What do you think?
Rate this book
تاریخ ایران باستان
415 pages, Paperback
First published January 1, 1967
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
August 8, 2017
کتاب" تاریخ ایران باستان" تالیف دیاکونوف یکی از شرق شناسان برجسته و ممتاز روسی که از نظر خوانندگان گرامی میگذرد، قسمت اول یک اثر مهم و بزرگی است که نویسنده در نظر داشته قسمت دوم آن را تحت عنوان((تاریخ ایران در قرون وسطی)) تدوین کند، این کتاب در سال 1944-1945 به رشته تحریر درآمده اما در زمان حیات نویسنده به زیور طبع آراسته نگردیده است.
در سالهای بعد دیاکونوف به کار نگارش ((تاریخ ایران باستان)) ادامه داد و نسخه خطی کتاب او مورد استفاده وسیع دانشجویان و دانش پژوهان جوان قرار گرفت در سال 1954 که مقارن با مرگ ناگهانی مولف است، اثر مزبور هنوز برای چاپ آماده نبود.
در نتیجه درخواستهای زیادی که کتبا و شفاها راجع به نشر این اثر خطی واصل شد، بدوا از لحاظ آشنایی بتاریخ ایران باستان و گردآوری اطلاعات و معلومات مربوط به آن تصمیم گرفته شد که اثر م.م.دیاکونوف که پس از درگذشت وی در دست بود، طبع و منتشر شود و بهمین جهت تصحیح آن بوسیله ای . م. دیاکونف و آ. گ. پری خانیان صورت گرفت.
این کتاب در نوع خود یک اثر ارزنده در شناخت از تاریخ ایران از دوران حکومت مادها و پارسیان تا دوران سقوط سلسله ساسانیان است.
در سالهای بعد دیاکونوف به کار نگارش ((تاریخ ایران باستان)) ادامه داد و نسخه خطی کتاب او مورد استفاده وسیع دانشجویان و دانش پژوهان جوان قرار گرفت در سال 1954 که مقارن با مرگ ناگهانی مولف است، اثر مزبور هنوز برای چاپ آماده نبود.
در نتیجه درخواستهای زیادی که کتبا و شفاها راجع به نشر این اثر خطی واصل شد، بدوا از لحاظ آشنایی بتاریخ ایران باستان و گردآوری اطلاعات و معلومات مربوط به آن تصمیم گرفته شد که اثر م.م.دیاکونوف که پس از درگذشت وی در دست بود، طبع و منتشر شود و بهمین جهت تصحیح آن بوسیله ای . م. دیاکونف و آ. گ. پری خانیان صورت گرفت.
این کتاب در نوع خود یک اثر ارزنده در شناخت از تاریخ ایران از دوران حکومت مادها و پارسیان تا دوران سقوط سلسله ساسانیان است.
July 8, 2026
📚 دیاکونوف شرق شناس روسی، کتاب تاریخ ایران باستان را در فاصله سال های ۱۳۴۵-۱۳۴۶ به نگارش درآورده و این کتاب برای بار اول بعد از مرگ وی به چاپ رسیده. دیاکونوف در این کتاب، سعی کرده تا به صورت مختصر، پیدایش و گسترش حکومت در ایران را در سه دوره تاریخ ایران باستان(هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان) مورد بررسی قرار بده و بنابراین در بسیاری از قسمتها از ارائه جزئیات به سبب حجم کتاب خودداری کرده. کتاب برپایه کاوش های باستان شناسی خصوصا اطلاعات و کشفیات باستان شناسان شوروی سابق، منابع یونانی، منابع به زبان پهلوی و کتابهای نویسندگان عرب و ایرانی بعد از اسلام به رشته تحریر درآمده و نویسنده به سبب کار بر روی تاریخ این برهه زمانی در طی سال های متمادی و همچنین شناخت زبان های باستانی، جزء پژوهشگران مهم حوزه ایران باستان به شمار میاد.
📌 نکات مهم:
◀️ این کتاب پس از مرگ دیاکونوف به چاپ رسیده و بنابراین اطلاعات جدیدی که در اختیار مصححان کتاب بوده، در جریان تصحیح در متن گنجانده شده. همچنین مصححان علی رغم این که با برخی از افکار و عقاید نویسنده موافقت نداشتند مثل برخی از نکات مربوط به تاریخ مادها و...باز هم به متن کتاب او وفادار ماندند و موارد اختلاف و عدم توافق با نظرات نویسنده را در موارد جداگانه در ضمن ملاحظات آورده اند.
