Korkunun Krallığı

by Attilâ İlhan

İnsana, insanlığa has duygulardan; aşktan, özlemden, acıdan, öfkeden şiirler yaptı bize. Yaşadığımız dünyayı değiştirebileceğimizi söyledi mısra mısra. Bu yüzden de korkuttu "kral"ları Attila İlhan... Bu kitapta okuyacağınız şiirler, bu ülkenin kocaman bir "Korku Krallığı"na dönüştüğü 12 Eylül döneminde yazılmış ve o dönemin baskıcı, her türlü özgürlüğü yok eden, sindirici, kanatıcı, çürütücü ortamını anlatıyor. Sirenler çalıyor mısralarında; zincir şakırtıları kol geziyor, sokaklardan kan sızıyor, bir insan ağlıyor bazen, bir kadın acıdan sarhoş oluyor...

Genres: Poetry, Turkish Literature

192 pages, Paperback

First published January 1, 1987

About the author

Attilâ İlhan was born in Menemen in İzmir Province, Turkey on 15 June 1925. He received most of his primary education in İzmir. However, because of his father's job, he completed his junior high school education in different cities. Aged 16 and enrolled in İzmir Atatürk High School, he got into trouble for sending a poem by Nazım Hikmet, a famous dissident communist Turkish poet, to a girl he was in love with. He was arrested and taken into custody for three weeks. He was also dismissed from school and jailed for two months. After his imprisonment, İlhan was forbidden from attending any schools in Turkey, thus interrupting his education.

Following a favorable court decision in 1941, he received permission to continue his education again and enrolled in Istanbul Işık High School. During the last year of his high school education, his uncle sent one of his poems to CHP Poetry Competition without telling Attilâ. The poem, Cebbaroğlu Mehemmed, won the second prize among many poems written by famous poets. He graduated from high school in 1942 and enrolled in Istanbul University's law school. However, he left midway through his legal education to pursue his own endeavors and published his first poetry book, Duvar (The Wall).

Reviews

[Tuna Turan · Rating 5 out of 5]

12 Mart öncesinde, sırasında, sonrasında olaylara karışan, bu yüzden vurulan, ölen, sürülen, saklanan gençlerin şiirleri. Yine kelimelerin manalarını en iyi şekilde kullanıp yazılan şiirler.

Çünkü battım kasa boş ne para ne çek
Çünkü bütün telefonlar ısrarla alacaklı
Bu gece yalnızım onlar gelmeyecek
Batan bu köhne şilebde ne işleri var.

[Sena Nur Işık · Rating 5 out of 5]

Okuduğum en iyi Attila İlhan kitabıydı!! Bayıldım.
Şiddetle tavsiye edilir 😍

[Fact100 · Rating 4 out of 5]

"Hapislik nedir ki
Unutulmak asıl sorun."

Maviciler akımının öncülerinden Attilâ İlhan'ın, 12 Eylül sonrasında Türkiye'nin ruhunu yansıtmaya çalıştığı şiirlerinden oluşan "Korkunun Krallığı", ülkemiz yakın tarihine bakmak için bir fırsat sunuyor.

"Sen sen ol
Sıkı tut yüreğini
Hiç belli olmaz
Vaziyet umutsuz mudur
Sabrımız umudumuz mudur?"

"Korkunun Krallığı"nda, şiirsel güzellikte duygulardan ziyade korku, huzursuzluk ve acı gibi daha istenmeyen duygular karanlık ve şiirsel bir anlatıma kavuşuyor.

"Nasıl doğmakla başlarsa ölüm
Ölmekle başlar hayat
Bil ki dünyayı sarsan sıçramalar
Birikmiş şuurlarla gelir."

İfade edilmesi zorlayıcı, mantıksal bir açıklama ve anlam getirilemeyen karanlıkları anlamak için en saf sözlü duygu aktarım yolunun şiir olduğunu düşünüyorum. Bu doğrultuda, düşündürücü ve etkili bir okuma deneyimi sunan "Korkunun Krallığı", Nâzım'dan Muhibbi'ye, Fuzuli'den Baki'ye birçok misafiriyle zengin bir okuma.

"Zor olan asıl yaşamak
Ölmek ne ki."

Korku ve karanlığın yanında başka duygular yok mu? Tabii ki, yoksulluk da burada, aşk da burada.

"Yalnızlık sinsi hastalık
Sansar gibi sessiz seyreder
Nerede vuracağı anlaşılmaz
Ne aşısı bulundu ne serumu
Kurtulma ümidi az."

Kitabın sonunda yer alan notlarda, Attilâ İlhan hakkında bilgi verici yazılar mevcut. Hem kendisi, hem şairliği hem de eserlerine yönelik olumlu ve olumsuz yazıları okumak da keyifli ve öğretici oldu.

