جسر الذكريات

by Anna Enquist

هي حكاية أم تريد الاحتفاظ بذكرى ابنتها حية بعد أن ماتت ميتة مأساوية. فتتخذ موقفاً ضد زمن لا ينفك يمضي حتى تكاد تيأس، حتى إذا انكبت على دراسة تنويعات غولدبيرغ لباخ على البيانو، أدركت أن الموسيقى قد تكون الجسر الذي يربطها بابنتها. إذ قلما التقت الحياة بالموسيقى في كتاب على هذا النحو من الكثافة والوضوح، وقلّما لامس كتاب هذه الأعماق من قبل... ما من شيء أكثر إيلاماً من فقدان شخص حبيب. وما من شيء أفظع من الاضمحلال التدريجي لذكراه. بعد الموت المأساوي لابنتها، ترفض الأم القبول بأن يسرق منها الوقت المنقضي ذكرى ابنتها أو يشوهها، أو أن تطوي صفحة الماضي وتتطلع إلى المستقبل. كلا، فهي تريد الماضي، وتريد أن ترى ابنتها الحبيبة بكل تفاصيلها، حية، طفلة، صبية، وشابة. وسرعان ما تحولت الذكريات إلى صور مكررة باهتة لا يمكن أن تثير اهتمام أحد. لم تكن تستطيع إخبار أحد شيئاً عن ابنتها؛ فهي لم تكن تعرفها. فقالت لنفسها غاضبة: "إذاً، فلتكتبي عن ذلك". ثم تعود من جديد، ولأول مرة منذ كانت في المعهد الموسيقي، إلى تنويعات غولدبيرغ لباخ، فتشتري الكراسات الموسيقية، وتدون ملاحظات تحدد مواضع الأصابع أثناء العزف، وتنكب على دراسة حياة باخ. تعزف تنويعات غولدبيرغ، وهي ثلاثون تنويعة ولحن مقدمة ولحن خاتمة، فتحدث الأعجوبة: التناغم، وتعدد الأصوات، والصيغ الموسيقية، والنغمات المتنوعة التي تزخر بها موسيقى باخ، توقظ مشاهد من حياتها مع ابنتها وترافقها، منذ الولادة وحتى حفل التخرج، مروراً بإجازة العائلة مع الزوج والابن، إضافة إلى إطلالات أشد قرباً على الماضي.

Genres: Music, Fiction, Literature, Roman, Dutch Literature, Novels, Ebooks

222 pages

First published January 1, 2008

About the author

Anna Enquist is a pseudonym of the Dutch author and poet Christa Widlund-Broer.

Anna Enquist studied piano at the academy of music in The Hague and psychology at Leiden University. She is the author of the novels The Masterpiece; The Secret, winner of the 1997 Dutch Book of the Year awarded by the public; The Ice Carriers; Counterpoint; Quartet; and the international bestseller The Homecoming, which received the Prix du Livre Corderie Royale-Hermione for its French translation. Anna is also the author of A Leap, a collection of dramatic monologues, as well as numerous poetry collections, including Soldiers’ Songs, for which she was awarded the C. Buddingh’ Prize; A New Goodbye; and Hunting Scenes, winner of the Lucy B. and C.W. van der Hoogt Prize.

Reviews

[Greet De Houwer · Rating 5 out of 5]

Schitterend als luisterboek!!!!

[Klara Van Vlaenderen · Rating 3 out of 5]

Damn misschien schrijf ik mn bachelorproef wel over anna!!

[Batool Alsaeed · Rating 4 out of 5]

من أجمل الروايات التي قرأت عن الموسيقى جميلة جميلة جميلة
وربما حبي للموسيقى هو ما جعلني أحبها أكثر ، وسأحاول أن أمتلكها بالأنجليزية لأنني قرأت الصفحات الأولى بالأنجليزية وكانت أجمل بكثير من العربية .

