The Flight of Ikaros: Travels in Greece during a Civil War

by Kevin Andrews

"One of the great and lasting books about Greece."—Patrick Leigh Fermor "An intense and compelling account of an educated, sensitive archaeologist wandering the back country during the civil war. Half a century on, still one of the best books on Greece as it was before 'development.'"— The Rough Guide to the Greek Islands "He also is in love with the country…but he sees the other side of that dazzling medal or moon…If you want some truth about Greece, here it is."—Louis MacNeice, The Observer "One of the best and most honest books about the modern Greeks."—E. R. Dodds "Kevin Andrews experienced the dangers of the countryside during the civil war. The Flight of Ikaros , the book he produced from his travels, remains not only one of the greatest we have about postwar Greece—memorializing a village culture that has almost vanished—but also one of the most moving accounts I have ever read of people caught up in political turmoil… Flight was first published in 1959 and last reprinted by Penguin in 1984. For too many years, this rare account has languished out of print."— Wall Street Journal In 1947, at the age of twenty-three, Kevin Andrews received a Fulbright Fellowship to study medieval fortresses in the Peloponnese. Andrews spent the long summers of 1948 to 1951 traveling through the region and the winters writing in Athens. This opportunity to travel through little-frequented areas during Greece’s postwar civil war—and before the advent of tourism, industrialization, or easy communications—brought Andrews into immediate contact with village populations, shepherd clans, and the paramilitary vigilantes who kept their own kind of order in the provinces, as well as with the displaced peasants of the Athenian slums. The close experience of all these lives took shape in The Flight of Ikaros , first published in 1959. Paul Dry Books is pleased to return to print this modern travel classic. Kevin Andrews (1924–1989) was a writer and archaeologist. After serving in the U.S. Army during World War II, he attended Harvard University and then traveled to Greece on a Fulbright fellowship. In addition to The Flight of Ikaros , he wrote many other books about Greece, where he became a citizen in 1975.

Genres: Greece, Travel, History, Nonfiction, Biography, Memoir

240 pages, Paperback

First published March 5, 1985

About the author

Kevin Andrews was a writer and archaeologist. After serving in the U.S. Army during World War II, he attended Harvard University and then traveled to Greece on a Fulbright fellowship. In addition to The Flight of Ikaros, he wrote many other books about Greece, where he became a citizen in 1975.

Reviews

[Michael Kotsarinis]

Δεν πρόκειται για "καθαρόαιμο" ιστορικό βιβλίο αλλά για την αποτύπωση των προσωπικών εμπειριών του συγγραφέα από αυτή την ταραγμένη και λυπηρή περίοδο για τη χώρα μας. Αν και τα ταξίδια περιορίζονται κατά κύριο λόγο στην Πελοπόννησο ο συγγραφέας αποτυπώνει ανάγλυφα την τραγική κατάσταση που επικρατούσε στη χώρα. Μέσα από τις μαρτυρίες των απλών ανθρώπων που συνάντησε, τις οποίες μεταφέρει αφιλτράριστες και χωρίς ίχνος διδακτισμού και τις δικές του εμπειρίες αναδύεται η σκληρή, καθημερινή, πραγματική όψη της εμφυλιακής Ελλάδας (ιδίως της επαρχίας) μακριά από τις ρητορικές, τις ιδεολογικές αναλύσεις, τις στατιστικές και την παγκόσμια διάσταση της ιστορίας.
Το ύφος του συγγραφέα είναι γλαφυρό και σε ορισμένα σημεία θα μπορούσα να πω και λυρικό, γεγονός που ίσως δυσαρεστήσει τους αναγνώστες οι οποίοι επιθυμούν να επικεντρώνεται η αφήγηση στα γεγονότα αλλά μέσα από το κείμενο αναδεικνύεται σιγά σιγά η αγάπη που ανέπτυξε ο συγγραφέας για τη χώρα και τους ανθρώπους της, σε σημείο να την επιλέξει για να ζήσει και να γίνει πολίτης της. Ένα όμορφο και συγκινητικό σε πολλά σημεία βιβλίο, που μας θυμίζει, όμως, με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια "οικεία κακά".

