشنایی با محل، کلیات، آب و ملک، کار و بار، خانه و زندگی، سوگ و سرور، افسانه و متل، لهجه.