رحلة المرأة التي تدعى ببساطة بِ المرأة عن ذكرياتها عن إبنتها عن شفائها عن حبها عن فقدها عن جرحها . كل هذا يستطيع البيانو فعله بها .

أحببت حبها للموسيقى وشغفها الشديد ، وهي من أوقعتني في غرام شوبين وسوناتا الثانية .

كنت اقرأها في جامعتي القديمة ، بإنغماسٍ تام ، قدرة الكاتبة على سحبنا لعالم المرأة كانت لا تصدق . كنت لا أشعر بما يجري من حولي حين اقرأها .

موسيقية حقيقية آنا انكوست وكذلك هي كاتبة بارعة ، ألهمتني بشدة.

[Martine · Rating 4 out of 5]

Waarschijnlijk kom je dit boek sneller door als je veel van klassieke muziek en Bach houdt, verder wel een mooi boek

[Ingrid Verschelling · Rating 3 out of 5]

In Contrapunt is de hoofdpersoon een pianiste die zich stort op het instuderen van de Goldbergvariaties van Bach na de dood van haar dochter. "De vrouw" of "de moeder", zoals haar hoofdpersoon heet, wil de stukken zo goed mogelijk leren spelen, dit als afleiding van haar gedachten, die haar helemaal gek maken. De pianostudie lijkt voor de vrouw allereerst een verdovend middel. Ook krijgt ze dan misschien grip op het verleden. Er zijn autobiografische elementen verwerkt: de dood van haar 27- jarige dochter, Margit, die in 2001 om het leven kwam bij een ongeluk, op de Dam in Amsterdam, doodgereden door een afslaande vrachtwagen.

Ieder hoofdstuk heeft één van de Goldbergvariaties als uitgangspunt. De pianiste studeert de variaties één voor één in zoals zij dat deed in haar studententijd, toen er nog geen kinderen waren geboren. In het boek worden herinneringen afgewisseld met beschrijvingen van de gevoelens die de muziek bij de pianiste oproepen:
Variatie drie, waar gaande de canon de baspartij zich steeds meer roerde, doet haar denken aan de moeilijke bevalling van haar dochter. Eerst waren ze met zijn tweeën, de moeder en het kind, na de geboorte hoort de vader er ook bij: steeds dichter klinkt de bas tegen de beide canonstemmen aan, niet meer weg te denken. De kruistechniek in variatie vijf herinnert haar aan de verwachting van het tweede kind: hij tastte de grondslagen van de eerste aan. De dertiende variatie is troosteloos en voert haar naar het ziekenhuis, waar de dochter op 24- jarige leeftijd een keuring krijgt voor een zangcarrière en blijkt, dat ze ongeschikt is, omdat ze een sluitingsdefect heeft. Dit is de eerste echte tegenslag in haar leven. Variatie 15 is de eerste variatie in mineur. Ze komt voor het eerst met de wrede wereld in aanraking: haar relatie raakt uit. De moeder kan haar dochter niet leren hoe je met dit soort verdriet om moet gaan.

Herinneringen over de dochter als baby, als schoolkind, als brugklasser, die een andere keus maakt dan haar moeder, als puber, als kamerbewoonster, toen ze al ellende mee had gemaakt, als afgestudeerde. En als laatste als verkeersslachtoffer. Loslaten is heel moeilijk voor de vrouw.

Contrapunt is een psychologische roman over het verwerken van gevoelens. Het boek begint met een Aria, daarna 30 variaties (hoofdstukken) en als slot een hoofdstuk “Aria de capo.”
De vrouw voelt zich verwant met de Duitse componist Johann Sebastian Bach (1685 - 1750), die opnieuw wilde beginnen. Hij componeerde de variaties rond 1741 aan het eind van zijn leven uit verdriet om zijn overleden zoon. De compositie bestaat uit een aria gevolgd door dertig variaties, waarna de aria wordt herhaald. Bij het luisterboek worden de variaties uitgevoerd door Ivo Janssen, afgewisseld met de herinneringen van Anna Enquist.
Op de kaft van het boek staan twee handen afgebeeld, een hand, weerspiegeld in het glanzende oppervlak van een vleugel. Dit is mooi als symbool voor de band van moeder en kind. Onder contrapunt wordt in de muziektheorie het verband tussen twee of meer stemmen verstaan.
Hier kun je de muziek horen: http://video.google.com/videoplay?doc...#

