Volledige Werken 7: verhalen en novellen: Moedwil en misverstand, Paranoia, Een landingspoging op Newfoundland en andere verhalen

Volledige Werken

by Willem Frederik Hermans

Deel 7 van de Volledige Werken van Willem Frederik Hermans bevat diens drie klassieke verhalenbundels Moedwil en misverstand (1948), Paranoia (1953) en Een landingspoging op Newfoundland en andere verhalen (1957).

713 pages, Hardcover

First published May 11, 2006

About the author

Willem Frederik Hermans is one of the greatest post-war Dutch authors. Before devoting his entire life to writing, Hermans had been teaching Physical Geography at the University of Groningen for many years. He had already started writing and publishing in magazines at a young age. His polemic and provocative style led to a court case as early as 1952. His caustic pieces were compiled in Mandarijnen op zwavelzuur (Mandarines in Sulphuric Acid, 1963), which was reprinted with additions a number of times. It is Hermans’s belief that in order to survive people have to create their own reality. It is inevitable that all these experiences of reality will collide. Language is essential to create order out of chaos and plays an important role in this process. In his essays on Wittgenstein, Hermans studied this problem in depth. In his novels and stories Hermans places his characters in a world of certainty for themselves but equivocal for the reader. It is in this field of tension that the intrigue in De tranen der acacia’s (Acacia’s Tears, 1949) and in De donkere kamer van Damocles (The Darkroom of Damocles, 1958) develops. Although stories such as Moedwil en misverstand (Malice and Misunderstanding) and Paranoia have a surrealistic tendency, Hermans’ novels The Darkroom Of Damocles, Nooit meer slapen (Beyond Sleep), Uit talloos veel miljoenen (From Countless Millions) are more realistic or satirical and everything in his rich oeuvre is subordinate to the author’s pessimistic philosophy.

Reviews

[Jan Croonen · Rating 5 out of 5]

Aanleiding was het lezen van de briefwisseling van Hermans (WFH) en Bordewijk. Bordewijk prees met name Glas uit de bundel Paranoia. Intussen las ik alle verhalen uit Paranoia inclusief het inleidende essay. Jeugdsentiment voor mij was Het behouden huis, wat ongeveer het eerste verhaal was dat ik van WFH enorm bewonderd heb. Het essay Preambule is een filosofisch overtuigend betoog voor het nihilisme, een mij uit het hart gegrepen betoog tegen ieder moralisme. Manuscript in een kliniek gevonden heeft vooral een sterk begin, waarin de mogelijkheid van iemand die alles beter weet niet zonder overtuigingskracht gebracht wordt. Later ontpopt zich dit meer als een waan.

[Jan · Rating 4 out of 5]

In dit deel 7 van de Volledige werken van Willem Frederik Hermans zijn drie vroege verhalenbundels opgenomen, te weten: Moedwil en misverstand (1948); Paranoia (1953); Een landingspoging op Newfoundland en andere verhalen (1957).
Als er één ding duidelijk wordt uit deze vroege verhalen, dan is dat het somber-grimmige wereldbeeld van Hermans. Het gaat in ieder geval om personages die niet optimistisch, of naief en eenzelvig in het leven staan en met wie het lang niet altijd goed afloopt, voor zover van een zekere afronding sprake is. Voor een deel hebben de verhalen, zeker in de eerste bundel ‘Moedwil en misverstand’, een experimenteel karakter. Het daarin voorkomende ‘Atonale’ heeft in mijn beleving in die zin een treffende titel, dat de equivalentie met atonale muziek zich aan mij opdringt: in het algemeen kan ik daarop geen grip krijgen. De stijl is van ‘Atonale’ is afstandelijk, de portee van de inhoud ontgaat mij. Voor het overige is ook meestal niet meteen duidelijk waar een verhaal op af stevent; dat is niet per se negatief, een abrupt en passend slot kan alles nog in evenwicht brengen en voor een tevredenstellende kwaliteit zorgen.
Een veel genoemd Hermans-thema is chaos. Welnu, die term is inzonderheid van toepassing op de verhalen ‘Het behouden huis’, ‘Het fossiel’ en ‘Laura en de grammofoonplaat’.
Over het geheel geeft dit deel 7 van zijn Volledige werken een doeltreffende blik op het schrijverschap van de jonge Hermans en is als zodanig waardevol. JM