[Max Nemtsov · Rating 5 out of 5]

Записки чудесного романтика, маргинального битника - американского филэллина и археолога, который по грантам несколько лет изучал т.н. "замки Мории", т.е. старые крепости Пелопоннеса (ближе всего к нашим краям он подбирается в своей экскурсии на Олимп под конец книги). Так вышло, что эти несколько лет выпали на гражданскую войну после 2й мировой. Он путешествовал с рюкзаком и спальником, ночевал в рощах, играл на флейте и записывал разговоры с местными, кто были настроены либо сильно против коммунистов, которым тогда еще никто, похоже, не сообщил, что Сталин их уже сдал, либо сильно за. Но чаще - против, потому что странствовал он по территориям под контролем афинского правительства, уж какой этот контроль бы там ни был. Однако в изложении всех рустикальных сцен греческой жизни и разнообразных (но похожих, ибо гражданская война) человеческих историй автор еще придерживается какого-то гармоничного равновесия, и книжка представляет собой неплохую экскурсию по граням греческого характера и гостеприимства. Ну и, конечно, дает хорошую устную историю происходившего тогда в стране.

Таково первое издание книжки, которую он писал с этих общегуманистических позиций (говорю же, романтик; написано, кстати, все очень и очень хорошо, не "автофикшЕн"), потому что потом, уже отказавшись от американского гражданства и став гражданином Греции, пережив хунту черных полковников и вполне от нее натерпевшись, он сделался весьма тенденциозен и книжку эту переписал, тем самым ухудшив. Ну а потом взял и утонул.

Но Грецию он воспел, и она узнаваема: Some day, I thought, all of Greece would be for me a map not of places but of human relationships, of people known and experiences shared—a kingdom of my own.

Еще одно замечательное наблюдение: Travel is only a substitute for experience...

[Miltiadis Michalopoulos · Rating 5 out of 5]