◀️ چون کتاب برای فضای دانشگاهی و آکادمیک به نگارش درآمده، بنابراین فرض نویسنده بر اینه کسانی که به مطالعه این کتاب می پردازند، بیشتر متخصصان ایران شناس، باستان شناسان و پژوهشگران حوزه ایران باستان باشند، بنابراین در زمان اشاره به برخی مناطق، حکومت ها و شهرها، از ارائه توضیحات جغرافیایی خودداری کرده و مصححین نیز به توضیح آن در پاورقی نپرداخته اند. بنابراین ممکنه برخی از خوانندگان ناآشنا به این حیطه، در برخورد با اساامی کمی دچار مشکل و سردرگمی شده و نیاز به جستجو برای یافتن اطلاعات داشته باشند. مثال: حکومت مانایی ها، لولوبی ها، ماته ها و یا مناطقی مانند دورا-اروپوس و ...
◀️ دیاکونوف در جای جای کتاب به کشفیات باستان شناسان شوروی سابق اشاره کرده و از اطلاعات آنها در زمینه های مختلف بهره برده است. خواننده کتاب باید به این مطلب توجه داشته باشد که مدت زمانی در بیش از هفتاد سال از نگارش و چاپ کتاب گذشته و ممکنه اطلاعات جدیدتری از سوی باستان شناسان و پژوهشگران حوزه ایران باستان در خصوص دوره حاضر ارائه شده باشد؛ بنابراین گرچه این کتاب در نوع خود جزء کتاب های خوب تاریخ باستان به شمار میره اما لازمه که علاقه مندان ایران باستان، به تحقیقات و پژوهش های جدید نیز توجه داشته باشند. زیرا بسیاری از مسائل مورد اشاره در کتاب مانند چگونگی قدرت گیری مادها، تعداد حکمرانان آن، سرگذشت کورش و اجداد او، روایت ها در مورد کمبوجیه، خشایارشاه و گئوماته، سرگذشت زرتشت، نحوه رواج این دین و نیز نحوه جمع آوری اوستا، چگونگی قدرت گیری اشکانیان، نحوه به دست گرفتن حکومت توسط اردشیر بابکان و ... همه جزء موضوعاتی است که علی رغم کاوش ها و تحقیقات جدید، بازهم به سبب نبود اطلاعات روشن مکتوب از دوره باستان، مورد مناقشه پژوهشگران بوده و با مقایسه اطلاعات محققین این دوران، قطعا به تفاوت هایی مابین دیدگاه ها و نظرات دیاکونوف با دیگر محققان این حوزه برخواهید خورد. به عنوان مثال در این جا می توان به تفاوت دیدگاه دیاکونوف در خصوص برخی مسائل تاریخ ماد با دیدگاه «اقرار علی اف» و در مورد دوره هخامنشیان با اطلاعات موجود در کتاب «پی یر بریان» اشاره کرد. بنابراین مثل همیشه بر این مطلب تاکید می کنم که صرف مطالعه یک منبع، زمینه شناخت نسبت به یک دوره تاریخی را فراهم نمی کند؛ بلکه باید نظریات پژوهشگران مختلف در کنار هم مورد مطالعه، بررسی و مداقه قرار گیرد.
◀️ نویسنده سعی کرده در این کتاب تا حد امکان به سه دوره تاریخ ایران باستان اشاره کنه و همانطور که عرض کردم، از ذکر برخی از جزئیات به سبب هدف کتاب خودداری کرده. به این جهت در بعضی از قسمت ها به خلاف کتاب تاریخ ماد -کتاب دیگری از همین نویسنده- که روایت های مختلف را در مورد یک موضوع مورد بررسی و مقایسه قرار داده، در اینجا در مورد یک رخداد، یا به توضیح یک روایت عام و برجسته شده از اون واقعه برحسب نوشته های هردوت یا کشفیات باستان شناسی اکتفا کرده و یا دو روایت مشابه یا متفاوت را ذکر کرده و از آن عبور کرده است.
