Το χαμόγελο της Τζοκόντας

Βήμα Νουάρ· Ελληνικές Αστυνομικές Ιστορίες #5

by Φίλιππος Φιλίππου

Αθήνα, τέλη της δεκαετίας του '80. Εποχή εθνικής μελαγχολίας λόγω των σκανδάλων, μα και εθνικής υπερηφάνειας χάρη στις επιτυχίες της εθνικής ομάδας μπάσκετ. Ένας υποψήφιος δήμαρχος, ο καθηγητής Πατρίκιος, επίλεκτο μέλος της αθηναϊκής κοινωνίας, πεθαίνει αιφνίδια. Ο θάνατος του φαντάζει φυσιολογικός, αλλά ο δημοσιογράφος Τηλέμαχος Λεοντάρης υποψιάζεται πως πρόκειται για δολοφονία. Αρχίζει λοιπόν να ερευνά, αναζητώντας τον δράστη στον κύκλο του νεκρού, ιδίως ανάμεοα σε όσους συναναστρεφόταν στο εξωτερικό τον καιρό της Δικτατορίας. Στην υπόθεση -την οποία ο Λεοντάρης επιχειρεί να εξιχνιάσει με κίνδυνο της ζωής του- εμπλέκονται η ωραία σύζυγος του καθηγητή, ένας φιλόλογος, ένας συγγραφέας, ένας εκδότης, ένας κριτικός, ένας εφοπλιστής, δύο δικηγόροι κι ένας πρώην πυγμάχος. Κι όταν πια όλα θα διαλευκανθούν, θα έχουν αλλάξει πολλά στην προσωπική ζωή του δαιμόνιου δημοσιογράφου...

Στο "Χαμόγελο της Τζοκόντας", το δεύτερο αστυνομικό μυθιστόρημα του Φίλιππου Φιλίππου, το μυστήριο, η αγωνία και η δράση αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της πλοκής και συνυπάρχουν με πολιτικές αναφορές και κοινωνικές επισημάνσεις.

Genres: Mystery, Crime

332 pages, Paperback

First published January 1, 1988

About the author

Ο Φίλιππος Φιλίππου γεννήθηκε στην Κέρκυρα τον Δεκέμβριο του 1948. Έχει εκδώσει συνολικά είκοσι βιβλία. Από το 1968 ως το 1982, με μικρά ή μεγάλα διαλείμματα, ταξίδεψε ως μηχανικός σε φορτηγά καράβια. Το πρώτο του βιβλίο, "Οι Κνίτες, τέκνα της ανάγκης ή ώριμα τέκνα της οργής;" εκδόθηκε το 1983. Ακολούθησαν οι μικρές βιογραφίες "Ιδανικοί αυτόχειρες ή ζήτω ο θάνατος" (1984), το αφήγημα "Οι εραστές της θάλασσας ή Το βιβλίο του άγνωστου ναύτη" (1986), τα αστυνομικά μυθιστορήματα "Κύκλος θανάτου" (1987 και 2007), "Το χαμόγελο της Τζοκόντας" (1988) και "Το μαύρο γεράκι" (1996), η μελέτη "Ο πολιτικός Νίκος Καββαδίας" (1996), το επίσης αστυνομικό "Αντίο, Θεσσαλονίκη" (1999), το αφήγημα "Ομόνοια" 2000. "Ταξίδι στον ομφαλό της Αθήνας" (2000), το μυθιστόρημα "Οι τελευταίες ημέρες του Κωνσταντίνου Καβάφη" (2003), το μυθιστόρημα "Νέα Υόρκη, καλοκαίρι και μοναξιά" (2005), τη βιογραφία "Κωσταντίνος Θεοτόκης, σκλάβος του πάθους" (2006) και τα μυθιστορήματα "Ο θάνατος του Ζορμπά" (2007) και "Ο άντρας που αγαπούσαν οι γυναίκες" (2009), "Ο οργισμένος έφηβος" (2010), "Ο ερωτευμένος Ελύτης" (2011), "Ζωή και θάνατος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου", (2012). Το βιβλίο του "Οι τελευταίες ημέρες του Κωνσταντίνου Καβάφη" μεταφράστηκε στα καταλανικά και στα ρουμανικά. Διηγήματά του έχουν περιληφθεί σε γερμανικές ανθολογίες ενώ άρθρα, δοκίμια και βιβλιοπαρουσιάσεις του έχουν δημοσιευτεί σε έντυπα της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Κέρκυρας και της Λευκωσίας. Στις εφημερίδες "Αυγή" και "Εποχή" και στο περιοδικό "Αντί" έγραφε κείμενα για τον πολιτισμό και τη λογοτεχνία. Τα τελευταία χρόνια δημοσιεύει στην εφημερίδα "Το Βήμα" κριτικές και παρουσιάσεις αστυνομικών βιβλίων. Ζει στην Αθήνα. (φωτογραφία: Κώστας Μητρόπουλος)

Reviews

[BookitoCat · Rating 3 out of 5]

"Το χαμόγελο της Τζοκόντας" ήταν ένα πολύ ευχάριστο βιβλίο. Σου έδινε μια ιστορία χωρίς υπερβολές και σε άφηνε να τρως τα σωθικά σου ψάχνοντας ποιος είναι ο δολοφόνος. Με την μαεστρία του ο Φιλίππου από κάποια στιγμή και έπειτα σε κάνει να πιστεύεις ότι όντως δεν έχει γίνει φόνος και ότι όλη η έρευνα, στην οποία είσαι θεατής, γίνεται για το τίποτα. Τα στοιχεία που σου δίνει είναι μηδαμινά έως και τίποτα.