Yakın tarihle ilgilenen ve şiir seven tün yetişkin okuyuculara tavsiye ederim.

[Mehmet]

"denizde belirgin bir hırçınlık
senin varoluş dediğin nedir
artı sonsuzdan eksi sonsuza
evrende perde perde
kaybolan çığlık" (s.57)

Nefis bir Attilâ İlhan kitabı ile günümü şenlendirdim. Geçtiğimiz günlerde Attilâ İlhan ve Hasan Hüseyin'in okumadığım pek çok kitabı olduğunu anladım. Onları listeme alıp bitirmeye çalışıyorum. Bu da onlardan biriydi.

Bu kitabın her bir şiiri arkasında büsbütün yaşanmışlıklar barındırıyor. Felsefi derinliğinin ve siyasi imge ve davasının yanı sıra yaşanmışlıkların dehlizlerinden beslenmişler. Özellikle yukarıda paylaştığım alıntı gibi ontolojik meseleleri olan şiirleri sevdim. Bir tanesini de yorumun sonuna yazacağım.

Kitapta ilgincime giden, ekler kısmında Ümit Yaşar'ın Attilâ İlhan'a yönelik yazdığı çok sert eleştirinin de yer alması. Acaba Attilâ İlhan kendisi mi koydurdu bunu bilmiyorum. Ancak Ümit Yaşar'ın eleştirisini fazla sert buldum. Tek bir hususta katılıyorum kendisine yabancı kelimelerin bu denli bol kullanılması Attilâ İlhan'ın halk edebiyatı ile harmanlanmış şiirlerinde bazen bunaltıcı olabiliyor.

Yaşamın kendi içindeki diyalektiğini anlattığı birkaç dize ile bitiriyorum yorumumu;
"nasıl doğmakla başlarsa ölüm
ölmekle başlar öyle hayat
bil ki dünyayı sarsan sıçramalar
birikmiş şuurlarla gelir" (s.63)

Attilâ İlhan, kolektif şuura en büyük katkıları yapanlardan birisi!

M. Baran
15.02.2021
Ankara

[Baris Ozyurt · Rating 4 out of 5]

“varsa devran içinde devran
bu devranın devranıyız biz
o canlar ki cânânından taşra düşmüştür
cânânıyız biz

gönül mahzun
ay karanlık
yıldızlar gözden nîhan olsa da
arşı ferşi ışıktan titretecek
bir aydınlık imkânıyız biz

ince bir yağmura gerçi asılmıştır
-serez'in esnaf çarşısı'nda-
uzadıkça uzar gölgesi darağacından
o asırdan bu asıra
şeyh bedrettin-i simavî'nin
elhâk/devamıyız biz”(s. 61)

[Kemal Demirkol · Rating 5 out of 5]

Evet Attila İlhan'dan 5. kitabım oldu ve en güzeli bu kitaptı. Çok beğendim ve dilinden daha fazla etkilendim. Diğer kitaplarına nazaran bu kitapta ne var diyecek olursanız; en son bölüm hariç (ki o kadar da olsun) seçme şiirler gibiydi. Dili çok güzel. Kitabın sonunda şiirlerin açıklamaları daha doğrusu ne üzerine ve niçin yazıldığı olarak anlatılmış. Bilgi Yayınevi'nden okudum. Seti de oradan aldım zaten o yüzden kitabın baskısı biraz eski.

Konu olarak yalnızlık kavramına çok değinilmiş ve aşklardan aldığı darbeler üzerine aşkı biraz yermiş yazar. Tedirginlik ve siyaset üzerine bolca dize var. Daha doğrusu siyasi yazıları toplumu bilinçlendirme olarak yazılmış. Nazım Hikmet'ten Mustafa Kemal'e kadar her şey var. Attila İlhan sevenler bu kitabı okumalı. Zevkle okuduğum bir eser oldu. Sizlere de tavsiye ederim.

Dipnot: Son bölümü beğenmediğim için 9 verecektim ama gerçekten çok beğendim. 10'luk kitaplarım arasına girmesi için kanaat kullandım. :)

[Kadir Kılıç · Rating 4 out of 5]

Korkunun Krallığı'nı okudum. Bu okuduğum 2. Attila İlhan kitabı oldu.

Serbest şiirden pek hoşlanmam; şiirde ölçü ve kafiye ararım ama nedense Attila İlhan'ın şiirlerini beğeniyorum. Bu kitaptaki şiirler de genel olarak güzeldi ama çarpıcı bir şiire rastlamadım.