Όταν ξεκίνησα να το διαβάζω ούτε που μπορούσα να φανταστώ πόσο συγκλονιστικό βιβλίο κρατούσα στα χέρια μου! Πρόκειται για το οδοιπορικό ενός εκκεντρικού Αμερικανού αρχαιολόγου στην Ελλάδα στο αποκορύφωμα του Εμφυλίου Πολέμου. Τα τραύματα είναι ανοιχτά και αιμορραγούν. Στις πόλεις, αλλά προπαντός στην ύπαιθρο, όπου διαδραματίζεται το οδοιπορικό αυτό, επικρατεί ο φόβος, το μίσος και η εξαθλίωση. Σ’ αυτό το περιβάλλον καθένας προσπαθεί να επιβιώσει όπως μπορεί. Και πολλοί είναι εκείνοι που δεν τα καταφέρνουν.
Ο αρχαιολόγος Κέβιν Άντριους, ένας άνθρωπος με βαθιά καλλιέργεια αλλά και με πάθος για την περιπέτεια, αγάπησε πολύ την Ελλάδα. Και την αγάπησε όχι μόνο γι’ αυτό που υπήρξε, αλλά κυρίως γι' αυτό που είναι σήμερα. Με βλέμμα καθαρό και πνεύμα νηφάλιο παρατηρεί όλη την ομορφιά και την ασχήμια αυτού του τόπου. Και την αποτυπώνει με σχεδόν ποιητικό τρόπο στο βιβλίο του, που ξεκινά λουσμένο στο αιγαιοπελαγίτικο φως:
«Η ανατολή του ήλιου ρόδιζε πάνω στα βλέφαρα-μυρωδιά πίσσας, από τις σανίδες του καταστρώματος που έτριζαν κάτω από το μάγουλό μου, έκαιγε τα ρουθούνια.
Έξω από τα ρέλια, γκρίζα βράχια έτρεχαν ανάμεσα σε μια λωρίδα θάλασσας και έναν ουρανό βουτηγμένο στον ήλιο…».
Όμως αυτή η αισιοδοξία διαλύεται σιγά σιγά και δίνει τη θέση της σε μια βαθιά μελαγχολία. Η ζωή στην ύπαιθρο, όπου λόγω της δουλειάς του ο Κέβιν Άντριους μετακινείται συνεχώς, δεν είναι ούτε εύκολη ούτε ασφαλής:
"...Κάτι που έμαθα ακόμη κι εγώ από αυτές τις προσεκτικές ανασκαφικές εκδρομές στην επαρχία ήταν ότι πρέπει να ταξιδεύεις πάντα με το φως της μέρας. Όταν σκοτείνιαζε, στα χωριά επιβαλλόταν απαγόρευση της κυκλοφορίας. Τη νύχτα, η επιφάνεια του πλανήτη γινόταν πιο μαύρη κι από το ουρανό." Στην ύπαιθρο κυριαρχεί η τρομοκρατία των ακροδεξιών ομάδων, που κυνηγούν άγρια, όσους αντάρτες έχουν απομείνει ζωντανοί.
Αλλά και στην πρωτεύουσα η κατάσταση είναι εξίσου ζοφερή:
"Στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, λεωφορεία και τραμ σταματούσαν συχνά ανάμεσα στις στάσεις, για ν' ανέβουν βαριά οπλισμένοι αστυνομικοί που διέσχιζαν το διάδρομο μέσα σε μια αυτόματη σιωπή, βαριά σα μολύβι, κι έλεγχαν ταυτότητες. Κάθε τόσο ανάγκαζαν κάποιον επιβάτη να κατέβει. Τότε οι συζητήσεις μέσα στο λεωφορείο σταματούσαν και οι επιβάτες αντάλλασσαν βλέμματα για το υπόλοιπο της διαδρομής. Η απότομη διακοπή της συζήτησης και η αντικατάστασή της με ανέκφραστη σιωπή ήταν μια από τις καθημερινές συνήθειες που οι Έλληνες έπρεπε να αποκτήσουν από μικρή ηλικία για να επιβιώσουν...Εμείς [οι ξένοι] μπορούσαμε να βγούμε από την Αθήνα: για τους Αθηναίους όμως, η πόλη έπρεπε να ήταν για πολύ καιρό κλειστοφοβική".
Στην Αθήνα θα υποχρεωθεί νοσηλευθεί για δύο μήνες σε μια κλινική, όταν διαγνώστηκε με επιληψία. Εκεί θα γνωριστεί με τον Νικηφόρο, έναν νεαρό, βαριά φυματικό από τα Αγραφα. Μεταξύ τους αναπτύχθηκε μια βαθιά φιλία.
Τον Ιούλιο του 1948 και ενώ ο Εμφύλιος μαίνεται, ο Άντριους εξασφαλίζει μια υποτροφία για την μελέτη των βυζαντινών μεσαιωνικών κάστρων και ανανεώνει την παραμονή του στην Ελλάδα. Το ελληνικό υπουργείο Δημοσίας Τάξεως του χορηγεί ταξιδιωτική άδεια και έτσι αποκτά το δικαίωμα να κινείται ελεύθερα στην Ελλάδα. Πρόκειται ξεκάθαρα για επιλογή του: όπως ο ίδιος ομολογεί, η χώρα αυτή του ασκεί μια έλξη και τον καταλαμβάνει ένα σχεδόν νοσηρό πάθος να την γνωρίσει όσο περισσότερο μπορεί. Με εφόδια το πείσμα του, την αμερικανική του υπηκοότητα και την άψογη γνώση της σύγχρονης ελληνικής γλώσσας, θα ανανεώσει την περιπλάνησή του ξεκινώντας τούτη τη φορά από την Πελοπόννησο.