Contrapunt heb ik als luisterboek beluisterd. Dit was mijn tweede luisterboek. Het vorige was De Eetclub van Saskia Noort. Dit boek werd heel goed voorgelezen, alle emoties werden goed weergegeven. Dit werd toen niet voorgelezen door de schrijfster zelf. Dit boek echter wel. Ik dacht, dat dan ook de gevoelens wel goed zouden worden voorgedragen, aangezien het haar eigen herinneringen zijn. Dat viel me erg tegen, alles wordt op een heel vlakke manier gebracht. Dat blijft het hele boek zo. Misschien is het juist zo verteld om afstand te scheppen. Net zoals ze spreekt over 'de vrouw', 'de moeder' en 'de dochter', komt dit nogal onnatuurlijk over. Ik vond het al snel irritant. Misschien is ze bang al te dramatisch over te komen. Misschien was het anders geweest als ik het boek gewoon gelezen had.
Discussietips: http://www.arbeiderspers.nl/web/Media...
Het idee om de Goldbergvariaties als uitgangspunt te nemen voor een roman die de rouw van de moeder verbeeldt is een heel goed idee en zo al schrijvend een monument op te richten voor haar overleden dochter. Ik heb ergens gelezen, dat er geen muziek in de taal zit en dat is misschien precies wat ik miste: drie sterren.

[Hannie · Rating 3 out of 5]

Ik heb getwijfeld of ik dit boek zou lezen, omdat de beschrijving mij niet zo aansprak. Ik heb niet zoveel met klassieke muziek. Echter, dit boek zit in de app Verborgen Parels. Daardoor kon ik het gratis lezen. Ik ben blij dat ik het gelezen heb. Het boek heeft wel een wat melancholische ondertoon. Aan het eind wordt ook duidelijk waarom. Wat ik leuk vind, is dat het verhaal wordt verteld aan de hand van de Goldbergvariaties van Bach. Ik ken zijn muziek niet goed. Toch vond ik dat niet echt een bezwaar. Het gaat er om dat de vrouw terugblikt op haar leven aan de hand van verschillende muziekstukken van Bach. Die opzet is erg origineel. Soms wordt er iets teveel op in gegaan, waardoor die stukjes wat saai zijn. Toch is het verder een interessant en vlot lezend boek. Dit boek zou heel goed als luisterboek kunnen. Dan zou de tekst afgewisseld kunnen worden met het muziekstuk dat gekoppeld is aan dat hoofdstuk.

[Haaike · Rating 5 out of 5]

En dan start een nieuw leesjaar en meteen, bam! Zeer onder de indruk, van het verhaal op zich, van de beschrijvingen van de variaties, van hoe fantastisch goed de beiden verweven zijn. Mooi hoe Enquist haar eigen rouw verwerkt door een fictief personage te laten rouwen.
De stukken over de variaties lezen weliswaar niet heel vlot, toch niet als je er effectief iets van wilt oppikken, maar vond ik zo leerrijk dat het mij niet uitmaakte. Schoontje!

[Sam · Rating 4 out of 5]

3,5⭐️

[Jelle ❄️ · Rating 5 out of 5]

Ach.. Anna Enquist.. zo’n grote liefde voor de muziek en zo mooi persoonlijk. Verschrikkelijk verdrietig, maar prachtig geschreven.

[Martine Maerten · Rating 4 out of 5]

Naast het moeder dochter verhaal krijg je ook een beetje zicht op het genie dat Bach was.