[Öykü Coşkun · Rating 5 out of 5]

ne o gerçektir ne sen aşk büyük bir avunmaktır
ne kadar görkemliyse o kadar hüsrana uğratır
en iyisi bu belaya hiç tutulmamaktır
o ağır yalnızlardır ki bu sayede kurtuldular

[Ece Naz · Rating 3 out of 5]

“ağır kan kaybı (25)

Karanlık bir kapı olup üstümüze kapandılar
kimse bizi sevmedi / ağır kan kaybıyız”


“ölmek zamanı (27)

susardınız ne de çok susardınız
anlaşılması güç susmanızın anlamı
sanki bir bulmaca uzun bir sarmal
uzadıkça sersem eder adamı
o zaman sevmek değil ölmek zamanı

(baksa da beni görmüyor sanki yokum
duymadı açık anlattıklarımı
sessizliği kalabalık giremiyorum
ölüler kuşatmış sağımı solumu
geçmişte yaşıyor biliyorum
bir anlatabilsem onsuz olamadığımı
o zaman sevmek değil ölmek zamanı)”


“ışık mezarlığı (11)

birden demir kuşlar fazla şehir
demir ağaçların tamamladığı
yeşilden sarıya gözleri değişir
gagaları kırmızı neon yaprağı
asmalımescit’te dolmuş durağı
yarı gece açıkça geçilmiştir
meçhul katillerin bıraktığı
bir silah gibi parlıyor şehir

uykusuzlukların ateş aldığı
gece barlarında içkiler zehir
kınından çıkar öfke bıçağı
sabaha karşı cinayet işlenir
ölen kim aslında öldüren midir
besbelli hiç anlaşılamayacağı
karakolda intihara heveslenir
bir acil serviste yatağı hazır

korku yalnızlığın gelişmesidir
her gece hiç sevmenin kurtulamadığı
ay şimşek mavisi belirmiştir
bıçak parıltısıyla yalar sokağı
sarhoş bir fahişenin ağladığı
gözlerinde kahır birikmiştir
sevdiği itlerin farkına varmadığı
parasını yiyorlar allah bilir

geceleyin beyoğlu ışık mezarlığı”


“salı sabaha karşı (30)

istanbul çok değişmiş / yalnızım çok yabancıyım
gidecek başka yerim yok / korkuyorum”


“nöbet değişimi (41)

biliyorum kuralları bozduğumu
yerimi uysal birine bırakmalıyım”


“şehnaz (71)

heyhat sona ermiştir ömür son vapur kalkmaktadır
çoğu hayal kırıklığı beyhude teselliler birazı”


“hüzzam (72)

sevenler el koyar sevdiğine kısaca yok olmaktır
sevdanda kendini kaybetmek sevdiğinde bulmaktır
ne o gerçektir ne sen aşk büyük bir avunmaktır
ne kadar görkemliyse o kadar hüsrana uğratır
en iyisi bu belayı hiç tutulmamaktır
o ağır yalnızlardır ki bu sayede kurtuldular”


“gülşen’i hatırlar mısın (83)

alkolle boğuyor yangını içindeki
zor olan asıl yaşamak / ölmek ne ki”


“müşerref (84)

seninle çok aradım / nerelerdesin
ağzının ağzımda bıraktığı tuz
o borsa simsarıyla hala evli misin
oysa sen mutsuz ben daha mutsuz
müşerref / müşerref / saklambaç oynuyoruz”

[Kübra · Rating 5 out of 5]

Attila İlhan, bu kitapta topladığı şiirlerinde 12 Eylül ara rejiminin etkisi, dönemin siyasi olayları ve gençlerin durumundan etkilendiği anları aktarıyor. 3 bölümden oluşan kitabın ilk iki bölümü için siyasi ve bence tamamen realiteden beslenen şiirlerden oluşuyor. Ki Attila İlhan da sosyal realizmden yola çıktığını ifade eder.

Yine bu kitapta da meraklısı için notlar ve meraklısı için ekler kısımları mevcut.

Attila İlhan şiirlerini meraklısı için notlar kısmında yer alan şairin ilgili şiire dair notları ile okuyunca; Attila İlhan'daki sorumluluk bilincini, vicdanı, kendi olanakları dahilinde bir şeyler yapabilme çabasını görüyorsunuz. Belki de bu nedenledir ki Attila İlhan benim en sevdiğim şairdir ve Korkunun Krallığı'nı severek tavsiye ve de hediye edeceğim bundan sonra.

Kitabın, meraklısı için ekler bölümünün ise oldukça zekice ve biraz da muzipçe hazırlandığını demeden edemeyeceğim. Bir kısım eleştirmenlerin, Attila İlhan üzerinde olumsuzdan olumluya doğru giden eleştirileri sıralanıyor. Bunlardan sadece bir tanesine değineceğim, o da Ümit Yaşar'ın topyekün attila ilhan başlıklı yazısı. Burada Ümit Yaşar, Attila İlhan'ı daha çok şiiri, siyasi propaganda aracı olarak kullandığı için eleştiriyor ve henüz 2. şiir kitabını çıkarttığı bir dönemde Attila İlhan'ın şimdilik bozbulanık akmakla birlikte bir gün cılız bir nehire dönüşeceğini iddia ediyor. Oysaki Korkunun Krallığı, siyasetten bir güzel beslenerek yıllardır delice aktığı bir nehir olarak elinizde duruyor ve Ümit Yaşar'ın eleştirisi de bir toz zerresi oluveriyor gözünüzde.