اما در هرحال این کتاب جزء منابع خوب این دوره به شمار میره و نویسنده سعی کرده در حد اقتضای کتاب، روایتی کلی از شرایط سیاسی، اجتماعی، مذهبی، اقتصادی، نوع ارتباط با همسایگان و مناطق تحت سیطره، هنر و معماری، اوضاع اداری- مالی و مهمترین رخدادهای سه دوره تاریخی ارائه کنه.
📢 از دوستان گرانقدر و علاقه مند به تاریخ ایران عذرخواهی میکنم و امیدوارم جسارت بنده رو ببخشید اما به عنوان عضو کوچک و ناچیز از جامعه تاریخی کشور ازتون استدعا دارم و تمنا میکنم در خوندن کتاب های تاریخی به چند نکته توجه کنید:
🔆 لطفا به خوندن یک کتاب در مورد یک دوره تاریخی، رخدادها یا اشخاص اکتفا نکنید و منابع مرتبط با اون موضوع رو (هم مقاله و هم کتاب) در کنار هم مورد مطالعه، بررسی و نقادی قرار بدید. به عنوان مثال اگر تاریخ ماد می خونید، در کنار کتاب تاریخ ماد از دیاکونوف، کتاب ماد اثر اقرار علی اف، تاریخ ماد از گرشویچ، نگاهی نو به تاریخ ماد ترجمه وزیر منیری و...و مقالات مرتبط با تاریخ ماد رو هم بخونید. در مورد موضوعات دیگه تاریخی هم به همین شکل رفتار کنید چون حتی اگر رشته شما تاریخ نباشه و به سبب علاقه مندی هم سراغ تاریخ رفته باشید، بسنده کردن به یک کتاب در مورد یک موضوع، نه تنها شما رو از آشنایی با اطلاعات جدید دور می کنه بلکه گاهی برداشت اشتباه همون پژوهشگر از یک موضوع و نرفتن شما به سراغ اطلاعات منابع دیگه راجع به همون مساله، منجر به نقش بستن اطلاعات غلط در ذهن شما میشه و این زنجیره نادرست با انتقال اطلاعات به دیگران ادامه پیدا کنه؛ علاوه بر این (اینو اول از همه به خودم گوشزد می کنم) دچار غرور همه چیز دانی تاریخی می شیم.
🔆لطفا خزعبلاتی که در مورد تاریخ ایران باستان و کلا دوره ها و وقایع تاریخی در کتابهای درسی بهمون ارائه دادن و هنوز هم به بچه ها تحمیل میکنند و نمیزارن استادای تاریخ روی محتوا نظارت داشته باشند رو فراموش کنید چون معلوم نیست چه کسی این کتابها رو به شکل سلیقه ای می نویسه.همینطور تصویری که فیلم ها و سریال های تاریخی خارجی و داخلی افتضاح از شخصیت های ایران علی الخصوص ایران باستان تهیه میکنند رو کنار بزارید چون معلوم نیست مشاور تاریخی سریال کیه و از چه منابعی استفاده کرده یا اصلا سراغ منابعی رفته یا به سبب غرض ورزی یا دیدگاه های سیاسی، تخیلات ذهنیش رو به خورد مخاطب داده. نتیجه این وضعیت، معضلیه که تو جامعه ما بدجور ریشه کرده و اطلاعات کلیشه ای و نادرستیه که در ذهن افراد جامعه حک شده و اشاعه پیدا کرده و می بینید که دچارمعضل تاریخدانی کوچه بازاری هستیم.
این در حالی که وقتی شما با کنار زدن این اطلاعات فیک، به منابع معتبر ایرانشناسان خارجی و پژوهشگران داخلی که سالها وقت و عمرشون رو صرف مطالعه تاریخ کردند رجوع می کنید، نه تنها دریچه تازه ای برای بررسی منابع جدید و بیشتر به روتون باز میشه بلکه از مصرف کننده بودن اطلاعات نادرست فاصله می گیرید و مانع از ادامه اون زنجیره بد و نابودکننده تاریخ و فرهنگ ایران می شید.
📌 نکات مهم:
◀️ این کتاب پس از مرگ دیاکونوف به چاپ رسیده و بنابراین اطلاعات جدیدی که در اختیار مصححان کتاب بوده، در جریان تصحیح در متن گنجانده شده. همچنین مصححان علی رغم این که با برخی از افکار و عقاید نویسنده موافقت نداشتند مثل برخی از نکات مربوط به تاریخ مادها و...باز هم به متن کتاب او وفادار ماندند و موارد اختلاف و عدم توافق با نظرات نویسنده را در موارد جداگانه در ضمن ملاحظات آورده اند.