Θα γνωριστεί με τους ανθρώπους και θα δημιουργήσει ισχυρούς φιλικούς δεσμούς μαζί τους. Μ’ έναν από αυτούς, θα κουμπαριάσει κιόλας. Η ζεστασιά, η ευαισθησία, η ευθύτητα, η σχεδόν παιδιάστικη αθωότητα, συνυπάρχουν με το πάθος, την αγριότητα και την παραφορά. Αντιμέτωπος με μια νοοτροπία ξένη και εντελώς αντίθετη με τη δική του, ο Άντριους αποφεύγει όσο μπορεί να κρίνει και προσπαθεί μόνο να καταγράφει αυτά που ο ίδιος βιώνει. Όμως οι αντιλήψεις των απλών αυτών ανθρώπων είναι συνήθως αποτρόπαιες για έναν Αμερικανό: «Γυναίκα που κερατώνει τον άντρα της θέλει σφάξιμο επιτόπου, δεν συμφωνείς;». Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της νεαρής Σπαρτιάτισσας την οποία τ’ αδέρφια της θέλησαν να παντρέψουν με κάποιον που εκείνη δεν αγαπούσε. Τότε αυτή, για να τους προκαλέσει να την σκοτώσουν, έκανε κάτι που εθεωρείτο εγκληματικό για μια Ελληνίδα: πήγε στο καφενείο και κάπνισε ναργιλέ. Όπως ήταν φυσικό τ’ αδέρφια της την έσφαξαν. Το φονικό έγινε δημοτικό τραγούδι που περιγράφει με ανατριχιαστικό τρόπο την ιστορία.
Στο μεταξύ ο εμφύλιος μαίνεται. Στην Πελοπόννησο, όπου οι αντάρτες έχουν νικηθεί ολοκληρωτικά, οι νικητές και προχωρούν σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και σε αντίποινα με ασύλληπτη αγριότητα. Η αφήγηση του μπάρμπα-Πάνου, είναι συγκλονιστική:
«…Πρώτα είχαμε τους Γερμανούς και τους Χίτες, μετά τον στρατό και τη χωροφυλακή: αυτοί κάνανε καθαρή δουλειά μα ο Παυλάκος μόνος του έκανε ακόμα καλύτερα πράγματα. Ξεπάστρεψε ανθρώπους οικογένειες χωριά ολόκληρα-ίσως γιατί είχαν τολμήσει κάποτε να συνεχίσουν να πολεμάνε τον εχθρό της πατρίδας μας αφού είχαμε ηττηθεί, ίσως πάλι χωρίς κανένα λόγο. Τέλος πάντων, σήμερα στην Ελλάδα είναι έγκλημα να αντιστέκεσαι σε μανιακούς φονιάδες. Αλλά δεν ήταν μόνο ο Παυλάκος. Ήταν κι ο Καμαρινέας στην Καλαμάτα: αυτός έδενε τους αιχμαλώτους πίσω από το τζιπ του και τους έσερνε στους δρόμους της Καλαμάτας ώσπου να πεθάνουν… Και τώρα; ούτε γ��τα ούτε ζημιά. Δόθηκε αμνηστία πριν δυο χρόνια. Κάποια μέρα θα τους ξαναχρειαστούνε. Σε κάτι σαν και δαύτους βασίζονται οι κυβερνήσεις μας. Ο βουλευτής μας πλήρωνε τον Παυλάκο για να ελέγχει την κατάσταση εδώ… Ο Παυλάκος μου πήρε τους δυο γιούς, είκοσι ενός ήταν ο ένας , είκοσι πέντε ο άλλος: μπήκε ξαφνικά με τους δικούς του στο σπίτι μου και τους έσυρε με το ζόρι έξω και τους σκότωσε και τους δύο έξω από το παράθυρό μου. Και να σκεφτείς ότι ήμουνα μια ζωή βασιλικός!...».
Ένας άλλος, ο Κωσταντής, σε μια στιγμή αδυναμίας, του αποκαλύπτει τα αποτρόπαια εγκλήματα που έχει διαπράξει:
«Ξέρεις Αντρίκο, υπήρχε λόγος που δεν πήγαμε στο γλέντι. Η ζωή κυλάει ήρεμα αυτές τις μέρες, ας μείνει έτσι. Δεν θέλω πάλι ν’ αρχίσω να σκοτώνω ανθρώπους.
-Τι σχέση έχει αυτό με το γλέντι;
-Επειδή εκεί ζούνε άνθρωποι που κάποτε σκοτώσανε τον αδελφό μου. Ήμασταν πολύ κοντά. Στα γλέντια πίνεις. Όταν μεθώ….
-Σκοτώνεις ανθρώπους εννοείς; Μα θα ήσουν μαζί μου, δεν θα σ’ άφηνα.
-Αντρέα δεν με ξέρεις, Ξέρεις πόσους έχω σκοτώσει εγώ;
-Λοιπόν;
-Πάνω από πεντακόσιους.
-Είναι αδύνατον αριθμητικώς δεν μπορεί όπως σε ξέρω εγώ σαν άνθρωπο.
-Τι θαρρείς πως έκανα οχτώ χρόνια τώρα; … όταν έβαζα φωτιά στις κρυψώνες τους όταν τους έκαιγα έξω από τον Πάρνωνα, όταν περικύκλωνα τις σπηλιές τους πάνω στον Ταΰγετο και μετά από μια βδομάδα βγαίνανε και σερνόντουσαν μισοπεθαμένοι από την πείνα θαρρείς πως έχανα τον χρόνο μου; … Όχι, επιτόπου τους σκότωνα εκεί που ήτανε μισοπεθαμένοι από την πείνα ή τραυματίες., Δεκαπέντε τη μια φορά έξι την άλλη τριάντα την παράλλη- ο αριθμός όλο και μεγαλώνει όπως σ’ εκείνα τα παιχνίδια στο παζάρι»