En sevdiklerime gelince;
Acemaşiran'ın özellikle son dörtlüğü
Şehnaz
Hisarbuselik
Ağır Kan Kaybıyız
Ölmek Zamanı
Diyalektik Gazel
Nöbet Değişimi şiirlerine bayıldım.

Son olarak içki masalarımızın vazgeçilmez dizesi olan " Garson masa iyi manzarayı değiştir." dizesinin geçtiği Batan Bu Köhne Şileb... şiiri ile tanışmak güzeldi.

[Deniz Bayram Görmez · Rating 4 out of 5]

Attila İlhan bu eserini; ülkemiz tarihindeki en kanlı darbe olan 12 Eylül 1980 Darbesinin yansımalarını bu sefer romanla değil, şiirlerle okura ulaştırmak için yazmış olsa gerek. Dönemin baskıcı, uzlaşmamız, yasakçı ve tam anlamıyla kaosun hakim yaşantısı; şiirlerin mısra aralarına ve ruhuna yansır. Bazı şiirlerde sirenler çalar, şair tutuklanır. Bazılarındaysa insanlar ağlar, kan kokularını hissedebilirsiniz. Kimi serbest ölçüyle yazılan şiirleri, dörtlükler ve o dörtlükleri de Divan şiirinden alıntı epigraflı şiirler destekler. Daha doğrusu her bölümde bir epigraf. Bu da normaldir çünkü Attila İlhan eskiyi tamamiyle reddeden Garip Akımı’na karşı çıkan, Eski-Yeni şiir anlayışlarının bir sentezini oluşturan sanat anlayışına sahiptir. Bu eserde yazdığı şiirlerinin ne anlattığını, kitabın sonundaki açıklamalar kısmında belirtmiştir. Gerçekten içinde çok güzel şiirlerin bulunduğu, her edebiyatseverin okuması gerektiği bir şiir kitabıdır.

[İdil Bezircioğlu]

Annotations so far (bayıldım bu arada):

Lâbüd gelen efsâne olur dehre nâzımâ bir gün de bizim hâlimiz efsânelik eyler
lâbüd: mutlak, kaçınılmaz
dehr: zaman, çağ, felek, dünya hayatı
Nazım: şiir, düzenlemek, dizmek
“Kaçınılmaz olarak gelen, zaman karşı bir düzen kurma çabasına efsane olur / bir gün de bizim halimizi efsaneye çevirir”

Bâkiya hangi gönül şehrine gelse şeh-i aşk bile endûh u belâ hayl ü haşem gibi gelir
endûh: keder, gam
belâ: acı, sıkıntı
hayl: asker topluluğu, atlı birlik, kalabalık
haşem: maiyet, hizmetkârlar, etrafındakiler, gösterişli kalabalık
hayl ü haşem: ordu, kalabalık, maiyet
Bâki’ya, hangi aşığın kalbine varsa, aşkın şahı bile olsa / keder ve bela ordusu gibi gelir

"Sokağa çıkma yasağı": “Öyle büyük ki hicran” p.10
hicran: sevgiliden ayrı kalma, vuslatın (kavuşmanın) zıddı, aşkın en yakıcı hâli.

[Fatih · Rating 3 out of 5]

Herkesin korktuğu bir dönemde dile gelmiş şiirler. Kah tıbbiyeli bir çocuktan kah fahişelerden kah da izlenmenin soğuk tarafından değinir İlhan. Kitabın son kısmı ise hiç alışageldik bir tarzda değil; önce şiirlerin açıklamaları sonra şaire yöneltilen görüşler, ki çoğu eleştiriler, paylaşılmış. Açıklamaları şiirlerden önce görüşleri sonra okumak daha makul olabilir.

…ne solculuğumuz solculuktu ne sağcılığımız
karanlık bir kapı olup üstümüze kapandılar
kimse bizi sevmedi / ağır kan kaybıyız 26

ne yana dönsek bir cehennem
hay Allah temmuz mudur
yanan ruhumuz mudur 63

Benim hayatta en hoşlandığım şey belirsizlik ve çelişikliktir. 117

[letitconsumeyou · Rating 3 out of 5]

Not my cup of tea

[Banu Ayrak · Rating 4 out of 5]

Korku ancak bu kadar güzel anlatılırdı. Uzun bir dönem ülkenin içinde bulunduğu durum kurulan korku krallığı ve şairin dile getirdiği duyguları etkileyici.Ancak bazı bölümlerde, şiirlerde tekrara düşmüş olunması hayal kırıklığı yarattı.