[Vivian · Rating 4 out of 5]

muziek en moederschap maakt een boek al goed, maar dit is ook nog eens wonderbaarlijk goed geschreven

[Noritaatje · Rating 4 out of 5]

Ook eentje van even geleden waar ik plots weer aan dacht. Super mooi boek, en het is aan te raden om de Goldberg variaties van Bach waar het boek zich heeft op gebaseerd, te luisteren tijdens het lezen :)

[emilie🪽 · Rating 4 out of 5]

Die plottwist had ik echt nieeet zien aankomen wat??? Wel echt een cute summer read!

[SillySuzy · Rating 5 out of 5]

Mooi, mooi, mooi! Een boek met een heel duidelijke structuur (de 30 Goldbergvariaties met de begin- en eindaria) en ik hou erg van boeken met een duidelijke structuur. Prachtig zoals Anna Enquist haar herinneringen aan haar dochter verweefd met elke Goldbergvariatie. Ik ben nu erg benieuwd hoe die Goldbergvariaties klinken. Ik denk dat het nog een extra dimensie aan het lezen geeft als je de muziek bij elk hoofdstuk hoort. Ik heb totaal geen verstand van klassieke pianomuziek of de muziek van Bach in het bijzonder, maar dit was totaal geen belemmering bij het lezen. Het verhaal is zeer ontroerend. De gevoelens van de moeder bij het opgroeien van de dochter, het langzaam volwassen worden, het uit huis gaan en het leren loslaten zijn voor iedere moeder heel herkenbaar. Alleen zit er een heel scherp randje aan de gevoelens van deze moeder, omdat je weet hebt van het onherroepelijke en diep tragische einde. En ondanks het feit dat je hier vantevoren van op de hoogte bent, hakt het er toch diep in en zou je willen dat je het onafwendbare einde kon tegenhouden. Dit boek is 7 jaar na het ongeluk geschreven. Ik vraag me af of je zo'n klap ooit te boven kunt komen. Dit boek is in ieder geval een pracht van een eerbetoon aan haar dochter. Een mooi, ingetogen, nooit sentimenteel, sober en daardoor diep doordringend verhaal. Een absolute aanrader.

[Wijnand · Rating 4 out of 5]

"De zoon" uit Contrapunt gaf me dit boek kado. De schrijfster denkt terug aan de plezierige jaren van haar ideale gezin. De stukken uit Bach's Goldberg variaties vormen een rode draad. De schrijfster heeft hier hard op gezwoegd en de herinneringen daaraan brengen haar terug naar de vroege kinderjaren van haar dochter en zoon. Voor de lezer komt het niet chronologische familierelaas zeker in het begin wat abstract over. Er zit ook een onmetelijk verdriet in het verhaal vervlochten. Rest mij de vraag, iedereen snapt dat het een autobiografisch werk is, dus waarom niet in de ik-figuur geschreven? Voor degenen die niet muzikaal zijn aangelegd, lijkt het boek - doordrongen met muzikale termen - wat minder toegankelijk. In ieder geval, lees het boek niet zonder die prachtige pianomuziek van Bach!

[Bookmaniac70 · Rating 4 out of 5]

Книгата изненадващо ми хареса. Излята, стегната форма, завита като раковина навътре към себе си. Майка-пианистка се опитва да преживее трагичната смърт на дъщеря си, като се връща към голямото предизвикателство от младежките си години- "Голдберг вариации" от Бах. Докато изгражда мостове към вечната музика на всяка една вариация, тя се опитва да стигне до дъщеря си, да прехвърли страшната бездна между тях, да станат отново едно, както в самото начало. Хладен и умозрителен,пестеливият изказ на авторката постига силно въздействие.