Ο Τηλέμαχος Λεοντάρης δεν είναι ένας ντετέκτιβ, είναι ένας απλός δημοσιογράφος. Δεν έχει την αστυνομική διαίσθηση ούτε τα κατάλληλα επιχειρήματα και θα μπορούσα να θέσω την ανάμειξη του στην ιστορία ως "bullshitting my way out of this", δηλαδή απλά κάνει ότι του κατέβει και ελπίζει να βγει σωστό. Για αυτό το λόγο δεν σου παρουσιάζεται αστυνομικά η υπόθεση. Δεν έχει τον ντετέκτιβ-αστυνόμος που θα παρατηρήσει κάποια πράγματα και θα σου εξηγήσει τα στοιχεία ώστε να μπορείς να κάνεις την δική σου έρευνα. Με λίγα λόγια, όταν έμαθε ο Τηλέμαχος τον δολοφόνο τον έμαθα κι εγώ και μέχρι τότε δεν είχα καμιά απολύτως ιδέα.

Λάτρεψα τον τρόπο γραφής και λάτρεψα την ηθογράφηση αλλά δεν ήταν ούτε καν βιβλίο μυστηρίου. Το μυστήριο υπήρχε ναι αλλά ήταν απλά το background. Βέβαια, αξίζει να το διαβάσει κανείς γιατί ο Φιλίππου απλά είναι καλλιτέχνης.

[Πάνος Τουρλής · Rating 2 out of 5]

Επιφανειακό και μονοδιάστατο χωρίς εκπλήξεις και ανατροπές. Έχω την αίσθηση ότι οι περιοχές της Αθήνας μπήκαν σχεδόν εκβιασστικά στη ροή του κειμένου για να δώσουν αυθεντικότητα και αληθοφάνεια. Πλήρης σχεδόν αναφορά τι κάνει ο πρωταγωνιστής (πλένεται, τρώει, κοιμάται κι όλα αυτά για να μας δείξει ο συγγραφέας την άδεια ζωή του πρωταγωνιστή ή για να καλύψει τρύπες και κενά στη ροή της αφήγησης;). Διαβάζουμε για την τηλεόραση με τα δυο κανάλια, την Εθνική μπάσκετ με τη νέα ελπίδα ονόματι Γκάλης κλπ. Οι χαρακτήρες δεν σκιαγραφούνται καθόλου σωστά (μη σας πω "καθόλου"), δεν συνδέονται ούτε αλληλοαιτιάζονται με επιτυχία. Κι ο κακόμοιρος ο Χατζιδάκις τι να πρωτοσώσει με το Χαμόγελο της Τζοκόντας; Νομλίζω ότι δεν υπήρχε λόγος να αναφέρεται αυτός ο δίσκος κάθε τρεις και λίγο, αφού ούτε λύσεις έδινε ούτε ο συγγραφέας μας έκανε να νιώσουμε την αγάπη του πρωταγωνιστή για τον δίσκο αυτόν.

[Rudy Rallis · Rating 1 out of 5]

Άνευρο, απλοϊκο στη γραφή του, σχεδόν παιδικό, και φλύαρο, με περιττές περιγραφές Παρασκευής «διπλού τοστ με τυρι στην τοστιέρα»...
Ανάγνωσμα αυστηρά για παραλία, κάτι σαν Άρλεκιν, ίσως ομως ούτε και αυτό το «κάτι σαν»...

[Cath · Rating 3 out of 5]

The plot was fine, but I didn't like the writing style at all.

[Stavroula · Rating 2 out of 5]

Στην αρχή μπερδεύτηκε με τα πολλά πρόσωπα της υπόθεσης. Ενδιαφέρον για να περάσει η ώρα , η απαρίθμηση της καθημερινότητας του ήρωα δημοσιογράφου κουραστική.

[Christiana · Rating 2 out of 5]

This is the 4th book in the recent ΒΗΜΑ Noir series -which I started following, mainly due to the fact that I did not want to take my other books to the beach and get them all oily & wet (yup, I admit: I am a bit of a neat freak :roll:)

I had never read anything by Philippou before and have to say I found the writing a bit odd & (at times) repetitive. On that point, however, I am willing to consider the possibility of it having simply been too long since I actually read a book in my native tongue :P

I also was less than crazy about the fact it took more than 300 (of the 332 total pages) for the "action" to kick in (& once it did, there just wasn't enough of it to make it worth my while).

All in all this was nothing particular -either way (good or bad). An easy going beach read, but that's about it. For me, this time around (& especially considering the amount of brainpower I can safely afford to consume in 40 Celsius, under the scorching sun) that was enough.

[Bookfreak · Rating 4 out of 5]

Δε ξέρω γιατί τέτοιο θάψιμο από τους συναναγνώστες, μια χαρά ήταν το βιβλίο, ιστορία που σε κράταγε, ωραία αποτύπωση του αθηναϊκού αστικού τοπίου, κοινωνικοπολιτικές αναφορές.

Τυχαία το ξεκίνησα και δε το μετάνιωσα.

[Sisyphus · Rating 2 out of 5]

Απλοϊκοί και χωρίς βάθος οι χαρακτήρες σε ένα μέτριο αστυνομικό μυθιστόρημα που σε καμία περίπτωση δεν σε τραβάει.