Une voix vient de l'autre rive

by Alain Finkielkraut

Le passé parle au présent. Il s'adresse à nous. Il nous interpelle. Il réclame. Mais comment le présent doit-il répondre ? Comment être au rendez-vous ? Comment distinguer, dans l'obsession des années noires, la fidélité du simulacre et la vigilance de l'instrumentalisation ? Que faire, maintenant que la mémoire d'Auschwitz n'a plus d'ennemis déclarés, pour en soustraire l'exercice à ses amis désinvoltes ou inquiétants ? Que faire pour éviter à la fois la crispation et la manipulation ? Ceci, au moins : tendre l'oreille ; accueillir les voix venues de l'autre rive.

134 pages, Pocket Book

First published January 1, 2000

About the author

Alain Finkielkraut, né le 30 juin 1949 à Paris, est un philosophe, écrivain, essayiste et producteur de radio français.

Reviews

[Peter · Rating 4 out of 5]

Een soms wel erg barok aandoend essay over herinnering en representatie van de Shoah. Daar het niet altijd even duidelijk is wanneer Finkielkraut meegaat in de redeneertrant van anderen en waar zijn 'eigen' these begint (zo wordt het aanvankelijk niet duidelijk of hij Jankélévitch volgt in zijn alternatief voor een 'hegeliaanse rangschikking' van de geschiedenis), is het moeilijk om gelijk theses of boodschappen uit dit werk te destilleren. De hoofdgedachte van dit werk luidt: obsessie met de daders leidt uiteindelijk tot een vergeten van de slachtoffers. Deze paradox komt naar boven drijven als we het verleden volledig buiten de actualiteit denken en de loop van de geschiedenis opdelen in conflicten tussen twee groepen, puur en alleen om belangen instrumenteel na te jagen. We mogen de doden niet instrumentaliseren en voor onze eigen wagens spannen, in woorden van Finkielkraut: 'de doden hebben ons voor henzelf nodig'.Vragen over de status en ethiek van de herinnering worden afgewisseld door brede bespiegelingen over de moderniteit. Memorabel is de kritiek op een substantiële invulling van de 'overdracht van rede', ontleend aan George Steiner: Buchenwald lag te dicht bij Weimar. Door de vele verbanden die tussen de besproken auteurs worden gelegd en de razendsnelle opvolging van aanverwante thema's, blijft er weinig ruimte over voor een rustigere uiteenzetting; er wordt dus relatief veel voorkennis verondersteld. Mooie vertaling vanuit het Frans door Frans de Haan.