Είναι και η τραγική περίπτωση του παπα-Σταύρου, που οι ακροδεξιοί συχωριανοί του, του κάψανε το σπίτι και του σκοτώσανε την κόρη και το εγγονάκι του μπροστά στα μάτια του, επειδή οι γιοί του είχαν προσχωρήσει στον ΕΛΑΣ. Ο δυστυχισμένος ζούσε πια μόνος στο καμένο του σπίτι και ήταν αναγκασμένος να βλέπει τους φονιάδες κάθε μέρα: «Ο άνθρωπος είναι πιο σκληρός κι από άγριο θηρίο».
Πώς όμως φτάνει κανείς σ’ αυτό το σημείο; Πότε ξεφεύγουμε απ’ την ανθρώπινη φύση μας; Αυτά τα ερωτήματα κυνηγούν αδιάκοπα το συγγραφέα σε όλη τη διάρκεια της αναζήτησής του: η απάντηση αναδύεται σιγά σιγά και δεν είναι απλή. Κάποιοι σε ένα χωριό βοηθήσαν τους Γερμανούς ή έτσι φάνηκε σε κάποιους απ’ το απέναντι χωριό ότι έκαναν. Για αντίποινα οι αντάρτες έκαψαν εννιά σπίτια του χωριού που συνεργάστηκε. Τότε οι άλλοι έκαψαν εκατόν είκοσι σπίτια στο ‘ανταρτοχώρι’. Τα δύο χωριά είχαν κι άλλες βεντέτες μεταξύ τους πριν τον πόλεμο. Πίσω από τις αγριότητες κρύβεται το προσωπικό μίσος, ο εγωισμός και ο φθόνος. Στο τέλος ο συγγραφέας θέτει το ερώτημα ευθέως :
« Η Αριστερά ή η Δεξιά έχει διαπράξει τα περισσότερα εγκλήματα εδώ;
-Όποιος έχει τη δύναμη σ’ έναν τόπο, έχει και τη δυνατότητα να διαπράττει εγκλήματα, μόνο αυτό μπορώ να πω ήταν η κυνική απάντηση.
Η πτήση κάποτε τελειώνει. Ο Άντριους επιστρέφει στην Αμερική. Οι αναμνήσεις του έγιναν βιβλίο. Και ο απόηχος των γεγονότων : παίρνει γράμματα από τους φίλους του στην Ελλάδα, από τον κουμπάρο του Αντώνη, από τον Κωσταντή, ακόμη κι από ανθρώπους που γνώριζε ελάχιστα. Και τέλος, το συγκινητικό γράμμα του φυματικού φίλου του Νικηφόρου, που ξεχειλίζει από λαχτάρα για η ζωή, γνωρίζοντας πως αυτή έχει περάσει αμετάκλητα από κοντά του.
Έτσι, το τέλος της διαδρομής που ξεκινά ένα ηλιόλουστο πρωινό, χάνεται μέσα στην άβυσσο: «…ούτε κατάφερα να πιάσω τον απόηχο της φωνής του [του Νικηφόρου] …ούτε τον απόηχο όλων των άλλων φωνών, κραυγών και σιωπών που μου ήταν κάποτε γνώριμες πάνω από μια παλίρροια που υποχωρούσε στο σκοτάδι».