◀️ چون کتاب برای فضای دانشگاهی و آکادمیک به نگارش درآمده، بنابراین فرض نویسنده بر اینه کسانی که به مطالعه این کتاب می پردازند، بیشتر متخصصان ایران شناس، باستان شناسان و پژوهشگران حوزه ایران باستان باشند، بنابراین در زمان اشاره به برخی مناطق، حکومت ها و شهرها، از ارائه توضیحات جغرافیایی خودداری کرده و مصححین نیز به توضیح آن در پاورقی نپرداخته اند. بنابراین ممکنه برخی از خوانندگان ناآشنا به این حیطه، در برخورد با اساامی کمی دچار مشکل و سردرگمی شده و نیاز به جستجو برای یافتن اطلاعات داشته باشند. مثال: حکومت مانایی ها، لولوبی ها، ماته ها و یا مناطقی مانند دورا-اروپوس و ...
◀️ دیاکونوف در جای جای کتاب به کشفیات باستان شناسان شوروی سابق اشاره کرده و از اطلاعات آنها در زمینه های مختلف بهره برده است. خواننده کتاب باید به این مطلب توجه داشته باشد که مدت زمانی در بیش از هفتاد سال از نگارش و چاپ کتاب گذشته و ممکنه اطلاعات جدیدتری از سوی باستان شناسان و پژوهشگران حوزه ایران باستان در خصوص دوره حاضر ارائه شده باشد؛ بنابراین گرچه این کتاب در نوع خود جزء کتاب های خوب تاریخ باستان به شمار میره اما لازمه که علاقه مندان ایران باستان، به تحقیقات و پژوهش های جدید نیز توجه داشته باشند. زیرا بسیاری از مسائل مورد اشاره در کتاب مانند چگونگی قدرت گیری مادها، تعداد حکمرانان آن، سرگذشت کورش و اجداد او، روایت ها در مورد کمبوجیه، خشایارشاه و گئوماته، سرگذشت زرتشت، نحوه رواج این دین و نیز نحوه جمع آوری اوستا، چگونگی قدرت گیری اشکانیان، نحوه به دست گرفتن حکومت توسط اردشیر بابکان و ... همه جزء موضوعاتی است که علی رغم کاوش ها و تحقیقات جدید، بازهم به سبب نبود اطلاعات روشن مکتوب از دوره باستان، مورد مناقشه پژوهشگران بوده و با مقایسه اطلاعات محققین این دوران، قطعا به تفاوت هایی مابین دیدگاه ها و نظرات دیاکونوف با دیگر محققان این حوزه برخواهید خورد. به عنوان مثال در این جا می توان به تفاوت دیدگاه دیاکونوف در خصوص برخی مسائل تاریخ ماد با دیدگاه «اقرار علی اف» و در مورد دوره هخامنشیان با اطلاعات موجود در کتاب «پی یر بریان» اشاره کرد. بنابراین مثل همیشه بر این مطلب تاکید می کنم که صرف مطالعه یک منبع، زمینه شناخت نسبت به یک دوره تاریخی را فراهم نمی کند؛ بلکه باید نظریات پژوهشگران مختلف در کنار هم مورد مطالعه، بررسی و مداقه قرار گیرد.
◀️ نویسنده سعی کرده در این کتاب تا حد امکان به سه دوره تاریخ ایران باستان اشاره کنه و همانطور که عرض کردم، از ذکر برخی از جزئیات به سبب هدف کتاب خودداری کرده. به این جهت در بعضی از قسمت ها به خلاف کتاب تاریخ ماد -کتاب دیگری از همین نویسنده- که روایت های مختلف را در مورد یک موضوع مورد بررسی و مقایسه قرار داده، در اینجا در مورد یک رخداد، یا به توضیح یک روایت عام و برجسته شده از اون واقعه برحسب نوشته های هردوت یا کشفیات باستان شناسی اکتفا کرده و یا دو روایت مشابه یا متفاوت را ذکر کرده و از آن عبور کرده است.