[Michael · Rating 5 out of 5]

Eine Geschichte in der Bachs "Goldberg-Variationen" - die Aria aus Anna-Magdalenas Notenbuch, und jede der 32 Variationen - therapeutisch auf Seele, Geist, Erinnerungsvermögen der Pianistin (ein-)wirken, und so Kapitel für Kapitel = Variation für Variation der Brückenschlag der klavierübenden Mutter zur verlorenen Tochter gelingt.

LEIDER (!!!) nicht als Hörbuch zu finden :-(((

Ersatz:
Johann Sebastian Bach
Goldberg Variations BWV 988
Andras Schiff: Klavier
ECM New Series 1825

[Lynn Leterme · Rating 5 out of 5]

Ik vond het een zeer beklijvend boek. Ik begrijp dat sommigen het als afstandelijk omschrijven door het gebruik van ‘de vrouw’ om het hoofdpersonage te omschrijven. Maar net zoals het contrapunt in de muziek tegelijk afstandelijk of abstract en aangrijpend is, vond ik dit heel passend bij dit verhaal.
Ik ben zelf ook pianist, en bij veel andere fictieve pianistenpersonages denk ik vaak ‘wat een onzin’, maar dat heb ik hier geen seconde gehad. De auteur heeft zich duidelijk goed geïnformeerd.

[trijnewijn · Rating 4 out of 5]

Door de eerder technische beschrijvingen van de Goldberg variaties duurde het vrij lang voor ik volledig in het verhaal zat, maar eens dat gebeurde verdween de wereld rond me tot het uit was. Ik las het einde met tranen in de ogen. En snap volledig waarom het tot de verborgen parels van de bib gerekend wordt.

[Loesje · Rating 2 out of 5]

Dit boek spreek mij veel minder aan dan 'de Thuiskomst' van de zelfde auteur.
Ik had gehoopt dat de combinatie van de auteur en het onderwerp muziek mij nog meer zou aanspreken. Maar misschien ben ik gewoon onvoldoende vertrouwd met de Goldbergvariaties om dit boek naar waarde te schatten.

[Jeroen · Rating 4 out of 5]

Prachtig. Hartverscheurend.

[Elise · Rating 4 out of 5]

3.5

[El · Rating 3 out of 5]

Ok man bizar weinig van dot bowl Herinneren Maar heb t blijkbaar glee zen boot Nederland in 4v. Sit was mijn review toendertijd:

Wanneer je naast muziek ook woorden nodig hebt
Een recensie over Contrapunt van Anna Enquist
Klassieke muziek, geweldig om naar te luisteren en ook geweldig om over te lezen. In de roman Contrapunt van Anna Enquist kan dit. Het gaat over een vrouw die door muziek te spelen omgaat met de dood van haar dochter. Ze speelt de Goldbergvariaties van Bach om herinneringen op te brengen over haar dochter. De eerste keer dat ze dit speelde waren haar kinderen nog jong, nu haar dochter is overleden probeert ze door de muziek te spelen dichterbij haar te komen.
Het verhaal is een roman, geschreven door Anna Enquist. Anna Enquist is geboren in 1945, en dit boek is uitgebracht in 2008. Ze heeft psychologie en muziek gestudeerd, wat beide merkbaar is in het verhaal. Ze heeft meerdere literaire prijzen gekregen voor haar werk en heeft ook poëzie geschreven. Enquist is haar dochter kwijtgeraakt door een ongeluk. Dit komt vaak in haar werk terug en zo ook in dit werk.