[Donna Andrews · Rating 4 out of 5]

This has sat on my shelf for over 20 years and I finally picked it up on the prodding from friends with a mutual interested in Greece. It was wonderful. What he thought he was doing trapsing around a country in the throes of civil war is beyond me - ah the invincibility of youth. But it makes for great and very poignant reading. As an aside, Kevin Andrews was one of our teachers on our overseas trip to Greece, a good 40 years after the events in this book, so there was the added intrigue of trying to reconcile the 60-year-old man we knew with the intrepid 23-year-old of the story. Another aside - it turns out there are two versions. I read the 2nd edition, which included a lot of his own rewriting about the civil war factions, as his politics changed over time. The newer version, published just a few years ago, goes back to the original and I'm told the politics plays less of a role in the story. But I think I managed to ignore most of that anyway. Whichever version, highly recommended if you're interested in Modern Greek culture.

[Miriam · Rating 5 out of 5]

This is by far one of the finest books about Greece that I've ever read. How beautifully he captures the feel of the place well before the era of tourism and with the rare eye of a "native foreigner" because he so integrated. The Greece of this book is reeling from WWII and the Civil War. I wish now that I had noted the many passages that evoke a Greece that I was lucky enough to catch at the tail end of that era, albeit years later and during the junta; nonetheless, the feelings evoked are so similar: the generosity of strangers, gifts of food, plankton lighting up the night sea when swimming, the immensity, the aroma, the waft of the air, and on and on. It seemed to me that the last quarter of the book was the most lyrical. This book is out of print and I cherish my copy found on the stands outside the Strand years ago.

[Mark · Rating 4 out of 5]

I read the other edition. I gather that this edition was changed to reflect the author's more political stance ten years after he first wrote the book. The other edition, which is a reprint of the original may be more nuanced, and it is that edition which I review below.

In a rather unassuming way it captures the political, human, situation in Greece after WW2. The level of violence is staggering. The division between the leftists-communists and the rightist-monarchists seems an unbridgeable gulf yet Andrews makes it all too human and shows how it often, even usually, comes down to personal feuds.
Feuding cultures, we may make fun of them, are powerful, very destructive and can encompass entire nations. I saw it in the Philippines in the 1970's and may continue to this day for all I know. As one person there put it. It was ok until the settlement of feuds moved from knives to guns and was a big reason that people welcomed and then put up with Marcos for so long.
This is a rather slow read and I may have given it a lower rating if I were just rating it as literature, but as a social document its a five.

[Austin Barselau · Rating 2 out of 5]

Kevin Andrews, an archaeologist and former U.S. Army soldier, earned a Fulbright fellowship to study in Greece in 1947. Over a decade later, in 1959, he published The Flight of Ikaros, a lyrical account of his travels through the country during the height of its civil war. In the book, Andrews introduces readers to his encounters with shepherds, village clans, displaced peasants, and vigilante groups—capturing the full spectrum of rural Greek life during the 1940s and the hardships that marked this turbulent period.

While the descriptions of his encounters are enchanting, the book leaves readers wanting for more. For one, it disappointingly lacks engagement with the civil war itself. Andrews’s descriptions of local encounters are often shallow and fail to grapple with the broader implications of the conflict. Much of the narrative centers on the author—his hiking exploits, his rugged independence, and his impressions of the people he meets—rather than the complex historical and political realities unfolding around him.

Andrews repeatedly misses opportunities to reflect critically on the suffering he witnesses or to interrogate the war's structural and ideological dimensions. The result is a series of loosely connected vignettes—glimpses into lives touched by war, but without a meaningful exploration of the forces shaping them. Ultimately, The Flight of Ikaros reads more like a journey through a land scarred by tragedy rather than a reckoning with it.