اما در هرحال این کتاب جزء منابع خوب این دوره به شمار میره و نویسنده سعی کرده در حد اقتضای کتاب، روایتی کلی از شرایط سیاسی، اجتماعی، مذهبی، اقتصادی، نوع ارتباط با همسایگان و مناطق تحت سیطره، هنر و معماری، اوضاع اداری- مالی و مهمترین رخدادهای سه دوره تاریخی ارائه کنه.
📢 از دوستان گرانقدر و علاقه مند به تاریخ ایران عذرخواهی میکنم و امیدوارم جسارت بنده رو ببخشید اما به عنوان عضو کوچک و ناچیز از جامعه تاریخی کشور ازتون استدعا دارم و تمنا میکنم در خوندن کتاب های تاریخی به چند نکته توجه کنید:
🔆 لطفا به خوندن یک کتاب در مورد یک دوره تاریخی، رخدادها یا اشخاص اکتفا نکنید و منابع مرتبط با اون موضوع رو (هم مقاله و هم کتاب) در کنار هم مورد مطالعه، بررسی و نقادی قرار بدید. به عنوان مثال اگر تاریخ ماد می خونید، در کنار کتاب تاریخ ماد از دیاکونوف، کتاب ماد اثر اقرار علی اف، تاریخ ماد از گرشویچ، نگاهی نو به تاریخ ماد ترجمه وزیر منیری و...و مقالات مرتبط با تاریخ ماد رو هم بخونید. در مورد موضوعات دیگه تاریخی هم به همین شکل رفتار کنید چون حتی اگر رشته شما تاریخ نباشه و به سبب علاقه مندی هم سراغ تاریخ رفته باشید، بسنده کردن به یک کتاب در مورد یک موضوع، نه تنها شما رو از آشنایی با اطلاعات جدید دور می کنه بلکه گاهی برداشت اشتباه همون پژوهشگر از یک موضوع و نرفتن شما به سراغ اطلاعات منابع دیگه راجع به همون مساله، منجر به نقش بستن اطلاعات غلط در ذهن شما میشه و این زنجیره نادرست با انتقال اطلاعات به دیگران ادامه پیدا کنه؛ علاوه بر این (اینو اول از همه به خودم گوشزد می کنم) دچار غرور همه چیز دانی تاریخی می شیم.
🔆لطفا خزعبلاتی که در مورد تاریخ ایران باستان و کلا دوره ها و وقایع تاریخی در کتابهای درسی بهمون ارائه دادن و هنوز هم به بچه ها تحمیل میکنند و نمیزارن استادای تاریخ روی محتوا نظارت داشته باشند رو فراموش کنید چون معلوم نیست چه کسی این کتابها رو به شکل سلیقه ای می نویسه.همینطور تصویری که فیلم ها و سریال های تاریخی خارجی و داخلی افتضاح از شخصیت های ایران علی الخصوص ایران باستان تهیه میکنند رو کنار بزارید چون معلوم نیست مشاور تاریخی سریال کیه و از چه منابعی استفاده کرده یا اصلا سراغ منابعی رفته یا به سبب غرض ورزی یا دیدگاه های سیاسی، تخیلات ذهنیش رو به خورد مخاطب داده. نتیجه این وضعیت، معضلیه که تو جامعه ما بدجور ریشه کرده و اطلاعات کلیشه ای و نادرستیه که در ذهن افراد جامعه حک شده و اشاعه پیدا کرده و می بینید که دچارمعضل تاریخدانی کوچه بازاری هستیم.
این در حالی که وقتی شما با کنار زدن این اطلاعات فیک، به منابع معتبر ایرانشناسان خارجی و پژوهشگران داخلی که سالها وقت و عمرشون رو صرف مطالعه تاریخ کردند رجوع می کنید، نه تنها دریچه تازه ای برای بررسی منابع جدید و بیشتر به روتون باز میشه بلکه از مصرف کننده بودن اطلاعات نادرست فاصله می گیرید و مانع از ادامه اون زنجیره بد و نابودکننده تاریخ و فرهنگ ایران می شید.
May 12, 2019
کتاب در مورد تاریخ جنگ های دوران باستان در ناحیه ی فلات ایران بود.
January 15, 2024
یکی از بهترین کتابهای تاریخی، که بیشتر به جنبه فرهنگی و اجتماعی تمدنها متمرکز است.
Displaying 1 - 4 of 4 reviews