Ik vond de schrijfstijl van dit boek erg prettig. De karakters werden aangeduid met ‘de vrouw’ en ‘de dochter’, wat er voor zorgde dat je een goed overzicht kon houden. Bij boeken met veel namen vergeet ik vaak wie wie is en deze manier van schrijven zorgt er voor dat alles lekker duidelijk is. Wel kan de keuze om de karakters geen namen te geven zorgen voor afstand tussen de lezer en de personages, maar daar had ik geen last van.
Enquist maakt vaak gebruik van muzikale vaktermen, dit was wel lastig als niet muziek kenner, ik moest veel opzoeken. In het begin vond ik dit nog wel leuk, ik leerde nieuwe begrippen. Maar na een tijdje was ik het wel zat om alles op te zoeken. Ook de titel is een muziekbegrip, het gaat over een verband tussen meerdere stemmen. Dit valt weer samen met de thematiek over de relatie van moeder en dochter.
De thematiek is niet iets wat mij zo snel aan zou spreken. Het gaat over het verlies van iemand en afstand en hoe daar mee omgegaan wordt. Wel vind ik dat door haar eigen ervaring dit heel erg mooi opgeschreven is. In het verhaal groeien moeder en dochter uit elkaar, en daar heeft ze het erg lastig mee.
‘’Afstand, denkt ze. Een kind van zesentwintig is volwassen, heeft een eigen leven, moet niet elke tegenslag en elke keuze met haar delen. Maar ze heeft me nodig, denkt de moeder…’’
De chronologie van het boek is niet lineair. De hoofdstukken zijn ingedeeld naar de verschillende variaties en in ieder hoofdstuk wordt er vertelt over de moeder die het stuk zit te spelen en over de dochter haar leven. In het ene hoofdstuk wordt er vertelt over de dochter door de ogen van haar moeder op dansles en het volgende hoofdstuk over de dochter op de fiets bij een gebeurtenis waar de moeder niet bij was. Dit zorgt voor een interessantere, maar ook verwarrende structuur. Het past heel goed in het verhaal van een moeder die zich verschillende dingen van haar dochter herinnert.

Al met al raad ik dit boek zeker aan als je een passie hebt voor muziek. Zo niet moet je goed kijken of de thematiek en de schrijfstijl wat voor jou is, want als je dit niet leuk vind is het lastig om door het woud van begrippen te komen. Als je dit boek gaat lezen raad ik het zeker aan om dat te doen met wat klassieke muziek op de achtergrond en hoop ik dat je helemaal in het verhaal komt.

[Natalia Paez · Rating 5 out of 5]

My rating for this book is 5.0 stars.

Este libro fue una gran novedad, no había leído nunca nada igual, no algo que tuviera tanta terminología musical que me viera obligada a aprender un poco mas sobre los pianistas y sus técnicas para poder continuar con una lectura mucho mas clara. Es obvio que se puede leer sin saber de las técnicas del piano y su jerga, pero les aseguro que para poder imaginar todo es mejor que sepan de los que se refiere el personaje cada vez que habla.
Esta historia esta narrada desde un punto de vista omnisciente, pues te cuentan lo que sienten los personajes sin involucrarse como si fuera un tercero que ver y te dice que ocurre, pero que puede decirte que piensa y siente cada personaje.

A medida que iba avanzando me di cuenta que cada capitulo se dividía en dos partes, dos historias que hacían una. Cada capitulo es especial, desde el titulo que hace referencia a las Variaciones de Goldberg de Bach y todo, estas variaciones son especiales para los musicos son un gran reto con respeto a sus técnicas de interpretación, pero para las personas son una variación de sentimientos bastante intensos. Así usando esto y la historia detrás de las Variaciones de Goldberg, la autora cuenta la historia de una mujer y su familia, a través del pasado y el presente, con recuerdos pasados de diferentes tiempos, estos recuerdos no llevan un cronograma de tiempo, se sabe que varían porque se nota el cambio del tiempo para sus hijos, cuando ellos eran pequeños o bebes, o grandes, mas o menos se puede establecer un tiempo pero no es algo muy claro y varia en cada capitulo, porque cada recuerdo va ligado a una de las variaciones.

El nivel de narrativa técnica y la conexión que se crea tanto dentro del libro como para el lector, me inspiraron a seguir leyendo a descubrir cual es la tragedia que narra esta autora a través de las variaciones y me sorprendí, me fascine de esta historia y descubrir cada vez como un instrumento (en este caso el piano) te ayuda a afrontar la realidad y los traumas que no son fáciles de superar, pero que con la música pueden ser algo llevadero. Mi calificación se debe a nivel tan alto que percibí en este libro, seguramente es un libro que no llamara mucho la atención para algunas personas no sera el correcto, pero para aquellos a los que le encontramos la chispa a este libro, nos hace sentir fantástico y por eso mis cinco estrellas.