[Steve Dodd · Rating 5 out of 5]

A great book about an important and relatively unknown time in recent history. Full of detail about what was happening in Greece at the time and the people involved in the tragedy. And a great sense of the country and terrain.

[John · Rating 2 out of 5]

Disappointed. After all the comments here I was expecting something else. This "book" is a series of loosely connected episodes that take place during the author's travels as a young man from city to town, town to village, village to village and his meetings with the local people. It started off very promising, but after getting half way through, I felt as if I was just reading someone's diary - which in itself is not what disappointed me. It was more that it did not reveal in the slightest what the Greek civil war was really about, why the Greeks were fighting each other and more importantly, it completely ignored the intervention by foreign powers i.e. Britain, USA and, to a lesser extent, eastern European countries such as Bulgaria and Yugoslavia or that Greece was the first theatre of conflict in the Cold War.
I firmly believe that there are always two sides to every story, but to me this book seems to peddle a naive "good guys" vs. "bad guys" myth. Only at one point, does the author seem to admit this naivety, albeit inadvertently, when he is challenged by someone who merely hints that the money that the USA was pouring into the country was not for what he believed i.e. the building of roads and railroads, but for something far more sinister.
I already knew a little about the (complex) recent history of Greece - so my disappointment did urge me to read up on it again and discover that the reality was even more complicated than I had first believed.
So if you are looking for a description of how Greeks lived in Greece after the second world war and the civil war, then this may be your book, but if, like me, you want to understand what the civil war was all about and what exactly happened, then this book may disappoint you.

[K · Rating 3 out of 5]

3.5 stars. More than this is a book about the Greek civil war, this is a book about a 23 year old classicist exploring Greece: he over-translates his Greek, he over-estimates his understanding of politics, and he makes some baffling assumptions about his safety. There are absolutely flaws in this book, both large (the women he meets on his travels barely merit a mention) and small (how do you write a 250+ travelogue without ever mentioning a single struggle to communicate?), but for me they were overshadowed by the sheer nostalgia of a memoir that - even 75 years after the fact - so clearly captures the sentiment of being a young American studying abroad and falling in love with a country you've barely begun to understand.

[David · Rating 4 out of 5]

Travel during a civil war is not what most people would think about doing except extreme tourism but this was late 1940s in Greece. Amazing account and more amazing that he lived to tell the account.

[Ophelia Dimopoulou · Rating 3 out of 5]

Καταγραφή μίας άλλης εποχής, εξαιρετικά σημαντικής για την νεώτερη ιστορία της Ελλάδας.

[Nikos Raptis · Rating 5 out of 5]

Συγκλονιστικό βιβλίο, δεν ήθελα να τελειώσει με τίποτε. Το βιβλίο αυτό είναι ένα συναρπαστικό οδοιπορικό στην Ελλάδα του Εμφυλίου, γραμμένο από έναν 24χρονο Αμερικανό που του ανατέθηκε να μελετήσει τα Μεσαιωνικά κάστρα, συνεχίζοντας επάξια την παράδοση της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας και που διαβάζεται σαν μυθιστόρημα, δίνοντας την πιο παραστατική, αφτιασίδωτη εικόνα της ζωής στην Ελλάδα τα χρόνια αυτά.
Διανθισμένο με τραγικές ιστορίες και των δύο πλευρών.
Όπως την ιστορία ενός 22χρονου χωροφύλακα ο οποίος σκοτώνει όποιον αιχμάλωτο αντάρτη πέφτει στα χέρια του ως εκδίκηση για την δολοφονία των γονιών και των 4 αδερφών του από τον ΕΛΑΣ επειδή είχαν κάνει το «έγκλημα» να κρύβουν επί 2 χρόνια από τους Γερμανούς, 2 Άγγλους στρατιώτες.
Ή την ιστορία του παπά-Σταύρου που παρακρατικοί πρόδωσαν στους Γερμανούς τους 2 γιους του που ανήκαν στο ΕΑΜ και στη συνέχεια έκαψαν το σπίτι του, δολοφονώντας την ετοιμόγεννη κόρη του και το τρίχρονο εγγόνι του.

