1830: De scheiding van Nederland, België en Luxemburg

by Rolf Falter

1830 is een keerpunt in de geschiedenis van de Lage Landen. Het is het jaar waarin België de onafhankelijkheid uitroept. Het grote Koninkrijk der Nederlanden, op dat moment niet ouder dan vijftien jaar, valt uiteen in drie stukken: Nederland, België en Luxemburg.

Op 25 augustus 1830 brak in Brussel een kleine rel uit, die veertig dagen later zou resulteren in de onafhankelijke staat België. De scheiding werkte bevrijdend, zowel in het zuiden als in het noorden. Maar de schokgolf die de breuk veroorzaakte, zorgde wel voor enkele bloedige confrontaties, langdurig diplomatiek en politiek pokerspel, een onwaarschijnlijk moeizame zoektocht naar een koning voor het kleine nieuwe koninkrijk, en jarenlang getouwtrek over Antwerpen, Limburg en Luxemburg. En al die tijd bleef de kans op een nieuwe, grote Europese oorlog reëel.

Dit boek vertelt het ware verhaal van dat fascinerende jaar. Wars van alle Nederlandse, Belgische, Luxemburgse, Groot-Nederlandse, Vlaamse of andere pathos gaat Rolf Falter op zoek naar de feiten, de meningen en de vaak complexe motieven achter de genomen beslissingen. Het resultaat is een verbazingwekkend relaas van honger, opstand, oorlog, politiek en diplomatie, van starheid, sluwheid, stoutmoedigheid, en soms zelfs van moed.

De terreur in de straten van Brussel, de bitterheid van koning Willem, de vertwijfeling van de militairen, het snel groeiende opportunisme van de jonge revolutionairen, het bombardement van Antwerpen, de nuchterheid van de oude Talleyrand, de koele berekening van Leopold van Saksen-Coburg, de frustratie van Metternich: het komt allemaal tot leven in een boek dat bewijst dat de werkelijkheid de fictie vaak overtreft...

Genres: History

350 pages

First published January 1, 2005

About the author

Rolf Falter is historicus. Hij is sinds 1990 journalist bij de krant De Standaard. Van 2001 tot 2003 was hij adviseur van Guy Verhofstadt, eerste minister van België. Hij publiceerde verscheidene artikelen en werken over politieke actualiteit en politieke geschiedenis van België, onder meer Tweedracht maakt macht (Lannoo 1994).

Reviews

[Dimitri · Rating 3 out of 5]

Hoewel het een bibliografie en notenapparaat ontbeert, is dit een journalistiek boek in slechts één opzicht. Zijn sterke schrijfstijl plaatst de lezer in het midden van de tumultueuze actualiteit anno 1830. Falter vervult grotendeels zijn zelfverklaarde verdienste, al is het moeilijk om uit te maken of dit het eerste overzichtswerk over de Belgische Omwenteling is dat alle vormen van irredentisme overstijgt. De onderschriften bij de verdienstelijke illustratiefoto's van Myriam Lemmens, die de monumenten doorheen de Lage Landen afreisde, zijn alvast niet gespeend van enig sarcasme. De toonaard geeft ook kracht aan de nomenclatuur uit de 'vaderlandsche geschiedenis" van weleer: de Belgische onafhankelijkheid is nooit het belangrijkste agendapunt van de Europese Grootmachten geweest, maar werd wel degelijk ervaren als een Omwenteling die de invloed van het post-Napoleontische Frankrijk vervaarlijk kon doen omslaan.

[Marc Lamot · Rating 3 out of 5]

Zeer grondige monografie van de Belgische Revolutie van 1830, vlot geschreven. Goede combinatie van narratieve elementen met zin voor historische nauwkeurigheid.

[Usain · Rating 4 out of 5]

Een goede gedetailleerde beschrijving van de totstandkoming van de Belgische Staat. Waarin alle verhaaltjes over voorbestemdheid of pattriotistische zeverderij naar het land van de fantasie worden verwezen. De ongelofelijke miskleunen en het amateurisme van de toenmalige would-be politici, en de militaire en economische leiders geeft te denken over hun opvolgers van vandaag. Persoonlijk winstbejag komt meestal vóór staatsmanschap. De loop van de geschiedenis lijkt meer op de loop van het water dat uit de hemel valt, van de vele kleine waterloopjes, naar beekjes, naar riviertjes, naar de definitieve grote stroom.