[Sara Den boer · Rating 4 out of 5]

diep ontroerend. wat is gebeurd wordt pas op het laatst benoemd, maar de lezer weet het: de vrouw schept orde in de chaos aan gevoelens na de dood van haar dochter. dat doet ze door intensief volhardend de Goldbergvariaties van Bach te studeren. beschouwingen over de variaties, over het studieproces, de worsteling fysiek, cognitief en emotioneel, wisselen af met herinneringen aan het leven van de dochter en het complete gezin.
ik las het en luisterde de muziek tegelijkertijd. miste de discipline en technische mogelijkheid om per variatie tekst en muziek samen te brengen. wil dat nog eens doen.
mooi, direct, soms kaalproza. treffende gedachtengang, die ik zou willen onthouden. spijt dat ik geen aantekeningen in de kantlijn heb gezet. nog eens herlezen?

[Kristina · Rating 3 out of 5]

De vrouw probeert de Goldberg Variaties van Bach opnieuw te leren spelen. Ze denkt terug aan haar dochter. Korte stukjes over de muziek wisselen af met langere stukken over de dochter en de relatie van de vrouw met haar dochter. Geen van de personen in deze roman hebben namen, wat een afstand tot de personen creëert. De zoon en de man van de vrouw zijn alleen maar beschreven voor zover nodig om het verhaal van vrouw en dochter te vertellen.
Dit is een intens verdrietig boek. De manier waarop de herinneringen werden beschreven maakt duidelijk dat alles van de dochter in het verleden ligt. Wat er precies gebeurt is ervaar je pas aan het eind maar het verdriet doortrekt het hele boek.
Door de afstand en het verdriet vond ik het boek moeilijk de lezen.

[Tom Wijgert · Rating 4 out of 5]

Een vrouw studeert een pianostuk in om haar rouw te uiten na het overlijden van haar kind. Klinkt niet heel spannend. En dat is het ook niet.

Wat het wel is: mooie portretten van momenten uit het leven van moeder en dochter. Herkenbare episodes van opgroeien, weerstand en liefde. Doorvlochten met de worsteling in de muziek. Het instuderen van de Goldbergvariaties.

Als ik Bach ook maar een beetje interessant of leuk had gevonden had dit boek mij echt kunnen raken.

[Joshua · Rating 4 out of 5]

Een zorgvuldig opgebouwde emotionele leverstoot. De liefde waarmee de moeder het grootbrengen van haar dochter beschrijft maakt de klap aan het eind des te harder. De herhaling, opsomming, onophoudelijke wederkeer van die focking goldbergvariaties deed me bijna knikkebollen maar precies die obsessieve herhaling is ook wat het boek een onweerstaanbaar ritme geeft.

Over de dam fietsen zal nooit meer hetzelfde zijn.

[Niels Lodewijk · Rating 3 out of 5]

Even though I'm a musician and quite educated in classical musical it was a pretty tough book to read, because the musical descriptions are quite technical. Of course she's not known for easy to read books, but this one tops it. The idea of the book is quite nice though, an autobiographical story written over the parts of Goldberg variations and we all know the loss in her life that is terrible.

[Anton Segers · Rating 3 out of 5]

De romandelen die handelen over piano spelen, Bach en klassieke muziek zijn voor mij als leek lastig te behappen, maar de mijmeringen over de dochter, de herinneringen over het kind dat verloren ging zijn indringend en ontroerend beschreven, zoals alleen Enquist dat kan. Hoe verbrokkeld de structuur van het verhaal ook is, ze weet je met enkele woorden meteen te betrekken.