[Clayton HANSEN · Rating 5 out of 5]

A very enjoyable recount of a young archeologist's adventures in Greece post-World War 2 when the Greek civil war between the communist faction and the royalists/nationalists was in full swing. Tumultuous times, brutal outcomes: viscous. Andrews has a rapport with the local villagers wherever he seems to go, being slightly exotic as a foreigner doesn't hurt, but the book details what is almost an insider view of the poverty, but also the great pride, passions and the cultural tableau of the Greek heart, of that era.

[ania · Rating 3 out of 5]

'Experience is freedom: now all of it belongs to me — Tainaron and Mani and this well-watered plain and the brown city where from the castle I can hear the vast, faint murmur of the populace emerging for the evening walk. I am so happy I don’t mind being here by myself. I feel no hurry. A man’d affections are by nature numerous and I suppose at my age they can all exist side by side without seeming to conflict.'

[dantelk]

Somehow I was not concentrating enough... Travelogue and diary together... A bit bitter since Andrews gave an impression of a lonely tramp, dashing in the Greek countryside. However it gives good insight into what kind of a place Greece was at the 50's. The hopelessness...

[Melinda · Rating 5 out of 5]

Luminous, unforgettable.

[Mark · Rating 4 out of 5]

In a rather unassuming way it captures the political, human, situation in Greece after WW2. The level of violence is staggering. The division between the leftists-communists and the rightist-monarchists seems an unbridgeable gulf yet Andrews makes it all too human and shows how it often, even usually, comes down to personal feuds.
Feuding cultures, we may make fun of them, are powerful, very destructive and can encompass entire nations. I saw it in the Philippines in the 1970's and may continue to this day for all I know. As one person there put it. It was ok until the settlement of feuds moved from knives to guns and was a big reason that people welcomed and then put up with Marcos for so long.
This is a rather slow read and I may have given it a lower rating if I were just rating it as literature, but as a social document its a five.

[Vasilia · Rating 5 out of 5]

I didn't quite like this book when I started. For some reason I felt out-of-touch with Andrews' loosely-connected stories and slow observations. However, halfway through the book it and I clicked into place and I read through the last half in a rush. How can I explain this? Perhaps it was that a few characters reappeared, changed through their experiences of the Civil War. Perhaps it was that Andrews felt more comfortable with Greece itself, less of a stranger, more willing to open up to the readers about his feelings. The final pages - which contained a letter from one of the more tragic characters - was moving, and perfect. I have a feeling I'm going to remember this story for a long time.

[Calzean · Rating 4 out of 5]

Quite a fascinating look at Greek life just after WWII. England had turned it's back on the those who fought with them during WWII as resistance fighters and after WWII were considered communists. In each village republicans, communists, collaborators, families and neighbours raged a civi war. The matter of factness of the Greeks regarding the violence they enacted on each other was staggering.
The writer was 23 years old in 1947 as he trooped around Greece doing a serious study on old Greek forts on a very small budget. He made friends who were at war with their neighbours, slept in the open and bluffed his way into areas which a sane person would have stayed a long way away from.

[Chris · Rating 4 out of 5]

According to Dave Mason, the one book you should read if you want to understand modern Greece. I read about half of it before I left, though his descriptions (of the American School and places like Mistra) are certainly more valuable to me now that I've been there. At times the prose seems a little unrestrained. However, lots of good stuff about Greece. I mean to read it all the way through.

[lixy · Rating 5 out of 5]

Even though it was written in the 50s, in the throes of the civil war, this is still one of the best and most insightful books about contemporary Greece, especially the culture of the countryside vs city and the travails of a developing country.

[Maura · Rating 2 out of 5]

Interesting view into the brutality of Greece's civil war. Sounds like the author was quite brave to wander around Greece at that period of time, with only his "papers" in defense of espionage charges. The book was dreadfully slow, though.

[David Kintore · Rating 4 out of 5]

Very good book - the language is not as extravagant as Patrick Leigh Fermor, but Andrews gives more insight into both sides of the Greek civil war than PLF's more one-sided view.