Geyerstein's dynamiek

by Willem Frederik Hermans

Een Nederlandse journaliste bezoekt in Zuid-Frankrijk de jaarlijkse persbijeenkomst van de wereldberoemde, hoogbejaarde schilder Geyerstein. De journaliste probeert erachter te komen of hij een genie is of een charlatan.

Genres: Literature

57 pages, Hardcover

First published January 1, 1982

About the author

Willem Frederik Hermans is one of the greatest post-war Dutch authors. Before devoting his entire life to writing, Hermans had been teaching Physical Geography at the University of Groningen for many years. He had already started writing and publishing in magazines at a young age. His polemic and provocative style led to a court case as early as 1952. His caustic pieces were compiled in Mandarijnen op zwavelzuur (Mandarines in Sulphuric Acid, 1963), which was reprinted with additions a number of times. It is Hermans’s belief that in order to survive people have to create their own reality. It is inevitable that all these experiences of reality will collide. Language is essential to create order out of chaos and plays an important role in this process. In his essays on Wittgenstein, Hermans studied this problem in depth. In his novels and stories Hermans places his characters in a world of certainty for themselves but equivocal for the reader. It is in this field of tension that the intrigue in De tranen der acacia’s (Acacia’s Tears, 1949) and in De donkere kamer van Damocles (The Darkroom of Damocles, 1958) develops. Although stories such as Moedwil en misverstand (Malice and Misunderstanding) and Paranoia have a surrealistic tendency, Hermans’ novels The Darkroom Of Damocles, Nooit meer slapen (Beyond Sleep), Uit talloos veel miljoenen (From Countless Millions) are more realistic or satirical and everything in his rich oeuvre is subordinate to the author’s pessimistic philosophy.

Reviews

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

Carolien, al op achtentwintigjarige leeftijd weduwe, krijgt de opdracht een fotoreportage te maken van een jaarlijkse bijeenkomst van een hoogbejaarde excentrieke kunstenaar, Geyerstein die te midden van naakte jonge dames en in het wit geklede jonge mannen een performance zal geven, waarbij hij een aantal doeken van strepen en kronkels voorziet, die dan stuk voor stuk enkele tonnen moeten opbrengen. Hermans steekt hier duidelijk de draak met het dwepen met nepkunst en de decadente sfeer er omheen. Wat hij ook maakt, de beroemde kunstenaar kan niet mislukken. Een kind zou zeggen dat de keizer geen kleren aan heeft, maar de bewonderaars kijken in aanbidding toe. Carolien ziet de metaforen van de dood, haar jong overleden man, een zwarte limousine met een stokoude dove chauffeur die haar haalt en brengt, een kraai op het lege asfalt. Een illusie armer voor Caroline.

[Arne-Jan · Rating 3 out of 5]

De jonge journaliste gaat in haar eentje naar de receptie van de zeer excentrieke Geyerstein. Telkens dreigt de suspens. De griezelige chauffeur, de vervreemdende gesprekken eenmaal op locatie. Elk moment kan het mis gaan, maar het kán ook loos alarm zijn. Hiermee is Geyerstein’s Dynamiek een metafoor voor het leven. We balanceren telkens op het randje, maar hoe vaak gaat het nu helemaal écht mis? De hoofdpersoon had al iets vreselijks meegemaakt en kwam nu in een situatie waar zij geen enkele controle leek te hebben. Laat staan jij als lezer. De genadeklap zou spoedig vallen, dat kon haast niet anders. Zelf voelde ik een parallel met het leven als vader. Als lezer maakte ik me zorgen om de hoofdpersoon en ik zal ook mijn meisjes niet altijd voor onheil kunnen behoeden. Wat een rotboek dat dit deze gevoelens in me losmaakt 😉, maar wel de moeite hoor!

[Saad Abdulmahmoud · Rating 3 out of 5]

Geyerstein's dynamiek is een fascinerend verhaal over Caroline, een vrouw die op haar achtentwintigste weduwe is geworden. Ze is onderweg naar het jaarlijkse kunstspektakel van de beroemde beeldend kunstenaar Geyerstein, een evenement dat ze oorspronkelijk samen met haar man zou bezoeken. Haar man, een fotograaf, kwam tragisch om het leven tijdens een ballonvaart, waarbij de ballon voor haar ogen neerstortte.

Het verhaal begint tijdens Caroline's treinreis naar het kunstspektakel, waarin ze terugdenkt aan het dramatische ongeval van haar man. Bij aankomst op het station wordt ze opgehaald door een mysterieuze chauffeur, die beschreven wordt als een soort levend lijk. Hij brengt haar naar de receptie van het spektakel.

Het huis van Geyerstein blijkt een surrealistische plek te zijn, waarin alles scheef is. Zelfs het water in het zwembad ligt niet waterpas. Een heksachtige vrouw spreekt Caroline toe met dreigende woorden, waarschuwend dat Caroline, vanwege haar schoonheid, waarschijnlijk door een van Geyerstein's handlangers ontkleed en in het zwembad gegooid zal worden. Caroline ontmoet verschillende bezoekers die haar inwijden in de geheimen van Geyerstein.

Het boekje is opmerkelijk omdat het vol zit met gebeurtenissen, beelden en ideeën, maar tegelijkertijd lijkt er weinig echt te gebeuren. Caroline komt en gaat, en het verhaal laat je achter met vragen over de betekenis en bedoeling ervan.

Het verhaal lijkt kritiek te uiten op de kunstwereld, mogelijk door de absurditeit en surrealistische elementen die Hermans gebruikt om de setting en gebeurtenissen te beschrijven. Het kan ook een metafoor zijn voor Caroline's eigen innerlijke reis en verwerking van haar verlies, waarbij de vreemde en verwarrende omgeving van Geyerstein's huis haar geestelijke toestand weerspiegelt.

Uiteindelijk blijft de interpretatie van het verhaal open voor je als lezer. De surrealistische en absurde elementen dragen bij aan een sfeer van vervreemding en onwerkelijkheid, wat het verhaal zowel intrigerend als verwarrend maakt. Het is begrijpelijk dat het verhaal zowel tot verwondering als vergetelheid leidt, net zoals andere werken van Hermans die vaak een diepere, soms ongrijpbare betekenis hebben.