Скакулци

by Петре М. Андреевски, Воскресија Андреевска (Illustrator)

Biblioteka REC I MISAO fototipsko izdanje

First published January 1, 1983

About the author

Петре Мито Андреевски (Слоештица, Демирхисарско, 25 јуни 1934 - Скопје, 25 септември 2006) бил македонски поет, романсиер, раскажувач и драмски автор. Се вбројува меѓу најдаровитите, а воедно и најпопуларните македонски поети и раскажувачи. Неговите приказни се честопати необични и чудно испреплетени, но во особеноста на својата упатеност кон читателот, раскрилуваат еден познат и близок свет, што го препознаваме како ехо на дамнешни, напати, темни кажувања.
Основно образование завршил во родното село, гимназија во Битола, а студирал на Филозофскиот (сега Филолошки) факултет во Скопје. Работел во Македонската телевизија. Бил уредник на списанието „Разгледи“. Член на Македонската академија на науките и уметностите. Член на Македонскиот ПЕН центар. Член на Друштвото на писателите на Македонија од 1964 година, a во 1983 година бил и негов претседател.
Застапуван е во сите антологии на македонската поезија објавени кај нас и во светот. Негови дела во посебни книги се презентирани на повеќе јазици надвор од Македонија.
На 9 октомври 2007, Претседателот на Република Македонија - Бранко Црвенковски, постхумно му доделил Орден за заслуги за Македонија, за исклучителниот придонес во развојот и зацврстувањето на македонскиот дух и националната самобитност.

Творештво:
Стихозбирки
Јазли (1960)
И на небо и на земја (1962)
Дениција (1968)
Дални наковални (1971)
Пофалби и поплаки (1975)
Вечна куќа (1987)
Лакримариј (1999)
Книги со раскази:
Седмиот ден (1964)
Неверни години (1974)
Сите лица на смртта (1994)
Боеми (постхумно)
Романи:
Пиреј (1980)
Скакулци (1983)
Небеска Тимјановна (1988)
Последните селани (1997)
Тунел (2003)
Бежанци (постхумно)

Книгата драми (1984), во која влегуваат:
Време за пеење
Богунемили
Стихозбирки за деца:
Шарам барам
Касни порасни

Награди:
Добитник е на наградите: „11 Октомври“, „Браќа Миладиновци“ (два пати) „Рациново признание“ и „Стале Попов“ (два пати).


Poet, novelist, short story writer, playwright. Born in 1934 in the village of Sloestica, Demir Hisar. Attended elementary school in his native village, high school in Bitola, studied at the Faculty of Philosophy (now Philology) in Skopje. Worked as an editor with Macedonian Television. He also was an editor with the periodical “Razgledi”. Member of the Macedonian Academy of Sciences and Arts since May 2000. Member of the Macedonian P.E.N. Centre. Member of the Macedonian writers’ Association.
Writes poetry, short stories, novels, plays and screenplays. Published the following books of poetry: Knots (1960), Both on Heaven and Earth (1962), Denicija (1968), Dalni nakovalni (1971), Praises and Complaints (1975), Eternal House (1987); Lachrymatory (1999). His books of short stories include: The Seventh Day (1994), Years of Treason (1974), All Faces of Death (1994). Published novels: Weed (1980), Locusts (1983) Nebeska Timjanovna (1988), Last Villagers (1987) and Tunel (2002). The book Plays (1987) includes Time for Singing and Bogunemili. Has also published two books for children: Scribble riddle, Eat and Grow. Several selections of his literary opus have been published. In 1984 his selected works were published in four volumes. He has been included in all anthologies of Macedonian poetry both at home and abroad. His works, in separate books, have been presented in many languages outside Macedonia.
Awards include: “11 October”, “Miladinov Brothers” (twice), “Koco Racin” and “Stale Popov” (twice).

Died in Skopje, September 2006.

Reviews

[Марија Андреева · Rating 4 out of 5]

Многу тежок „вкус“ ми остави книгата по читањето, чувствував тежина додека ја читав и ми остана тоа чувство и по читањето. Секако, неверојатен е начинот на кој Петре М. Андреевски го создава тој малечок селски свет, заедно со сите апсурдности во него, како и со „скакулците“ кои може да се гледаат од неколку различни призми, како и изразениот сарказам кон повисоките инстанци.

[Marija Atanasova · Rating 5 out of 5]

Ако го прикажеме ова ремек дело со семантички црти (semantic features) би го добиле следниов приказ:

( + кохерентност)
( + кохезија)
( + совршено структуирање)
( + битови елементи, обичаи, верувања и поговорки кои фрлаат фантастичен превез врз дејствата во делото)
( + палета од стилски и изразни средства)
( + witty дијалози во функција на градење впечатливи карактери под палката на остроумноста и проникливоста на еден генијален психолог од калибарот на Иво Андриќ)
( + лингвистичка компетенција на повисоко ниво што не се задоволува само со прецизен избор на поетизми, туку и со оригинална лексика од ризницата на Андреевски, резултат на coining)
( + безвременост на темата)
( + генијалност)
( + semantic distinguishers)
( + нешто...). Нешто што ги мачи лингвистите веќе подолго време, нешто кое ги прави излишни сите анализи на генијот на Петре М.Андреевски.

[Igor Neox · Rating 4 out of 5]

Од почеток повеќе комична, за кон крајот да премине на многу потажна, ова е приказна за жителите на едно село чие секојдневие се нарушува кога надоаѓаат скалулци и им ги уништуваат нивите и растенијата. Освен очигледното (буквално) значење, книгата може да се протолкува и на друг начин, каде скакулците се персонификација на друг непријател. Низ приказната има и голем број на поговорки (кажани низ разговор од страна на ликовите), како и некои обичаи и верувања на луѓето од тоа време. Не знам дали да ја класифицирам како “магичен реализам”, ама најмногу на тоа ме асоцира... ✨

[Aleksandar]

Здраво